Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Τις προάλλες είχα παρουσιάσει τα επίσημα στοιχεία της ΕΕ σύμφωνα με το οποία η Λευκωσία είναι η πρωτεύουσα της Ευρώπης με τα πιο προσιτά ενοίκια.

Η στέγαση αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, όχι προνόμιο.

Ένας νέος ή ένας εργαζόμενος της χαμηλής και μεσαίας τάξης, σίγουρα δυσκολεύεται πλέον να εξασφαλίσει αυτό που για τη δική μας γενιά θεωρούνταν σχεδόν δεδομένο, μέσα και από τις αιματηρές θυσίες των γονιών μας: την πρόσβαση σε ποιοτική στέγη.

Γι’ αυτό δεν περιμένουμε μέχρι η Λευκωσία να ενταχθεί στο πλαίσιο της οξείας στεγαστικής κρίσης και να δράσουμε κατόπιν εορτής.

Από το 2025 η Λευκωσία ανήκει στην πανευρωπαϊκή πρωτοβουλία Mayors for Housing.

Στα πλαίσια της πρωτοβουλίας αυτής είχαμε ενεργό και πρωταγωνιστικό ρόλο στην υιοθέτηση του πρώτου EU Housing Act και του πρώτου EU Housing Plan.

Σήμερα στη Βαρκελώνη, μαζί με Δημάρχους από τις σημαντικότερες πόλεις του κόσμου, συντονιστήκαμε για τα επόμενα μας βήματα.

Η πρωτοβουλία πλέον έχει επεκταθεί πέρα από τα ευρωπαϊκά σύνορα και για το λόγο αυτό στη συνάντηση μας συμμετείχε και η Εκτελεστική Διευθύντρια του UN Habitat, του αρμόδιου οργανισμού του ΟΗΕ.

Πολύ τιμητική ήταν και η συμμετοχή μου ως ομιλητής στο πάνελ για το Στεγαστικό και την Κλιματική Μετάβαση.

Η συμμετοχή μας στο κορυφαίο αυτό δίκτυο δεν είναι απλά μια διεθνής επαφή.

Πέρα από την ραγδαία ενίσχυση του διεθνούς κύρους και αποτυπώματος της πόλης μας, έχουμε πρόσβαση σε λεπτομερείς πτυχές των καλύτερων παγκόσμιων πρακτικών στη στέγαση.

Είμαστε ευγνώμονες για την αγαστή συνεργασία μας με το Δήμαρχο Βαρκελώνης και την ομάδα του.

Πολλοί αντιμετωπίζουν τη στέγαση μόνο ως ποσοτικό ζήτημα.

Γύρω από αυτή την αντίληψη χτίζεται ένα τεράστιο πάρτι νέων κατασκευών και μονάδων χωρίς σοβαρή κοινωνικοοικονομική στόχευση.

Στα πλαίσια αυτά, βλέπουμε μια συνεχή επέκταση οικιστικών ζωνών, την προσφορά προσιτής στέγης αποκλειστικά σε απομακρυσμένες περιοχές, την υποβάθμιση της ποιότητας και της αρχιτεκτονικής αξίας του οικιστικού αποθέματος, την παραβίαση των βασικών πολεοδομικών αρχών και ως αποτέλεσμα, αρνητικές συνέπειες για το κυκλοφοριακό, το περιβάλλον και την κοινωνική συνοχή.

Πρέπει να μπει ένα τέλος σε αυτές τις πρακτικές.

Επιβάλλεται μια νέα θεώρηση του στεγαστικού.

Και οι πόλεις πρέπει να έχουν κεντρικό ρόλο στη διαδικασία αυτή. Στο Δήμο Λευκωσίας υπάρχουν χιλιάδες κενές οικιστικές μονάδες.

Με το κυκλοφοριακό να επιδεινώνεται κάθε χρόνο, αυτές οι μονάδες θα μπορούσαν να προσφέρουν ποιοτικές ευκαιρίες στέγασης για νέους και νεαρά ζευγάρια.

Πολλές από τις μονάδες αυτές πρέπει να αναβαθμιστούν ενεργειακά και να ενταχθούν στο στεγαστικό απόθεμα.

Τα υφιστάμενα εργαλεία δεν αρκούν.

Αυτό αποδεικνύεται από την αποτυχία σχεδίων όπως το Ανακαινίζω - Ενοικιάζω.

Πολλά οικιστικά ακίνητα είναι «κλειδωμένα» λόγω οικογενειακών ή κληρονομικών διαφορών, λόγω αδυναμίας του ιδιοκτήτη να επενδύσει τα αναγκαία ποσά για ανακαίνιση τους.

Αυτά είναι ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν με νομοθετικά εργαλεία, κίνητρα και αντικίνητρα.

Υπάρχει όμως και για ένας πρόσθετος λόγος: η γραφειοκρατία και οι τραπεζικοί περιορισμοί για δανεισμό.

Αν κάποιος μελετήσει τη διαδικασία για υποβολή αίτησης για ενεργειακή αναβάθμιση θα διαπιστώσει ότι η διαχείριση της είναι εξαιρετικά δύσκολη για τις ευάλωτες ομάδες και κυρίως για τους ηλικιωμένους.

Σκεφτείτε ένα ιδιοκτήτη 85 ετών να πρέπει να διαχειριστεί την γραφειοκρατία αυτή.

Επίσης, η απαίτηση των τραπεζών (λόγω σχετικής απαίτησης της Κεντρικής Τράπεζας) για ίδια συνεισφορά 20% για στεγαστικό δάνειο εκτεταμένης ανακαίνισης ή αγοράς οικίας, θέτει πρόσθετα εμπόδια, ειδικά για νέους ανθρώπους που προφανώς δεν έχουν 50 και 60.000 ευρώ στην Τράπεζα.

Εδώ, θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα πρόγραμμα εγγυοδοσίας της ίδιας συνεισφοράς. Στη Βαρκελώνη πχ, στη βάση κριτηρίων, τους επιτρέπουν την αποπληρωμή της άτοκα ΜΕΤΑ την αποπληρωμή της υποθήκης.

Τέλος, η διαδικασία καταβολής των επιδοτήσεων αναβάθμισης επιτείνει το πρόβλημα.

Θα μπορούσε να προκαταβάλλεται εν όλω ή εν μέρει προκειμένου να διευκολύνει τη λήψη δανεισμού.

Μιλάμε άλλωστε για μικρά ποσά που στο τελευταίο σχέδιο δεν υπερβαίνουν τις 26.000 ευρώ.

Το 87% περίπου των νέων αδειών οικοδομής αφορά διαμερίσματα.

Η πραγματικότητα αυτή πρέπει να θέσει το στεγαστικό σε νέα βάση.

Είναι κρίσιμη η όσο το δυνατόν μικρότερη σφράγιση του εδάφους εντός των τεμαχίων πολυκατοικιών, η ποιοτική κατασκευή τους και η διασφάλιση της συντήρησης τους με ένα νέο πλαίσιο κοινόκτητων οικοδομών και η αναβάθμιση των χώρων πρασίνου και των δημόσιων χώρων πέριξ αυτών. Ο Δήμος Λευκωσίας προτάσσει μια συνολική προσέγγιση για το στεγαστικό.

Η πρόταση μας υιοθετεί τις αρχές του New European Bauhaus, της πολιτικής της Ένωσης για τις πόλεις.

Η στεγαστική πολιτική επιτυγχάνει όταν εδράζεται στην προσιτότητα, στην αειφορία, στην αρχιτεκτονική αξία και στη συμπερίληψη.

Είμαστε έτοιμοι για μια δομημένη συνεργασία με το Κεντρικό Κράτος προς αυτήν την κατεύθυνση.

Ξέρουμε την πόλη και τους πολίτες μας καλύτερα, γνωρίζουμε τις ανάγκες τους.

Γνωρίζουμε πού πρέπει να κατευθυνθεί μια στοχευμένη στεγαστική πολιτική για να πετύχει κοινωνικοοικονομικούς στόχους.

Οι ακριτικές περιοχές είναι ένα προφανές και ιδιαίτερα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα.

Το σχετικό Σχέδιο Ακριτικών Περιοχών επείγει να επεκταθεί, όχι επειδή οι περιοχές αυτές επαιτούν αλλά επειδή αποδεικνύεται το θετικό κοινωνικοοικονομικό του αποτέλεσμα όπου και αν εφαρμόστηκε.

Σημαντική επίσης είναι και η πτυχή ασφάλειας και δημογραφικής συνοχής στις περιοχές αυτές.

Είμαστε έτοιμοι, με τη διάθεση των κατάλληλων πόρων, να δημιουργήσουμε γραφεία ενεργειακής φτώχιας και να υποστηρίξουμε τις ευάλωτες ομάδες με εκστρατείες ενημέρωσης για τα σχέδια αναβάθμισης και τα στεγαστικά σχέδια καθώς και στις διαδικασίες ετοιμασίας αιτήσεων ενεργειακής αναβάθμισης.

Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με την αγορά υπηρεσιών από ενεργειακούς μηχανικούς/ελεγκτές ενεργειακής απόδοσης και προσφορά τους στα Γραφεία Εξυπηρέτησης ή στα Πολυδύναμα Κέντρα μας.

Είμαστε έτοιμοι για μια νέα πολιτική ανοιχτών δεδομένων μέσω ενός Παρατηρητηρίου για τη Στέγαση που θα καθοδηγεί με τεκμηριωμένο τρόπο τις πολιτικές.

Σήμερα η πληροφορία είναι κατακερματισμένη και η ποιότητα της αμφίβολη.

Τέλος, είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε με την Κυβέρνηση για τη χωροθέτηση προσιτής στέγης σε κρατικά ή δημοτικά τεμάχια ή για βελτιώσεις στο σχέδιο κινήτρων για δημιουργία μονάδων προσιτής στέγης από τον ιδιωτικό τομέα κατά τρόπο που να επιτυγχάνεται το σωστό κοινωνικό αποτέλεσμα και να αποφεύγεται ο διαχωρισμός της πόλης κατά τρόπο που να στιγματίζεται η προσιτή στέγη ως υποδεέστερη.

Το μήνυμα που δόθηκε σήμερα από τη Βαρκελώνη ήταν σαφές: οι πολίτες δικαιούνται στέγη.

Προσιτή, αξιοπρεπή, αειφόρο. Και τίποτα από αυτά δεν είναι εφικτό αν οι πόλεις δεν έχουν κεντρικό ρόλο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους