Original Post

Πλήρες Κείμενο:

6 ερωτήσεις 6 απαντήσεις με την Άννα-Φωτεινή Πασχίδου Πρόεδρο του EMCC Greece Μια συζήτηση για το mentoring, την εξέλιξη και την ευθύνη απέναντι στις επόμενες γενιές.

********************************************************************** Η Άννα-Φωτεινή Πασχίδου, υπήρξε επόπτριά μου στη διαδρομή προς τη διεθνή διαπίστευσή μου ως EMCC Global EIA Senior Practitioner.

Η συμβολή της, όμως, ξεπέρασε κατά πολύ την προετοιμασία για μια επαγγελματική διαπίστευση.

Μέσα από την εποπτεία και τον ουσιαστικό αναστοχασμό, με βοήθησε να αναγνωρίσω, να επαναπροσδιορίσω και κυρίως να βάλω σε μια πιο υγιή ισορροπία τα δικά μου «πρέπει». Να κατανοήσω ότι η επαγγελματική ευθύνη δεν σημαίνει να αναλαμβάνω τα πάντα και ότι η φροντίδα για τους άλλους χρειάζεται να συνυπάρχει με τη φροντίδα για τον εαυτό μας.

Κάποιες συναντήσεις δεν μας βοηθούν απλώς να εξελιχθούμε επαγγελματικά.

Αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο στεκόμαστε απέναντι στον εαυτό μας.

Φωτεινή, σε ευχαριστώ από καρδιάς για όσα μοιραστήκαμε και για όσα συνεχίζουν να με συνοδεύουν.

*********************************************************************** ΕΡΩΤΗΣΗ 01 / 06 Φωτεινή μου, στη δική σου διαδρομή, υπήρξε κάποιος άνθρωπος που λειτούργησε ως mentor για εσένα, ακόμη κι αν η σχέση σας δεν είχε ποτέ αυτόν τον τίτλο; Αν ναι, τι από εκείνη τη σχέση έχει μείνει μαζί σου και επηρεάζει σήμερα τον τρόπο με τον οποίο στέκεσαι δίπλα στους άλλους; ΑΠΑΝΤΗΣΗ | ΑΝΝΑ-ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΑΣΧΙΔΟΥ Φυσικά και υπήρξε και μάλιστα είχε και επίσημα τον τίτλο του μέντορά μου.

Όταν πήγα στην Ολλανδία για να σπουδάσω, μου ανατέθηκε ένας καθηγητής ως μέντορας.

Τι να πω γι' αυτόν τον άνθρωπο; Με εισήγαγε σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο, όχι μόνο ως προς τον τρόπο ζωής, αλλά κυρίως ως προς τον τρόπο σκέψης κι αντίδρασης.

Αυτό που έκανε ξεχωριστή τη σχέση μας ήταν ότι δεν μου έδινε συμβουλές, ούτε με καθοδηγούσε με τον εμφανή, συμβατικό τρόπο που κουβαλούσα από την Ελλάδα και τους δασκάλους μου.

Αντίθετα, με οδηγούσε σε μια διαδικασία σκέψης που μου άνοιγε εντελώς νέους ορίζοντες.

Αυτό που έχει μείνει ανεξίτηλο μέσα μου είναι, πάνω απ' όλα, η στωικότητά του, η ηρεμία του και εκείνο το χαρακτηριστικό χαμόγελο με το οποίο συνόδευε τις ερωτήσεις του.

Και τι ερωτήσεις! Όχι περίπλοκες, ούτε επιτηδευμένα βαθυστόχαστες.

Ήταν μικρές, απλές ερωτήσεις, δύο ή τριών λέξεων, στην κατάλληλη όμως στιγμή.

Ερωτήσεις που μπορούσαν να με κάνουν να σταματήσω, να σκεφτώ, να αμφισβητήσω, να αναθεωρήσω και να ανακαλύψω κάτι καινούργιο.

Αυτό ήταν κάτι που ήθελα από τότε να κατακτήσω κι εγώ και που εξακολουθεί να με επηρεάζει στον τρόπο με τον οποίο στέκομαι σήμερα δίπλα στους ανθρώπους.

Τα κατάφερα; Εν μέρει, θα έλεγα κι όχι πάντα.

Νομίζω ότι οι δικές μου ερωτήσεις εξακολουθούν να είναι πιο σύνθετες από τις δικές του, παρά την προσπάθειά μου να τις κρατώ απλές.

Ίσως, τελικά, αυτό να είναι ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα που πήρα από εκείνον.

Ότι όχι μόνο δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις αλλά ούτε να κάνεις περίπλοκες ερωτήσεις για να υποστηρίξεις έναν άνθρωπο.

Μερικές φορές αρκεί ένα χαμόγελο κι ένα ενθαρρυντικό νεύμα απορίας.

ΕΡΩΤΗΣΗ 02 / 06 Μετά από τόσα χρόνια εμπειρίας, τι πίστευες κάποτε για το mentoring που σήμερα βλέπεις διαφορετικά; Και τι χρειάστηκε να «ξεμάθεις» για να εξελιχθείς ως mentor; ΑΠΑΝΤΗΣΗ | ΑΝΝΑ-ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΑΣΧΙΔΟΥ Πριν γνωρίσω το mentoring και φυσικά πριν γνωρίσω τον δικό μου mentor, είχα την εσφαλμένη εντύπωση ότι ο mentor είναι εκείνος που κυριολεκτικά σε καθοδηγεί, σου λέει τι να κάνεις και σου προτείνει τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίσεις μια κατάσταση.

Αυτά κουβαλούσα από την Ελλάδα κι έτσι είχα μάθει να λειτουργώ.

Όταν όμως γνώρισα το mentoring αρχικά ως mentee και στη συνέχεια μέσα από τις σπουδές και την επαγγελματική μου ενασχόληση, κατάλαβα ότι έπρεπε πρώτα να ξεμάθω όσα πίστευα ότι γνώριζα και να ανακαλύψω τι πραγματικά σημαίνει να είσαι mentor.

Το σημαντικότερο που χρειάστηκε να ξεμάθω ήταν η αυθόρμητη τάση μου να δίνω λύσεις και να προτείνω τρόπους αντιμετώπισης.

Είχα υπάρξει για πολλά χρόνια leader ομάδων και είχα συνηθίσει οι άνθρωποι να έρχονται σε εμένα αναζητώντας απαντήσεις και λύσεις.

Έπρεπε, λοιπόν, να μάθω να φρενάρω αυτή την τάση, να συγκρατώ την παρόρμησή μου να απαντήσω και να δίνω χώρο στον mentee να διαμορφώσει τη δική του.

Ο ρόλος μου δεν είναι να του υποδείξω τον δρόμο, αλλά να του προσφέρω περισσότερα δεδομένα, εμπειρίες και διαφορετικές οπτικές γωνίες, ώστε να μπορεί ο ίδιος να πάρει τις αποφάσεις του και να χαράξει τη δική του διαδρομή.

Το κατάφερα; Δεν είμαι σίγουρη ότι θα μπορούσα να απαντήσω με ένα ξεκάθαρο ναι.

Νομίζω ότι είναι μια συνεχής προσπάθεια και ότι ακόμη δεν έχει γίνει απόλυτα κτήμα μου.

Υπάρχουν στιγμές που οι παλιές μου συνήθειες επανέρχονται.

Άλλωστε, είμαι και μαμά δύο παιδιών! Όταν έρχονται και ζητούν τη συμβουλή μου, πολλές φορές δυσκολεύομαι να παραμείνω στον ρόλο του mentor.

Η τάση μου να δώσω άμεσα τη λύση και να κάνω, όπως λέμε, «πυρόσβεση» είναι πολύ ισχυρή.

Και υποτροπιάζω στις παλιές συνήθειες.

Ίσως, τελικά, αυτό να είναι και ένα από τα πιο σημαντικά μαθήματα του mentoring.

Ότι το να μην προσφέρεις έτοιμες απαντήσεις δεν σημαίνει ότι δεν υποστηρίζεις.

ΕΡΩΤΗΣΗ 03 / 06 Ο/Η mentor μοιράζεται εμπειρία, γνώση και διαφορετικές οπτικές, χωρίς όμως να αποφασίζει για τον άλλον.

Πώς καταλαβαίνουμε ότι, στην προσπάθειά μας να βοηθήσουμε, αρχίζουμε να κατευθύνουμε τον/τη mentee προς αυτό που εμείς θεωρούμε σωστό; ΑΠΑΝΤΗΣΗ | ΑΝΝΑ-ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΑΣΧΙΔΟΥ Θεωρώ ότι η μεγαλύτερη παγίδα για έναν mentor είναι να χάσει αυτό το όριο.

Το όριο δηλαδή ανάμεσα στο mentoring και στη μεθόδευση του mentee προς μια συγκεκριμένη επιλογή.

Κάτι τέτοιο, κατά τη γνώμη μου, είναι απαγορευτικό για τον ρόλο του mentor.

Ο ρόλος μας είναι να υποστηρίξουμε τον mentee στην προσπάθειά του να δει τις εναλλακτικές του, να ανακαλύψει όλους τους δρόμους και τα μονοπάτια που υπάρχουν μπροστά του, να αντιληφθεί τα blind spots του.

Να του προσφέρουμε διαφορετικές οπτικές και να τον βοηθήσουμε να εξετάσει τις επιλογές του.

Από εκεί και πέρα, συνδυάζοντας όλα αυτά με τις δικές του ικανότητες, την εμπειρία ζωής του, τις αξίες και τις επιθυμίες του, είναι εκείνος που θα αποφασίσει ποιος δρόμος είναι ο καλύτερος για τον ίδιο.

Ο mentor είναι εκεί για να τον βοηθήσει να ζυγίσει όλους τους παράγοντες, ώστε να πάρει την απόφαση που ο ίδιος θεωρεί σωστή.

Δεν πιστεύω ότι όλοι οι mentors καταφέρνουμε να το κάνουμε αυτό πάντα χωρίς σφάλματα.

Και δεν νομίζω ότι υπάρχει επαγγελματίας που να μην πέφτει ποτέ σε αυτή την παγίδα.

Όσο λιγότερα είναι τα σφάλματα, τόσο καλύτερα διαχειριζόμαστε επαγγελματικά τις περιπτώσεις που αναλαμβάνουμε.

Γι' αυτό θεωρώ απαραίτητο να εξασκούμαστε συνεχώς στην αυτοπαρατήρηση, να έχουμε την επίγνωση να αναγνωρίζουμε πότε περνάμε από την υποστήριξη στην κατεύθυνση και να έχουμε το σθένος να το παραδεχτούμε.

Πότε, δηλαδή, αρχίζουμε να προβάλλουμε τη δική μας αντίληψη για το τι είναι σωστό.

Είναι εύκολο; Όχι, καθόλου.

Αλλά αυτό, για μένα, είναι μέρος του να είσαι καλός επαγγελματίας.

ΕΡΩΤΗΣΗ 04 / 06 Το mentoring στην Ελλάδα κερδίζει σταδιακά έδαφος.

Τι θεωρείς ότι χρειάζεται για να εδραιωθεί ουσιαστικά και να αποκτήσει τη θέση που του αξίζει; Ποια ευθύνη έχουμε εμείς, οι επαγγελματίες του χώρου, σε αυτή την εξέλιξη; ΑΠΑΝΤΗΣΗ | ΑΝΝΑ-ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΑΣΧΙΔΟΥ Το mentoring και το coaching θα έλεγα ότι στην Ελλάδα βαδίζουν ακόμη αργά.

Ενώ στην Ευρώπη και γενικότερα στον δυτικό κόσμο υπάρχει μεγάλη εμπιστοσύνη σε αυτές τις δύο προσεγγίσεις, στην Ελλάδα εξακολουθεί να υπάρχει καχυποψία, κακά τα ψέματα κι αυτό είναι κάτι που πρέπει να αλλάξει.

Για να γίνει αυτό, θεωρώ ότι χρειάζεται μια συντονισμένη προσπάθεια.

Από τη μία πλευρά, οι μεγάλοι επαγγελματικοί φορείς του χώρου, όπως ο EMCC, έχουμε την ευθύνη να προωθούμε τα σωστά πρότυπα για τον επαγγελματία mentor και coach στην αγορά.

Από την άλλη, όμως, έχουμε και εμείς οι ίδιοι, ως επαγγελματίες, την ευθύνη που μας αναλογεί.

Δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε αλόγιστα και ελαφρά τη καρδία τον τίτλο του mentor, χωρίς να έχουμε πραγματικά τα εχέγγυα ότι μπορούμε να ασκήσουμε σωστά αυτή την πρακτική.

Η εμπειρία μας σε έναν επαγγελματικό χώρο δεν αρκεί από μόνη της.

Χρειάζεται να έχουμε αναπτύξει τις κατάλληλες δεξιότητες, να γνωρίζουμε τα όρια του ρόλου μας και να λειτουργούμε με βάση συγκεκριμένα επαγγελματικά πρότυπα.

Ακριβώς γι' αυτό υπάρχουν και οι διαπιστεύσεις.

Μέσα από τη διαδικασία της διαπίστευσης μπορούμε, πρώτα απ' όλα, να επιβεβαιώσουμε οι ίδιοι ότι ασκούμε σωστά την πρακτική μας και ότι πληρούμε τα βασικά κριτήρια που απαιτούνται από έναν επαγγελματία mentor.

Ταυτόχρονα, όμως, χρειάζεται να εκπαιδεύσουμε και την αγορά, ώστε οι επιχειρήσεις και οι οργανισμοί που αναζητούν mentors και coaches να γνωρίζουν την αξία της επιλογής διαπιστευμένων επαγγελματιών.

Εξίσου σημαντικό είναι να προωθούμε την καλή πρακτική μέσα από την τήρηση του κώδικα δεοντολογίας και την εποπτεία.

Η εποπτεία είναι απαραίτητη, γιατί μας προσφέρει αυτό το πολύτιμο καθρέφτισμα της πρακτικής μας, μας βοηθά να αναγνωρίζουμε τα σημεία που χρειάζονται βελτίωση και να εξελισσόμαστε συνεχώς.

Δεν είναι κάτι που μαθαίνουμε μία φορά και τελειώσαμε.

Χρειάζεται διαρκής ανάπτυξη και αναστοχασμός.

Τελικά, πιστεύω ότι αν εμείς οι ίδιοι, ως επαγγελματίες, δεν αναλάβουμε την ευθύνη που μας αναλογεί, δεν μπορούμε να περιμένουμε ότι το mentoring θα αναγνωριστεί και θα αποκτήσει τη θέση που πραγματικά του αξίζει στην Ελλάδα.

Η αξιοπιστία του χώρου μας χτίζεται καθημερινά, μέσα από τη δική μας πρακτική.

ΕΡΩΤΗΣΗ 05 / 06 Η εμπειρία, οι πιστοποιήσεις και τα επαγγελματικά πρότυπα είναι σημαντικά.

Τι είναι όμως αυτό που κατά τη γνώμη σου κάνει τελικά έναν/μία mentor πραγματικά καλό/ή και δεν αποτυπώνεται σε κανέναν τίτλο ή πιστοποίηση; ΑΠΑΝΤΗΣΗ | ΑΝΝΑ-ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΑΣΧΙΔΟΥ Θεωρώ ότι ένας καλός mentor είναι, πάνω απ' όλα, ένας άνθρωπος που χαρακτηρίζεται από ταπεινότητα.

Είναι ο άνθρωπος που δεν θα φοβηθεί να πει και να δείξει ότι δεν τα γνωρίζει όλα.

Που έχει αποδεχθεί ότι όλοι μας είμαστε, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, ένα project in progress.

Ότι συνεχώς μαθαίνουμε, εξελισσόμαστε και έχουμε ακόμη πολλά να ανακαλύψουμε.

Ως mentors έχουμε, πράγματι, μια μεγαλύτερη εμπειρία και πιθανόν μια διαφορετική σοφία που προκύπτει από αυτήν.

Αυτό όμως σε καμία περίπτωση δεν μας καθιστά ανώτερους από τον mentee.

Και νομίζω ότι αυτό είναι ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα που χρειάζεται να διατηρήσουμε μέσα στη σχέση mentoring.

Να μην αφήσουμε την εμπειρία μας και τον ίδιο τον ρόλο μας να μας οδηγήσουν σε μια θέση υπεροχής.

Ένας πραγματικά καλός mentor χαρακτηρίζεται επίσης από αυθεντικό ενδιαφέρον και μια διαρκή, εξελικτική περιέργεια για τον άνθρωπο που έχει απέναντί του.

Δεν σταματά να μαθαίνει και να εξελίσσεται ο ίδιος και μάλιστα μέσα από τη συνεργασία του με τον mentee.

Η σχέση δεν είναι μονόδρομος.

Μπορεί να προσφέρει πολλά στον mentee, αλλά μπορεί να είναι εξίσου πλούσια και για τον ίδιο τον mentor.

Δυστυχώς, αυτή την ισορροπία δεν τη συναντάμε συχνά.

Είναι δύσκολο να διατηρήσει κανείς την ταπεινότητά του όταν ο ίδιος ο ρόλος του τον τοποθετεί, εκ των πραγμάτων, σε μια θέση μεγαλύτερης εμπειρίας και γνώσης.

Αν όμως καταφέρει να διατηρήσει αυτή την ισορροπία και φυσικά διαθέτει τις απαραίτητες δεξιότητες, την αυθεντική ενσυναίσθηση και το πραγματικό ενδιαφέρον για τον άνθρωπο, τότε πιστεύω ότι έχουμε έναν πραγματικά καλό επαγγελματία mentor.

ΕΡΩΤΗΣΗ 06 / 06 Αν σε δέκα χρόνια ένας νέος ή μία νέα mentor σε ρωτούσε «Τι προσπαθήσατε να προστατεύσετε και τι προσπαθήσατε να αλλάξετε για εμάς», τι θα ήθελες να μπορείς να απαντήσεις; ΑΠΑΝΤΗΣΗ | ΑΝΝΑ-ΦΩΤΕΙΝΗ ΠΑΣΧΙΔΟΥ Δυσκολεύομαι να περιορίσω αυτή την ερώτηση μόνο στους νέους mentors.

Γιατί, για μένα, αφορά πολύ περισσότερο τη δική μας γενιά και τη σχέση της με τις νεότερες γενιές, όχι μόνο τους millennials αλλά και τη Gen Z. Είναι ένα ερώτημα με το οποίο παλεύω εδώ και πολλά χρόνια, από τότε που συνειδητοποίησα πόσο έχουμε αδικήσει, ως γενιά, τους νέους.

Πόσες ευκαιρίες δεν τους δώσαμε, πόσο συχνά δεν τους ακούσαμε πραγματικά και πόσο δύσκολα τους παραχωρούμε τον χώρο που δικαιούνται για να δημιουργήσουν το δικό τους μέλλον κι επιπλέον τους κατηγορούμε για τις αποτυχίες τους που εμείς προδιαγράψαμε.

Θα ήθελα να έχω καταφέρει πολύ περισσότερα.

Και προσπαθώ, ιδιαίτερα μέσα από τον θεσμικό ρόλο που έχω σήμερα, να συμβάλω σε αυτή την αλλαγή.

Όμως τα εμπόδια είναι πολλά, κάποιες φορές πραγματικά αποκαρδιωτικά και χρειάζεται τεράστια δύναμη και επιμονή για να μην σε καταβάλουν.

Γι' αυτό, αν ένας νέος άνθρωπος με ρωτούσε σε δέκα χρόνια τι προσπαθήσαμε να προστατεύσουμε και τι προσπαθήσαμε να αλλάξουμε για εκείνον, ίσως η πρώτη μου απάντηση να ήταν ένα μεγάλο συγγνώμη για όλα όσα δεν καταφέραμε.

Και ίσως να του έλεγα: «Προσπάθησα.

Πραγματικά προσπάθησα.

Θα ήθελα να έχω καταφέρει πολύ περισσότερα, αλλά, παρά τις προσπάθειές μου, τόσο μπόρεσα.

Συγχώρεσέ με». Δεν το λέω αυτό για να δικαιολογηθώ ούτε για να απαξιώσω όσα έγιναν.

Το λέω γιατί πιστεύω ότι χρειάζεται κάποια στιγμή να αναλάβουμε και τη δική μας ευθύνη.

Να αναγνωρίσουμε τι δεν κάναμε, τι δεν αλλάξαμε και τι αφήνουμε ακόμη στις επόμενες γενιές να αντιμετωπίσουν.

Και αυτό δεν σημαίνει ότι παραιτούμαι.

Μπορεί κάποιες στιγμές να αποκαρδιώνομαι, αλλά δεν θέλω να σταματήσω να προσπαθώ.

Γιατί δεν θέλω οι επόμενες γενιές να χρειαστεί να δώσουν τους ίδιους αγώνες για πράγματα που θα έπρεπε να έχουν ήδη αλλάξει. Άννα-Φωτεινή Πασχίδου President of EMCC Greece EMCC Global Accreditation Lead EMCC Global Assessor

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους