Ο ποιητής κάνει τους αναγνώστες του να ονειροπολούν κι ο αστυνομικός συγγραφέας να φαντασιώνονται έναν καλύτερο κόσμο; Γράφει ο Γιάννης Πανούσης Εγώ στηρίζω το βράχο μου ή με υποβαστάζει εκείνος; Κ...

Πλήρες Κείμενο:

Ο ποιητής κάνει τους αναγνώστες του να ονειροπολούν κι ο αστυνομικός συγγραφέας να φαντασιώνονται έναν καλύτερο κόσμο; Γράφει ο Γιάννης Πανούσης Εγώ στηρίζω το βράχο μου ή με υποβαστάζει εκείνος; Κ.Λίχνος, «Ο βράχος του Σίσυφου» ‘Εχω και στο παρελθόν ασχοληθεί με την Αστυνομική μυθοπλασία από ‘τα κάτω’, δηλαδή από την πλευρά του αναγνώστη, ο οποίος ενδεχομένως διαβάζει και ποίηση . Έτσι στο σημερινό κείμενο θα επιχειρήσω να εντοπίσω τις πιθανές επιρροές που θα είχε η ποίηση στην αστυνομική λογοτεχνία και vice versa στο κοινό αναγνωστικό τους περιβάλλον 1.Ο ποιητής αναζητεί στο παρελθόν το εαυτό του ,ενώ ο αστυνομικός συγγραφέας τα βαθύτερα αίτια και τα αφανή κίνητρα του εγκλήματος Η μνήμη στο συγγραφικό ημερολόγιο του καθενός εγγράφεται και λειτουργεί με διαφορετικό τρόπο, καθώς άλλοτε είναι δημιουργική κι άλλοτε καταστροφική . Από την άλλη ούτε ο ποιητής, ούτε ο συγγραφέας είναι απλοί παρατηρητές, σχολιαστές ή αφηγητές ιστοριών, αλλά οφείλουν να επιχειρήσουν να καταστούν γνήσιοι κατα-γραφείς της σκοτεινής πλευράς τόσο της Ύπαρξης, όσο και της Κοινωνίας.

Κοινό στοιχείο: η εξέγερση , η οποία μέσα από τις διαδικασίες και διαδρομές της ζωής συγγραφέων και ηρώων, αποκτά ισχύ ηθικής στάσης.

Οι αμοιβαίες επιρροές συχνά αφορούν στη συνύπαρξη υπερβατικών, μυστικιστικών και μυθοπλαστικών κατα-στάσεων, όπου θύτες και θύματα διαπλέκονται για ν’ αποφύγουν το πεπρωμένο τους Ποιητική αδεία ‘θανατώνεται’ ο υπόγειος αυτουργός της κρίσης συνείδησης και αστυνομικολογοτεχνική αδεία ‘απαλλάσσεται’ ο ηθικός αυτουργός του εγκλήματος. 2.Η έννοια του ‘Ξένου’, ως Άλλου ή ως Εχθρού, ενυπάρχει στις περιγραφές των ποιητών και των αστυνομικών συγγραφέων.

Η μοναξιά και η απομόνωση, ο κοινωνικός αποκλεισμός και η περιθωριοποίηση, ο πόνος κι ο φόβος χρωματίζουν τους ήρωες κι αντιήρωες με το μελάνι των ‘πασχόντων’ προσώπων, δηλαδή των υφιστάμενων τα τραγικά παιχνίδια της Μοίρας.

Τα προσωπεία της Ποίησης και οι Μάσκες του Αστυνομικού μυθιστορήματος αναφέρονται σε σκιές συν-ενοχών και σε αινίγματα αντιδράσεων , με ενδιάμεσο στάδιο το γρίφο της τυχαιότητας.

Οι ένθεν/κακείθεν επιδράσεις συνήθως ανάγονται στη συγκεκριμένη εκδοχή έκβασης μιάς ιστορίας , που όμως δεν είναι εύκολο να γενικευθεί ως κοινό δίδαγμα, καθώς ούτε ο ειδικός ψυχισμός του ποιητή, ούτε ο ‘φονικός οργασμός’ του αστυνομικού συγγραφέα δημιουργούν παραδείγματα για συλλογική αποδοχή.

Ο ποιητής ελπίζει απαισιοδοξώντας, ο αστυνομικός συγγραφέας αφοπλίζει αισιοδοξώντας. 3. Η θεραπευτική πλευρά της ποιητικής τέχνης , όπως και η εγκληματοποινική πτυχή της αστυνομικολογοτεχνικής ‘κάθαρσης΄,δεν πρέπει να προκύπτουν μέσα από εσωτερικούς μονολόγους ή από μονόπλευρες κοινωνικοπολιτικές ερμηνείες των αρνητικών φαινομένων , όσο κι αν φαίνονται ως ετερόκλητα ή αναπάντεχα γεγονότα.

Αν τα ψυχογραφήματα γοητεύουν τους αναγνώστες και των δύο μορφών λογοτεχνίας, οι επιρροές τους στη τέχνη θα εξαρτώνται πάντοτε από την τραγικότητα των καταστάσεων, που πειστικά περι-γράφουν κι όχι από την επικαιρότητα των συγκυριακών προβληματισμών. 4.Μπορεί η Ποίηση να υπηρετεί το ιδεώδες και την ανώτερη εικόνα του Ανθρώπου και η αστυνομική λογοτεχνία να κινείται στο ημίφως των παρεκκλίσεων και της παρανομίας των καθημερινών ανθρώπων, δύσκολα όμως γίνεται αποδεκτό ότι καλλιεργούν κλίμα ‘σαλής αγιότητας’]15], μέσω της οποίας διαμορφώνεται κοινωνική συνείδηση Σε κάθε περίπτωση οι μύθοι των μεν και των δε είναι χρήσιμοι εάν κι εφόσον δια-κρίνουν με σαφήνεια ενοχές κι αθωότητες και δεν δημιουργούν συγχύσεις περί των οριοθετήσεων του Καλού και του Κακού.

Ο ‘εισπνεόμενος στίχος ’ από το έργο ενός ποιητή, όπως κι ο προσωπικός ηθικός κώδικας του αντι-ήρωα ενός αστυνομικού συγγραφέα, προφανώς απηχούν βιώματα κι απόψεις . Όπως όμως υπάρχει ‘’ποίηση ερήμην του συγκεκριμένου ποιήματος’’ , έτσι πιστεύω ότι υπάρχει και ‘αστυνομική λογοτεχνία χωρίς τις συνηθισμένες αστυνομικές ιστορίες αίματος και τρόμου’ . Ανεξάρτητα πάντως της ποιότητας των αντίστοιχων έργων, το ερώτημα επιρροής μένει ανοικτό: Όταν ο ποιητής γράφει ένα ποίημα σκέφτεται ποιό έγκλημα θα μπορούσε ο ίδιος ή ο αναγνώστης του να εμπνευστεί για να διαπράξει; κι όταν ο αστυνομικός συγγραφέας ‘σκοτώνει‘ τους ήρωές του έχει κάποια αίσθηση για το αν η μυθοπλασία του θα μπορούσε να γίνει ένα δυστοπικό ποιητικό έργο; That’s the question ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ–ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ* Γ.Πανούσης,Το αστυνομικό μυθιστόρημα από τα κάτω,modus operandi-1/2026,23-31 πρβλ.Άγγ.Χαριάτης,Τα κλειδιά βρίσκονται στο παρελθόν ,oanagnostis.gr 5/7/26 πρβλ.Γ.Ν.Σχορετσανίτης,Η γραφή ως αιθέρια συνύφανση ήχων και λέξεων ,oanagnostis.gr 5/7/26 πρβλ.Φ.Φιλίππου, Ο φονιάς, ο ποιητής, η εξέγερση ,Βήμα Κυριακής 21/6/26 για τον ποιητή που φοράει μάσκα πάνθηρα ή αετού βλ.Νίκος Τζαβάρας, σε Φρ.Νίτσε, Διθύραμβος για το Διόνυσο, μτφ/σχόλ.Ν.Τζαβάρας, Ίνδικτος 2026,49 οπ.π.,51 πρβλ.Ι.Θ.Ευδοκιμίδης, Η δύναμη του συγκεκριμένου-το συγκεκριμένο και το γενικό ,oanagnostis.gr 5/7/26 πρβλ.Ιωάννα Μπλάτσου, Η θεραπευτική διάσταση της Τέχνης , Βήμα Κυριακής 5/7/26 πρβλ.Έφη Κατσουρού, Μία συνάντηση με τον Αντώνη Φωστιέρη, oanagnostis.gr 5/7/26 πρβλ.Βαγγ.Χατζηβασιλείου, Η ποίηση του Στρατή Χαβιαρά στα χρόνια των διαδοχικών εκρήξεων, oanagnostis.gr 5/7/26-για την αυτοκρατορία των ενδείξεων στην αστυνομική αφήγηση βλ. εξαιρετικό βιβλίο Ανδρέα Αποστολίδη,Μυστικά της αστυνομικής αφήγησης, Άγρα 2026,15,22,80 πρβλ.Δ.Βαρβαρήγος, Μία διαρκής προσπάθεια να σταθεί κανείς απέναντι στον εαυτό του χωρίς να κρυφτεί ,fractalart.gr 5/7/26 Θ.Νιάρχος, Όταν γνώρισα…Γιάννης Κοντός,Νέα 27-28/6/26-πρβλ.Α.Αποστολίδης,οπ.π.,105,146 άποψη Αλεξίς Ντε Τοκβίλ, σε Στ.Ράμφος, Η ποίηση στην αριστοκρατία και στη δημοκρατία,Καθημερινή Κυριακής 28/6/26 πρβλ.Αλέξης Ζήρας, Γ.Συμπάρδης,Η αβάσταχτη γοητεία των ημιφωτισμένων τόπων, Νέα/βιβλιοδρόμιο 20-21/6/26 πρβλ. Σταύρος Ζουμπουλάκης, Εγκώμιο στη ‘σαλή ‘αγιότητα, Καθημερινή Κυριακής 5/7/26 Η.Καρούσος, Ο διάλογος, Φωνή λογοτεχνών 50/26,32 πρβλ.Ηλίας Φραγκάκης, Από την ποίηση στην αντιποίηση,Τετράδια Πολιτισμού,Ι.Σιδέρης 6/25,95 Αντ.Φωστιέρης, Ποίηση και ποιητική, Καστανιώτης 2026,77 Γ.Πανούσης, Εγχειρίδιο για συγγραφείς αστυνομικής λογοτεχνίας,Κύφαντα 2026 *οι ημερομηνίες στις ιστοσελίδες αναφέρονται στο χρόνο αναζήτησης κι όχι ανάρτησης Πρώτη δημοσίευση fractalart fotocredits fractalaart

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους