LEON BLOY (+3 Νοεμβρίου 1917) Η μορφή του Λεόν Μπλουά (που πέθανε σαν σήμερα το 1917) ανακαλεί αυθόρμητα την περιθωριοποίηση, τη μοναξιά και έναν αριστοκρατικό χαρακτήρα που εκφραζόταν μέσα από την...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Χαρακτηριστικός υπήρξε ο αφορισμός του για τον σύγχρονο καπιταλισμό. «Οι αστοί -είχε γράψει στο περίφημο «Exégèse des lieux communs»- είναι εκ φύσεως άνθρωποι που μισούν και καταστρέφουν τους παραδείσους.

Όταν βλέπουν ένα όμορφο τοπίο, δεν έχουν πιο πιεστικό όνειρο από το να κόψουν τα δέντρα, να αποξηράνουν τις πηγές, να χτίσουν δρόμους, καταστήματα και ουρητήρια.

Κι όλα αυτά, τα ονομάζουν στήσιμο μιας επιχείρησης». Πέρα από το μυθιστόρημα και το δοκίμιο όμως, ο Μπλουά είχε και μία εκπληκτική αίσθηση της Ιστορίας.

Θέλω να αναφερθώ σε αυτό το σημείωμα στο βιβλίο του «Κωνσταντινούπολη και Βυζάντιο» ή «Η βυζαντινή εποποιία και ο Γουσταύος Σλουμπερζέ» (L' Epopée byzantine et Gustave Schlumberger), το οποίο δημοσιεύτηκε αρχικά το 1906 (σε συνέχειες στο περιοδικό Nouvelle Revue) και στη συνέχεια ως αυτοτελές βιβλίο.

Το έργο αυτό δεν αποτελεί μια κλασική ιστορική μελέτη, αλλά μια παθιασμένη λογοτεχνική συνομιλία του Bloy με το μνημειώδες ιστορικό έργο του Gustave Schlumberger για το Βυζάντιο του 10ου και 11ου αιώνα, δύο αιώνες γεμάτους πολεμικές συγκρούσεις, θρησκευτικά πάθη και αιματηρές συνωμοσίες.

Με το απαράμιλλο ορμητικό του ύφος, ο Bloy βλέπει στην Ιστορία και την αγριότητα των ανθρώπων, όχι μόνο στη εποχή αυτή αλλά και γενικότερα, ένα Πεπρωμένο.

Σε αντίθεση με την διαφωτιστική απέχθεια προς την ανατολική ελληνορωμαϊκή αυτοκρατορία, ο Μπλουά αναπτύσσει την ιδέα πως η γεμάτη βία και μυστικισμό ιστορία της Κωνσταντινούπολης είναι ο ζωντανός πίνακας της πτώσης του ανθρώπου και της αναζήτησης της λύτρωσης μέσα από τα πιο σκοτεινά μονοπάτια.

Ένα χωρίς υπερβολή «θείο σφαγείο». Η εσχατολογική οπτική για την Ιστορία είναι εμφανής.

Για τον Léon Bloy, η Ιστορία δεν είναι μια τυχαία σειρά γεγονότων, ούτε το αποτέλεσμα κοινωνικοοικονομικών δυνάμεων.

Είναι η ανάπτυξη ενός Σχεδίου, μια κρυπτογραφημένη πορεία που ο άνθρωπος αδυνατεί να διαβάσει πλήρως στην παρούσα ζωή.

Πιστεύοντας ότι η ανθρωπότητα θα βρίσκεται διαρκώς σε μια κατάσταση πτώσης και οδύνης, ο Μπλουά διέβλεπε πως η ακραία σκληρότητα της βυζαντινής ιστορίας λειτουργεί ως «καταλύτης». Το αίμα των μαρτύρων, αλλά και οι αμαρτίες των βασιλέων, προετοιμάζουν το έδαφος για την τελική σωτηρία.

Η αναγκαιότητα του Πόνου είναι μια εξαγορά και έχει μυστηριακό χαρακτήρα.

Διαβάζοντας για τις φρικαλεότητες του ιερού παλατίου, σημειώνει με δάκρυα σχεδόν ότι η αγριότητα της ιστορίας μάς αναγκάζει να αναλογιστούμε γιατί ο Υιός του Θεού έπρεπε να πεθάνει πάνω στη γη. Η ανθρώπινη σκληρότητα αντανακλά την σκοτεινή πλευρά μας, η οποία μπορεί να εξαγοραστεί μόνο μέσα από κάποιον προσωπικό Γολγοθά.

Και γι' αυτό, σε αντίθεση με όσους έβλεπαν στο Βυζάντιο έναν παρακμασμένο ή και στείρο κόσμο, ο Μπλουά θα μιλήσει (αντίκρυ στην Δύναμη και την Δόξα) για την «ένδοξη λάσπη» (la gloire et la boue: η Δόξα και η Λάσπη). Το Βυζάντιο είναι ένας κόσμος υψηλός και ταυτόχρονα κρεμασμένος πάνω από την άβυσσο.

Οι αυτοκράτορες που κυβερνούν τυφλώνοντας τους εχθρούς τους, ενώ την ίδια στιγμή χτίζουν μεγαλοπρεπείς ναούς, αποτελούν την τέλεια προσωποποίηση της ανθρώπινης αντίφασης: της απόλυτης αθλιότητας που αναζητά απεγνωσμένα το Θείο: «Η Ιστορία είναι ένα κείμενο γραμμένο από τον Θεό, όπου κάθε γεγονός είναι μια λέξη και κάθε αιώνας μια φράση, το νόημα των οποίων θα αποκαλυφθεί μόνο στο τέλος του χρόνου». Αυτή η βασική ιδέα του Bloy για την Ιστορία βρήκε στο Βυζάντιο το πιο σκοτεινό, αλλά και το πιο λαμπερό της παράδειγμα.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους