Dimitris Anast. : Μετακίνηση προς το Κέντρο; Τι λένε τα δεδομένα? Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση του G. Elliott Morris για τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 αμφισβητεί μια από τις πιο διαδεδομένες παραδοχές...
Dimitris Anast. : Μετακίνηση προς το Κέντρο; Τι λένε τα δεδομένα? Μια ενδιαφέρουσα ανάλυση του G. Elliott Morris για τις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 αμφισβητεί μια από τις πιο διαδεδομένες παραδοχές της συμβατικής πολιτικής ανάλυσης: ότι για να κερδίσει ένα κόμμα περισσότερους ψηφοφόρους πρέπει αναγκαστικά να μετακινηθεί προς το πολιτικό κέντρο.
Μόνο που το πολιτικό κέντρο δεν είναι ένα σταθερό σημείο στον πολιτικό χάρτη.
Μετακινείται και το ίδιο, καθώς μεταβάλλονται οι κοινωνικές συνθήκες, οι προτεραιότητες και οι διεκδικήσεις της κοινωνίας, αλλά και οι συσχετισμοί δυνάμεων.
Ας δούμε τι λένε τα εκλογικά δεδομένα.
Σε σύγκριση με την επίδοση της Κάμαλα Χάρις το 2024, η μέση βελτίωση των Δημοκρατικών ήταν 14,3 ποσοστιαίες μονάδες.
Οι επιδόσεις ανά πολιτική ομάδα στο μπλοκ των Δημοκρατικών είναι: 1. Blue Dogs (30 υποψήφιοι): +18,4 μονάδες.
Η συντηρητική πτέρυγα των Δημοκρατικών. 2. DSA (7 υποψήφιοι στο δείγμα: +17,5 μονάδες. Οι Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της Αμερικής.
Η ανάλυση περιλαμβάνει τους πρώτους επτά εκλεγμένους υποψηφίους της DSA, όχι όμως την Angella Torres, που εξελέγη επίσης αλλά δεν συμπεριλαμβάνεται στο συγκεκριμένο δείγμα.
Ούτε τη Mia Vang που μάλλον θα χάσει στο Σακραμέντο. 3. New Democrats (129 υποψήφιοι): +14,2 μονάδες.
Η κεντρώα φιλοεπιχειρηματική Κλιντονική πτέρυγα. 4. Congressional Progressive Caucus (84 υποψήφιοι): +13 μονάδες.
Είναι η ευρύτερη προοδευτική πτέρυγα των Δημοκρατικών, στη δημιουργία της οποίας πρωτοστάτησε ο Μπέρνι Σάντερς το 1991.
Περιλαμβάνει διαφορετικές τάσεις της αμερικανικής Κεντροαριστεράς (με ευρωπαϊκα κριτήρια) καθώς και της εργατικής, κινηματικής και λαϊκιστικής Αριστεράς.
Περίπου 30 από αυτούς, η διευρυμένη Squad (π.χ. Ελ Σαγιέντ, Ιλχάν Ομάρ) αποτελούν στενούς πολιτικούς συμμάχους της σοσιαλιστικής Αριστεράς.
Ακόμη και μετά τη στατιστική προσαρμογή για τα δημογραφικά και πολιτικά χαρακτηριστικά των περιφερειών, οι Blue Dogs (+16,8) και η DSA (+15,2) παραμένουν πάνω από τον κομματικό μέσο όρο. Οι New Democrats βρίσκονται στο +14,5 και η ευρύτερη προοδευτική πτέρυγα στο +13,6. Ο Morris σχολιάζει ότι η εκλογική υπεραπόδοση της DSA έρχεται σε αντίθεση με πολλές από τις εκτιμήσεις των κεντρώων Δημοκρατικών στις αντιπαραθέσεις του 2024–2025 για τη λεγόμενη «εκλογική προστιθέμενη αξία» (WAR – Wins Above Replacement). Πρόκειται για την προσπάθεια να μετρηθεί τι προσφέρει εκλογικά ένας συγκεκριμένος υποψήφιος πέρα από τη δύναμη του κόμματός του.
Με απλά λόγια, αν ένας Δημοκρατικός συγκεντρώνει 55% σε μια περιφέρεια όπου ένας τυπικός υποψήφιος του κόμματος θα αναμενόταν να συγκεντρώσει 50%, η προσωπική του εκλογική προστιθέμενη αξία είναι θετική.
Αν συγκεντρώνει 45%, είναι αρνητική. Ουσιαστικά DSA και Blue Dogs είχαν υπεραπόδοση για εντελώς διαφορετικούς λόγους.
Οι συντηρητικοί και μετριοπαθείς Δημοκρατικοί μπορούν να προσελκύουν ανεξάρτητους, κεντρώους και ακόμη και συντηρητικούς ψηφοφόρους, ιδιαίτερα σε πολιτείες με ισχυρή ρεπουμπλικανική παράδοση.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα από τις εκλογές για τη Γερουσία είναι ο κεντρώος πάστορας Άνταμ Χάμιλτον στο Κάνσας, που πέτυχε την πρώτη νίκη Δημοκρατικού από το 1932, και ο Ρόι Κούπερ στη Βόρεια Καρολίνα.
Αντίθετα, οι σοσιαλιστές της DSA μπορούν να κινητοποιούν προοδευτικούς ψηφοφόρους, νέους, εργαζομένους και κοινωνικά κινήματα γύρω από μια ριζοσπαστική οικονομική ατζέντα (π.χ. η Νταριαλίζα Σεβαλιέ στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης, η Μέλατ Κίρος στο Ντένβερ και η Κλερ Βαλντές στο Κουίνς). Όλοι αυτοί οι υποψήφιοι κέρδισαν στις γενικές εκλογές του 2026, αλλά σε πολύ διαφορετικά εκλογικά περιβάλλοντα.
Η ίδια εκλογική υπεραπόδοση μπορεί, επομένως, να συνδέεται με διαφορετικές πολιτικές στρατηγικές και κοινωνικές συμμαχίες. Ο Μπάσκαρ Σουνκάρα, ιδρυτής του Jacobin, προσθέτει μια ουσιαστική επιφύλαξη.
Το δείγμα της DSA είναι μικρό και οι υποψήφιοί της κατέβηκαν σε ισχυρά δημοκρατικές περιφέρειες, όπου η οργή απέναντι στον Τραμπ κινητοποίησε τους ψηφοφόρους. «Έχουμε ακόμη πολλή δουλειά να κάνουμε στις πιο αγροτικές περιοχές, ώστε οι σοσιαλιστές να μπορούν να διεκδικούν εκλογές σε πανεθνική κλίμακα», επισημαίνει.
Ας επιστρέψουμε, όμως, στο περίφημο πολιτικό κέντρο.
Η αντίληψη ότι οι εκλογές κερδίζονται πάντοτε με τη μετακίνηση προς το κέντρο προϋποθέτει ότι το κέντρο είναι σταθερό και ότι οι ψηφοφόροι παραμένουν ιδεολογικά ακίνητοι, περιμένοντας τα κόμματα να τους προσεγγίσουν.
Αλλά η πολιτική δεν λειτουργεί έτσι.
Σε περιόδους βαθιάς κοινωνικής δυσαρέσκειας, οικονομικής ανασφάλειας και κρίσης εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς, ολόκληρος ο άξονας της πολιτικής αντιπαράθεσης μπορεί να μετατοπιστεί.
Αιτήματα που χθες θεωρούνταν ριζοσπαστικά μπορούν αύριο να αποκτήσουν πλειοψηφική κοινωνική αποδοχή.
Τα κοινωνικά κινήματα παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.
Δεν εκφράζουν απλώς προϋπάρχουσες προτιμήσεις των ψηφοφόρων.
Μπορούν να τις μετασχηματίσουν, να αναδείξουν νέα προβλήματα (π.χ. Data Centers στο Τέξας και τη Φλόριντα), να αλλάξουν την πολιτική ατζέντα και να επαναπροσδιορίσουν τι θεωρείται λογικό, ρεαλιστικό ή πολιτικά εφικτό.
Το εργατικό κίνημα, το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα και οι αγώνες για την κοινωνική ασφάλιση και την καθολική υγειονομική περίθαλψη αποτελούν ιστορικά παραδείγματα αυτής της δυναμικής.
Το ζητούμενο δεν είναι να πλησιάσεις το πολιτικό κέντρο, αλλά να αλλάξεις το κέντρο βάρους της πολιτικής. Ο Μπέρνι Σάντερς έχασε την εκλογική μάχη του 2016, αλλά κέρδισε μια πολύ μεγαλύτερη πολιτική μάχη: ιδέες που τότε αντιμετωπίζονταν ως επικίνδυνα ριζοσπαστικές σήμερα συγκεντρώνουν ευρεία κοινωνική υποστήριξη.
Το 71% των Αμερικανών υποστηρίζει την αύξηση του ομοσπονδιακού κατώτατου μισθού στα 15 δολάρια την ώρα, ενώ το 66% τάσσεται υπέρ του Medicare for All, δηλαδή της καθολικής δημόσιας ασφάλισης υγείας (KFF, 2026). Δεν μετακινήθηκε ο Μπέρνι προς το πολιτικό κέντρο. Μετακινήθηκε το πολιτικό κέντρο προς ιδέες που εκείνος υπερασπιζόταν.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους