Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Καλημέρα σε όλους μας και καλή μας εβδομάδα από το The Healing Garden ! Ας μιλήσουμε λίγο για κάτι που υπάρχει σε πάρα πολλές σχέσεις όλων των ειδών γύρω μας. Τη Συναισθηματική Χειραγώγηση/Emotional Manipulation.

Τι σημαίνει, γιατί συμβαίνει, πως εκφράζεται, τι μπορούμε να κάνουμε γι αυτό, κλπ.

Σίγουρα όλοι μπορούμε να θυμηθούμε εκείνη την περίπτωση που κάποιος φίλος ή φίλη μας έβγαινε με κάποιον που εμείς θεωρούσαμε ιδιαίτερα κακό και παντελώς ακατάλληλο και δεν τον συμπαθούσαμε καθόλου.

Μπορούσαμε να δούμε από ένα χιλιόμετρο μακριά ότι αυτός ο σύντροφος ήταν χειριστικός και κακός για τη φίλη μας, αλλά δεν μπορούσαμε να την πείσουμε να το δει και η ίδια.

Αντί να ακούσει τη συμβουλή μας, η φίλη μας υπενθύμιζε γρήγορα τους σκελετούς στη δική μας ντουλάπα επισημαίνοντας όλες τις φορές που εμείς είχαμε μπλέξαμε σε μια κακή σχέση.

Το ίδιο συνέβαινε όταν παρατηρούσαμε τα μέλη της οικογένειας κάποιου άλλου φίλου μας να βλάπτουν σοβαρά την ψυχική του υγεία αλλά όσο κι αν προσπαθούσαμε να του το επισημάνουμε ή να τον παροτρύνουμε να αλλάξει συμπεριφορά εκείνος αρνιόταν κατηγορηματικά να ακούσει το παραμικρό από ότι κι αν λέγαμε.

Η πραγματικότητα είναι ότι είναι πολύ εύκολο να εντοπίσουμε τη χειραγώγηση σε μια σχέση όταν συμβαίνει σε τρίτους και ειδικά σε ανθρώπους που αγαπάμε, αλλά είναι πολύ δύσκολο έως και αδύνατον να την κατανοήσουμε όταν συμβαίνει σε εμάς τους ίδιους.

Ειδικά όταν ο θύτης είναι ένα ιδιαίτερα αγαπητό σε εμάς πρόσωπο (γονέας, σύντροφος, αγαπημένος φίλος κλπ.) Στο πλαίσιο των σχέσεων, η συναισθηματική χειραγώγηση αναφέρεται σε ενέργειες που γίνονται από ένα άτομο για να προσπαθήσει να ελέγξει τους άλλους, συνήθως με παραπλανητικό ή επιβλαβή τρόπο για την ψυχική υγεία τους.

Η συναισθηματική χειραγώγηση περιλαμβάνει πίεση για αλλαγή συμπεριφορών ή πεποιθήσεων με την εφαρμογή παραπλανητικών ή παραποιημένων τακτικών.

Ο θύτης χρησιμοποιεί αυτές τις ίδιες τακτικές για να πυροδοτήσει έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις που σκόπιμα έχουν σκοπό να εξαντλήσουν την ενέργεια του άλλου ατόμου και να το κατευθύνουν σε συγκεκριμένες συμπεριφορές ώστε να ικανοποιήσουν το θύτη ή να αποσταθεροποιήσουν τη συναισθηματική του ευημερία και ο θύτης να έχει ευκολότερα τον έλεγχο επάνω του.

Από την οπτική της ψυχικής υγείας διαφαίνεται ότι η βασική αιτία αυτής της χειριστικής συμπεριφοράς και από τις 2 πλευρές ενδέχεται συχνά να είναι τοξικοί κύκλοι βίας και κακοποίησης, ανάγκη συγχώνευσης/συνεξάρτησης, ναρκισσισμός & ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας (αφορά μόνο το θύτη αυτό) ή ανθυγιεινές σχέσεις κατά την παιδική ηλικία που αναπαραγάγουν και διαιωνίζουν αυτή τη συμπεριφορά.

Η χειραγώγηση επίσης αποτελεί αναπόσπαστη συμπεριφορά της "Σκοτεινής Τριάδας" δηλαδή των νάρκισσων, των μακιαβελικών προσωπικοτήτων καθώς και των κοινωνιοπαθών.

Από τους πιο χαρακτηριστικούς "ρόλους" στο σύμπαν της χειραγώγησης είναι : Το «Θύμα/O Mάρτυρας» (The Victim): Αγαπημένη δραστηριότητα η καλλιέργεια ενοχών.

Παρουσιάζεται ως ταλαίπωρο, αδικημένο, μόνο, καημένο, αδύναμο κλπ. για να μας αναγκάσει να υποχωρήσουμε, να αισθανθούμε τύψεις και λύπη και να κάνουμε αυτό που θέλει, αποφεύγοντας ταυτόχρονα κάθε προσωπική ευθύνη.

Ιδιαίτερα αγαπητός ρόλος μέσα στην ελληνική οικογένεια. Ο Σωτήρας / Προστάτης (Ο «Ιππότης με τη Λαμπερή Πανοπλία»): Προσφέρει βοήθεια που δεν ζητήθηκε, καταφεύγει σε έντονη κολακεία από τα πρώτα κιόλας στάδια μιας σχέσης ή σκηνοθετεί καταστάσεις «διάσωσης», με στόχο να δημιουργήσει ένα αίσθημα χρέους (την «παγίδα της χάρης») ή έναν πρόωρο δεσμό που πηγάζει από το τραύμα. Ο Χαρισματικός Ηγέτης / Η Γοητευτική Προσωπικότητα: Προβάλλει αρχικά μια εικόνα γεμάτη ζεστασιά, υψηλή νοημοσύνη και κολακείες (το λεγόμενο «love-bombing» ή «βομβαρδισμό αγάπης»), ώστε να αφοπλίσει τα θύματά του, να κερδίσει τυφλή εμπιστοσύνη και να παρακάμψει την κριτική τους σκέψη. Ο Νταής / Εκβιαστής (Τακτική Σκληρής Πίεσης): Χρησιμοποιεί εκφοβισμό, ξαφνικές εκρήξεις θυμού, παθητική επιθετικότητα, φωνές ή την τακτική της «σιωπηρής τιμωρίας» (silent treatment), προκαλώντας δυσφορία, άγχος και τελικά συμμόρφωση.

Ο «Μαριονετίστας» / Αυτός που Εφαρμόζει την Τριγωνοποίηση: Εμπλέκει κρυφά τρίτα πρόσωπα σε μια σύγκρουση, διαδίδει φήμες ή συγκρίνει ανθρώπους μεταξύ τους, καλλιεργώντας ζήλια, σύγχυση και απομόνωση. Ο Χειριστής που Αμφισβητεί την Αντίληψη της Πραγματικότητας (Gaslighter): Επιμένει ότι γεγονότα, συζητήσεις ή συμφωνίες συνέβησαν διαφορετικά από ό,τι θυμάται το θύμα.

Χρησιμοποιεί φράσεις όπως «Δεν είπα αυτό» ή «Είσαι υπερβολικά ευαίσθητος», με σκοπό να κλονίσει την εμπιστοσύνη του θύματος στον ίδιο του τον εαυτό. Ο Υποκριτής / Αυτός που Κρύβεται πίσω από το «Ηθικό» Προκάλυμμα : Ντύνει τις ιδιοτελείς απαιτήσεις του με λέξεις που παραπέμπουν σε ευγενείς αρχές, ομαδικό πνεύμα ή καθήκον (π.χ. «κάν’ το για την οικογένεια» ή «για την ομάδα»), ώστε η άρνηση να εκλαμβάνεται ως ηθική αποτυχία.

Επίσης πολύ αγαπημένος ρόλος μέσα στην ελληνική οικογένεια.

Η συναισθηματική χειραγώγηση μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε σχεσιακό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων των οικογενειακών, φιλικών, επαγγελματικών, και ερωτικών σχέσεων.

Aς αναρωτηθούμε αν κάτι από τα παραπάνω υπάρχει στη δική μας ζωή και ίσως με ειλικρίνεια ας σκεφτούμε και το δικό μας ρόλο μέσα σε αυτό.

Με στοιχεία από το 8 Signs Of Emotional Manipulation + What To Do About It by Dr. Nafeesah Allen, Ph.D., Psychology Today, Psychologiemieuxetre.ca & NHS

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους