Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Info-war.gr: «Το φως της αφύπνισης» – της Φραντζέσκα Αλμπανέζε Το νέο βιβλίο της Ειδικής Εισηγήτριας των Ηνωμένων Εθνών για τα κατεχόμενα Παλαιστινιακά εδάφη, Φραντσέσκα Αλμπανέζε, με τίτλο «Το φως της αφύπνισης- Από την Παλαιστίνη σε όλο τον κόσμο, ένα μανιφέστο αντίστασης και ελευθερίας» αποτελεί μια ιστορική και βαθιά ανθρώπινη προσέγγιση της Παλαιστίνης, φωτίζοντας περισσότερο από έναν αιώνα αποικιοκρατίας, καταπίεσης και αντίστασης.

Μέσα από ιστορικά γεγονότα και προσωπικές μαρτυρίες, αναδεικνύει τις εμπειρίες των ανθρώπων που βίωσαν τη βία, αγωνίστηκαν για την αλήθεια και διεκδίκησαν την ελευθερία τους.

Για τη Φραντσέσκα Αλµπανέζε –μια φωνή που κατορθώνει να συνθέτει τη νομική επάρκεια µε μια σπάνια ανθρώπινη ευαισθησία– σε αυτή την εποχή, όπου ο κόσμος φαίνεται να κατευθύνεται τραγικά προς την αποανθρωποποίηση του πιο ευάλωτου και προς την αποκλειστική κυριαρχία του ισχυρότερου, το να φανταστούμε το μέλλον της Παλαιστίνης «σημαίνει να αρνηθούμε να αφήσουμε τη φρίκη να έχει τον τελευταίο λόγο και να φροντίσουμε ώστε ο πολιτισμός να καταστεί ένα καθήκον, το οποίο ο καθένας µας μπορεί να επιλέξει να το ενστερνιστεί και να το επωμιστεί». Είναι από τις συγκεκριμένες σκέψεις, που γεννήθηκαν τα ρήματα πάνω στα οποία στηρίζεται η Αλµπανέζε σε τούτο το βιβλίο, που έχει την ορμή ενός μανιφέστου και το συναίσθημα ενός έργου αγάπης: η Παλαιστίνη προσφέρει στον κόσμο μια χαραμάδα φωτός που µας καλεί να ανοίξουμε τα µάτια και να δράσουμε.

Ακολουθεί απόσπασμα από την εισαγωγή του βιβλίου: Δεν υπάρχει παρά μόνο ένας τόπος όπου το σήμερα και το χθες συναντιούνται, αναγνωρίζονται και εναγκαλίζονται, κι αυτός ο τόπος είναι το αύριο. Εδουάρδο Γκαλεάνο, Το βιβλίο των εναγκαλισμών Πέρασε ένας χρόνος από τη δημοσίευση του «Όταν ο κόσμος κοιμάται». Ένας χρόνος φρίκης, αγριοτήτων και ψεμάτων που ρήμαξαν την Παλαιστίνη, αλλά και ένας χρόνος μεγάλης αφύπνισης, βαθιάς και διάχυτης, για αμέτρητους ανθρώπους σε ολόκληρο τον κόσμο.

Συναντώντας τους αναγνώστες στις παρουσιάσεις του βιβλίου, βρήκα ζεστασιά, δίψα για κατανόηση, και κυρίως μια πεισματική βούληση να μη μείνουν αδρανείς: να δράσουν, να συνεισφέρουν, ο καθένας όπως μπορεί.

Όταν, πριν από τέσσερα χρόνια, ανέλαβα τον ρόλο της ειδικής εισηγήτριας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την κατάσταση των ανθρώπινων δικαιωμάτων στα παλαιστινιακά εδάφη που τελούν υπό ισραηλινή κατοχή από το 1967, ήταν δύσκολο ακόμη και να μιλήσει κανείς για την Παλαιστίνη. Στην Ιταλία, όπως και αλλού, παρά τις παραβιάσεις που διέπραττε το Ισραήλ επί δεκαετίες, έλειπαν οι λέξεις για να τις προσδιορίσουν, έλειπαν οι συντεταγμένες για να μπορέσει κανείς να προσανατολιστεί.

Σήμερα κάτι έχει αλλάξει.

Ναι, χρειάστηκε μια γενοκτονία για να συμβεί αυτό.

Τώρα όμως πολλοί βλέπουν.

Βλέπουν και αναγνωρίζουν την αποικιοκρατία και τα εγκλήματα που διαπράττονται στο όνομα μιας ιδεολογίας.

Αναγνωρίζουν την αποανθρωποποίηση που επιτρέπει να σκοτώνονται και να βασανίζονται ανθρώπινα όντα, που έχουν υποβαθμιστεί σε αφηρημένες οντότητες, δίχως πρόσωπο, που μπορούν να εξαλειφθούν χωρίς τύψεις.

Αυτή η συνειδητοποίηση γεννά πόνο, αίσθημα ανημπόριας. «Τι μπορώ να κάνω για την Παλαιστίνη;» με ρώτησαν πολλοί, πάρα πολλοί. «Ποιες πράξεις έχουν νόημα, πέρα από το μποϊκοτάζ των εταιρειών που τώρα γνωρίζουμε πως συμμετέχουν στη σφαγή της Γάζας;» Ή ακόμη: «Πώς γίνεται το διεθνές δίκαιο να μην κάνει τίποτα;» Εδώ και μήνες συγκεντρώνω αυτά τα ερωτήματα, μαζί με αμέτρητες σκέψεις.

Μου φαίνεται πως το μαρτύριο της Παλαιστίνης, το σκοτάδι που τυλίγει το παρόν και το άμεσο μέλλον του λαού της, παραδόξως φέρνουν φως στον κόσμο.

Φως γνώσης, ενότητας, κοινού πόνου, αίσθησης ευθύνης.

Την αφύπνιση μιας απλής και λησμονημένης ιδέας: ότι η ανθρωπότητα είναι ένα όλον, μια οργανική ενότητα όπως ένα σώμα, και επομένως δεν μπορεί να προκληθεί πόνος σε ένα μέρος χωρίς να πονέσει και το υπόλοιπο.

Αυτή η επίγνωση έθεσε σε κίνηση ένα είδος «αποαποικιοποίησης» του νου: ένα εξαιρετικά επίπονο έργο απώθησης πολλών εποικοδομημάτων που έχουμε εσωτερικεύσει χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε και που βρίσκονται μπροστά στα μάτια μας.

Είναι μια άσκηση αποδόμησης εκείνου που πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε, ώστε να ξαναρχίσουμε να κατανοούμε ό,τι βλέπουμε χωρίς προκαταλήψεις ή φίλτρα.

Ή μάλλον, κάποιες φορές αυτή η διαδικασία απαιτεί μια ριζική αυτοεκπαίδευση: πρέπει να μάθουμε να διαβάζουμε ακόμη και ό,τι δεν βλέπουμε, επειδή έχει σκόπιμα απωθηθεί από το οπτικό πεδίο ή έχει καλυφθεί με ψεύδη και με λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν τεχνηέντως ακριβώς για να εκτρέψουν την προσοχή και να εξουδετερώσουν την κρίση.

Σε αυτή την περίπτωση οφείλουμε να καταφέρουμε να εκπαιδεύσουμε το βλέμμα και κατά συνέπεια την ικανότητα να βλέπουμε και να κατανοούμε.

Είναι κάπως σαν τις οπτικές ψευδαισθήσεις, όπου χρειάζεται να συγκεντρωθείς για να προχωρήσεις πέρα από την εικόνα που κατασκευάζει ο νους στην αρχή· και μόνο αν εξετάσεις εξονυχιστικά θα καταφέρεις να διακρίνεις μια άλλη μορφή, λιγότερο εμφανή αλλά μεγαλύτερης σημασίας.

Για μένα και για πολλούς άλλους η Παλαιστίνη υπήρξε ακριβώς αυτή η ευκαιρία: να καταλάβουμε, να μάθουμε να εμπιστευόμαστε τα μάτια μας και το μυαλό μας και να καταφέρουμε να μη στρέψουμε αλλού το βλέμμα – αντίθετα να το κρατήσουμε σταθερό, ώστε να διεισδύσουμε σε μεγαλύτερο βάθος.

Από τη στιγμή που βλέπεις, δεν μπορείς πια να μη βλέπεις.

Από τη στιγμή που καταλαβαίνεις όσα έχει να διδάξει η Παλαιστίνη, δεν τα ξεχνάς ποτέ.

Για να υλοποιηθεί αυτό το έργο αποαποικιοποίησης, σε ορισμένα ζητήματα ίσως ο καθένας μας να υποχρεωθεί να γκρεμίσει λίγο λίγο τα τείχη ορισμένων πεποιθήσεων και κάπως να απαλλαγεί από αυτές.

Εκείνο που απομένει είναι μια πλέρια απελευθέρωση, ένας νέος τρόπος να βλέπεις τον κόσμο, όπου τόσες διαφορετικές ιστορίες αποκαλύπτουν ξαφνικά τις μεταξύ τους αντηχήσεις, φωτίζουν η μία την άλλη με απρόσμενες συνδέσεις.

Αυτό αποκτά μια ιδιαίτερη σημασία για όποιον, όπως εγώ, γεννήθηκε στον τόπο που αποκαλούμε «Δύση» και είναι τέκνο της.

Για υπερβολικά μεγάλο διάστημα αυτό το τμήμα του κόσμου –και κυρίως η Ευρώπη, ακολουθούμενη από τις αποικιακές της προεκτάσεις και εκδοχές, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες– μονοπώλησε μια θέση πολιτισμικής ηγεμονίας που της επέτρεψε να επιλέγει τη δική της ηθική στάση και τη δική της μνήμη, αναγνωρίζοντας ορισμένα εγκλήματα και συσκοτίζοντας άλλα, ιεραρχώντας με επιδεικτική απάθεια (nonchalance) τις οδύνες.

Αυτό παρήγαγε μια επιλεκτική και ασύμμετρη ιδέα δικαίου και δικαιοσύνης, όπου την οικουμενικότητα περισσότερο τη διακηρύτταμε και τη μοστράραμε παρά την εφαρμόζαμε στην πράξη.

Αυτή η αποικιακή αμνησία έχει ένα τίμημα – και η Παλαιστίνη σήμερα μας παρουσιάζει τον λογαριασμό.

Όμως, αντίθετα με όσα συχνά ακούγονται τριγύρω, δεν είναι το ίδιο το δίκαιο που απέτυχε.

Το δίκαιο είναι ένα ισχυρότατο εργαλείο, όταν εφαρμόζεται.

Όταν, τουναντίον, αναστέλλεται ή εφαρμόζεται αποσπασματικά βάσει πολιτικών σκοπιμοτήτων, τότε μετατοπίζεται στο πεδίο της υποκειμενικής κρίσης, της αμφισβήτησης, της ρήξης.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει απέναντι στην ατιμωρησία του Ισραήλ και στην προστασία που του εγγυώνται οι ΗΠΑ και πολλά άλλα κράτη, κυρίως ευρωπαϊκά: επομένως δεν πρόκειται για απουσία ή για «αποτυχία» του δικαίου, αλλά για τη μονόπλευρη εφαρμογή του.

Αυτή η διάκριση είναι θεμελιώδης: τα εργαλεία υπάρχουν, οι κανόνες επίσης· γι’ αυτό και η πολιτική μάχη δεν μπορεί να διαχωριστεί από τη νομική.

Σε τούτο το έργο αντίστασης συναντιούνται χιλιάδες ατομικές και συλλογικές ιστορίες.

Αμέτρητες φωνές που, σε διαφορετικές γλώσσες, αφηγούνται το όνειρό τους για ελευθερία και χειραφέτηση, το δικαίωμά τους στην αυτοδιάθεση και τον εφιάλτη που βιώνουν, όταν τους στερείται αυτό το δικαίωμα.

Αμέτρητες φωνές που μας καλούν να γίνουμε ενεργό μέρος ενός συλλογικού ονείρου απελευθέρωσης από κάθε μορφή καταπίεσης.

Ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας ως οικουμενικής αξίας φαντάζει σήμερα μια ουτοπία· κι όμως, ύστερα από τόσους πόνους και τόσους αγώνες του παρελθόντος, θα έπρεπε να αποτελεί ένα κεκτημένο δικαίωμα –όπως πράγματι είναι από νομική άποψη– για όλους τους λαούς του κόσμου.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους