Original Post

Πλήρες Κείμενο:

🔴 Είμαι από τη Γάζα. Το NAZA με έκανε να ουρλιάξω. Samah Sabawi | grecolonial.substack | 29 Οκτωβρίου 2026 Προσκλήθηκα να συμμετάσχω σε μια συζήτηση για την ταινία NAZA —σε σκηνοθεσία των Yuval Abraham και Rachel Szor— μετά από μια προβολή πριν από την επίσημη κυκλοφορία της στη Μελβούρνη.

Την προβολή διοργάνωσε η εταιρεία διανομής Madman σε συνεργασία με την εφημερίδα The Guardian.

Προσέγγισα την ταινία χωρίς προκαταλήψεις.

Από τα πρώτα κιόλας λεπτά, η ταινία μάς μιλά για τη σημασία της προστασίας της ανωνυμίας των 24 συνεντευξιαζόμενων: Ισραηλινών αξιωματικών και στρατιωτών των στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών που συμμετείχαν στην παρακολούθηση και τη σφαγή Παλαιστινίων αμάχων στη Γάζα.

Γυρίζω τα κουρασμένα γαζαίικα μάτια μου.

Τι καινούργιο υπάρχει εδώ; Οι Ισραηλινοί θύτες είναι συχνά αόρατοι.

Ο θάνατος απλώς πέφτει σαν βροχή από τον ουρανό πάνω στη Γάζα.

Τα ρεπορτάζ των παραδοσιακών ειδησεογραφικών μέσων προστάτευαν την ταυτότητα εκείνων που πατούν τη σκανδάλη. Οι Παλαιστίνιοι απλώς «πεθαίνουν», όλη την ώρα.

Μια ανδρική φωνή, από ένα σκιασμένο προφίλ στην οθόνη, μουρμουρίζει βαρύθυμα για την ανάγκη να προστατευτεί η ταυτότητά του, διαφορετικά μπορεί «να μπει φυλακή» — όχι για τις φρικαλεότητες στις οποίες συμμετείχε, αλλά επειδή μιλά γι’ αυτές.

Πέντε λεπτά έχουν περάσει από την αρχή της ταινίας και ο υπολογισμός της αξίας της ανθρώπινης ζωής εκτίθεται ήδη σε όλο του το μεγαλείο.

Η ελευθερία ενός Ισραηλινού ισοδυναμεί με έναν απεριόριστο αριθμό Παλαιστινίων που βασανίζονται, σκοτώνονται, βιάζονται… κανένα όριο.

Οι συνεντεύξεις γυρίστηκαν στην ταράτσα ενός πολυώροφου κτιρίου στο Τελ Αβίβ.

Το θέαμα είναι όμορφο και σπαρακτικά οικείο.

Μεταφέρομαι πίσω, στο καλοκαίρι του 2023.

Κάθομαι σε ένα εστιατόριο σε μια ταράτσα, στη συνοικία αλ-Ριμάλ της πόλης της Γάζας, με μια παρέα γυναικών, γελώντας δυνατά, τραγουδώντας και καπνίζοντας.

Ένα drone βουίζει από πάνω μας και οι γυναίκες αστειεύονται για το πώς το Ισραήλ μάς παρακολουθεί διαρκώς.

Τα μάτια μου απολαμβάνουν την εκπληκτική πανοραμική θέα της νυχτερινής πόλης της Γάζας.

Αργότερα στην ταινία, ένας συνεντευξιαζόμενος κάνει μια παρόμοια σύνδεση. «Η Ριμάλ έμοιαζε με το Τελ Αβίβ», λέει. «Γυάλινα κτίρια.

Όμορφα σπίτια». Αλλά αφού μπήκαν εκεί, λέει, έμοιαζε με «πεδίο μάχης από ταινία». Όχι, σκέφτομαι: έμοιαζε με τόπο εγκλήματος μιας γενοκτονίας. «Είμαστε ελιτιστές.

Ζούμε στο Τελ Αβίβ» Οι 24 συνεντευξιαζόμενοι είναι επίλεκτοι Ισραηλινοί αξιωματικοί και στρατιώτες των στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών, οι οποίοι, όπως μας λένε, είναι οι «καλύτεροι των καλύτερων». Ένας από τους συνεντευξιαζόμενους λέει ότι στη μονάδα του δεν υπάρχουν άνθρωποι που μισούν τους Άραβες ή εξτρεμιστές, προσθέτοντας: «Ζούμε στο Τελ Αβίβ». Ο Abraham επισημαίνει ότι η μονάδα του διέπραξε τους περισσότερους φόνους.

Η απάντηση έρχεται αμέσως. «Δεν χρειάζεται να μισείς τους Άραβες ή να είσαι προφανώς εξτρεμιστής», λέει.

Μπορείς να είσαι μορφωμένος, φιλελεύθερος, να ζεις στο Τελ Αβίβ και να πιστεύεις ότι είσαι καλός άνθρωπος, και παρ’ όλα αυτά να διαπράττεις τους περισσότερους φόνους.

Αλλά, σκέφτομαι, αν δεν το κάνουν από μίσος, τότε γιατί το κάνουν; Έλα, Abraham, κάνε τη δύσκολη ερώτηση. Ο Abraham δεν την κάνει.

Κοιτάζει προς άλλη κατεύθυνση. «Καίγαμε τα σπίτια τους για να βεβαιωθούμε ότι δεν θα επέστρεφαν» Η αφήγηση προχωρά στη διερεύνηση του πώς ένα σύστημα μπορεί να επιτρέπει σε τέτοιους «καλούς ανθρώπους» να κάνουν κακά πράγματα.

Μας παρουσιάζονται αποσπάσματα με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Benjamin Netanyahu, τον πρόεδρο Isaac Herzog και άλλους να φανατίζουν τους στρατιώτες, λέγοντας ότι δεν υπάρχουν αθώοι άνθρωποι στη Γάζα, και να παρουσιάζουν τα μέλη της Χαμάς ως αγρίους.

Ένας συνεντευξιαζόμενος λέει ότι μετά τις 7 Οκτωβρίου 2023 σκέφτονταν: «Να μπούμε, να αφανίσουμε και να αποχωρήσουμε». Ένας άλλος λέει: «Καίγαμε τα σπίτια τους για να βεβαιωθούμε ότι δεν θα επέστρεφαν». Μιλά για το πώς έμπαιναν σε παλαιστινιακά σπίτια, έβλεπαν τις φωτογραφίες, τα βιβλία και τα οικογενειακά κειμήλια που είχαν αφήσει πίσω τους οι άνθρωποι και στη συνέχεια τα πυρπολούσαν σκόπιμα όλα. «Σβήνουμε την ιστορία», λέει.

Η ιδέα ήταν να «προκαλέσουμε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη καταστροφή προτού εξαντληθεί η διεθνής νομιμοποίηση». Μια άλλη φωνή λέει: «Μπορείς να κοιτάζεις αυτά τα μέρη και να μην καταλαβαίνεις καν ότι υπήρξε εκεί πολιτισμός». Ουρλιάζω και ουρλιάζω και ουρλιάζω. Η Γάζα δεν είναι ένας πολιτισμός. Η Γάζα είναι 5.000 χρόνια πολιτισμών και αδιάλειπτης ανθρώπινης ζωής που αφανίζονται από καλούς, επίλεκτους, προοδευτικούς Εβραίους από το Τελ Αβίβ.

Αναγκάζω τον εαυτό μου να συνεχίσει να παρακολουθεί. «Ένα μωρό είναι ένα NAZA.

Ένας ενήλικας είναι ένα NAZA» Μαθαίνουμε ότι κάθε ανθρώπινη ζωή είναι ένα NAZA — ένας στρατιωτικός όρος που σημαίνει «παράπλευρη απώλεια». Ένας ενήλικας ή ένα μωρό αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όταν γίνονται οι υπολογισμοί για τη θανάτωσή τους.

Κάποια στιγμή, όπως μας λένε, το όριο είναι περίπου 500 NAZA για ένα μέλος της Χαμάς. Ο Abraham ρωτά αν αυτό ισοδυναμεί με ολόκληρη τη Γάζα.

Ο συνεντευξιαζόμενος λέει: «Ναι, δεν είμαι πραγματικά σίγουρος τι να κάνω με αυτή τη συνειδητοποίηση». Μας λέει ότι τελικά δεν μπορούσε να συνεχίσει.

Δεν μπορούσε να παραμείνει εκεί. Έφυγε.

Ακούμε ότι οι στρατιώτες χάραζαν νοητές γραμμές για να εμποδίζουν τους Παλαιστινίους να επιστρέψουν στα σπίτια τους και σκότωναν όσους τις περνούσαν, ανεξαρτήτως ηλικίας.

Δεν έμπαιναν στον κόπο να περισυλλέξουν τα πτώματα.

Μας λένε ότι τα άφηναν να τα φάνε τα σκυλιά. «Νιώθεις σαν Θεός» Η αφήγηση οικοδομείται γύρω από το σύστημα παρακολούθησης και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη για να σκοτώνονται Παλαιστίνιοι. «Νιώθεις σαν Θεός, επειδή ακούς όλα όσα λένε», λέει μία από τις ανώνυμες φωνές.

Μια φωνή εξηγεί πώς χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη για τον εντοπισμό και την εξόντωση στόχων, με ποσοστό σφάλματος μόλις —υποτίθεται— 15%. «Είναι καλύτερο να κάνει το λάθος ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης παρά ένας άνθρωπος του οποίου ο φίλος σκοτώθηκε από τη Χαμάς μια εβδομάδα νωρίτερα», λέει. «Ακούω τις τελευταίες στιγμές των ανθρώπων», λέει ένας προοδευτικός θεός στον ουρανό, που κατοικεί στο Τελ Αβίβ και δεν μισεί τους Άραβες.

Ένας άλλος αφηγείται πώς, αφού διέταξε ένα πλήγμα σε ένα σπίτι, άκουσε μια γυναίκα να εκλιπαρεί στο τηλέφωνο για βοήθεια, λέγοντας ότι η κόρη της ήταν ζωντανή και καιγόταν, ζητώντας να έρθει κάποιος να τη σώσει.

Ο ανώνυμος εγκληματίας πολέμου, ο θεός στον ουρανό που διέταξε αυτή την επίθεση, λέει: «Αυτό το περιστατικό με τρόμαξε». «Έχει τρελή πλάκα» Οι λέξεις που χρησιμοποιούν οι συνεντευξιαζόμενοι για να περιγράψουν τα συναισθήματά τους είναι: «Απογοητευμένος». «Άβολα». «Φοβισμένος». Μιλούν για τις πράξεις τους ως πράξεις που υπαγορεύονται από την «αποστολή», ως «επαγγελματικές» και, ναι, ακόμη και «διασκεδαστικές». Το πλησιέστερο στη μεταμέλεια που συναντάμε είναι όταν ένας συνεντευξιαζόμενος λέει ότι έφυγε επειδή ήταν «απογοητευμένος» που συμμετείχε σε αυτό που ο ίδιος αποκαλεί «γενοκτονία» και «σκόπιμη θανάτωση». Όταν ερωτάται γιατί συμμετείχε σε ένα σύστημα που διέταζε τη θανάτωση αμάχων, λέει: «Έχει τόσο τρελή πλάκα». Μας λέει πώς οι συνάδελφοί του «απολάμβαναν τις κλιμακώσεις». Μιλά για τη διέγερση που προκαλεί η ολοκλήρωση αποστολών, για το πώς οξύνει τις αισθήσεις και ενισχύει την αίσθηση του σκοπού.

Λέει ότι «είναι πραγματικά απολαυστικό». Όταν ερωτάται αν σκεφτόταν τους ανθρώπους μέσα στα κτίρια που βομβαρδίζονταν, η απάντηση είναι απλή: «Μηδέν. Καθόλου.

Περνούσα στον επόμενο στόχο». Για να διαλυθεί κάθε αμφιβολία σχετικά με οποιαδήποτε ενδεχόμενη ψυχολογική επιβάρυνση των συνένοχων στρατιωτών, τους προσφέρθηκε ψυχολογική βοήθεια όταν επέστρεψαν στα σπίτια τους μετά τους φόνους. «Δεν πιστεύαμε ότι θα ήταν απαραίτητο να μιλήσουμε σε ψυχολόγο.

Ήμασταν απόλυτα δοσμένοι σε αυτό», λέει ένας.

Πλέον σκέφτομαι: αν αυτή είναι μια ταινία του τύπου «πυροβολώ και κλαίω», ας έχετε τουλάχιστον την αξιοπρέπεια να ρίξετε και κανένα γαμημένο δάκρυ.

Το κεντρικό επιχείρημα της ταινίας αποκρυσταλλώνεται όταν ένας συνεντευξιαζόμενος μιλά για ένα ταξίδι του στην Πολωνία όταν ήταν μαθητής και για το ότι αναρωτιόταν πώς μπορούσαν οι Γερμανοί να ζουν με τον εαυτό τους. «Πίστευα ότι ήταν απλώς το απόλυτο κακό.

Αλλά σήμερα το καταλαβαίνω.

Καταλαβαίνω πώς ένας άνθρωπος μπορεί να ανατινάζει ένα μέρος και να επιστρέφει σπίτι του για να συνεχίσει τις σπουδές του στην κλινική ψυχολογία». Φιμώνοντας τα θύματα της γενοκτονίας Προς το τέλος της ταινίας, υπάρχει μια συνέντευξη με κάποιον που κατείχε μια θέση η οποία τον έφερνε πολύ κοντά στον Netanyahu. Ο Abraham ρωτά αν παρακολουθούνταν θύματα της γενοκτονίας που ενδεχομένως επικοινωνούσαν με διεθνείς οργανισμούς.

Η απάντηση είναι ένα εμφατικό «ναι». «Εμποδίζαμε την προσφυγή τους στη Χάγη», λέει.

Όταν ερωτάται πώς, η απάντηση είναι απλή: «Έβρισκαν επιβαρυντικά στοιχεία για όσους προσέφευγαν.

Εξωσυζυγικές σχέσεις.

Ομοφυλοφιλικές σχέσεις.

Οτιδήποτε χρειαζόταν». «Αυτό έπιανε;» ρωτά ο Abraham. «Αποσύρονταν προσφυγές;» Η απάντηση είναι και πάλι ένα ξεκάθαρο «ναι». Η παλαιστινιακή διπλωματική δραστηριότητα αντιμετωπίζεται ως απειλή για την ασφάλεια, μας λένε.

Ο αξιωματικός εξηγεί πώς παρακολουθούνται οι Παλαιστίνιοι που συμμετέχουν σε πολιτικές διαδικασίες, καθώς και οι επικοινωνίες και οι σχέσεις τους με διεθνείς οργανισμούς.

Απογοητεύομαι από τη συντομία αυτής της ενότητας.

Θα ήθελα οι δημιουργοί να είχαν πιέσει περισσότερο και να είχαν αποκαλύψει περισσότερα για τους εσωτερικούς μηχανισμούς αυτού του ισχυρού, σκοτεινού διεθνούς δικτύου εκφοβισμού και παρακολούθησης που στοχοποιεί διπλωμάτες, μη κυβερνητικές οργανώσεις και διαδηλωτές.

Μια επικίνδυνη πλαισίωση: «γρανάζι» ενός συστήματος Οι συνεντευξιαζόμενοι της ταινίας παρουσιάζονται ως απλά «γρανάζια» ενός συστήματος που μετατρέπει καλούς, προοδευτικούς, μορφωμένους θεούς στον ουρανό, οι οποίοι δεν μισούν τους Άραβες, σε δολοφόνους.

Αυτή η πλαισίωση είναι επικίνδυνη.

Η εστίαση στον μηχανισμό του πολέμου —στα συστήματα παρακολούθησης, στις διαδικασίες στοχοποίησης, στους αλγορίθμους, στις αλυσίδες διοίκησης και στις πολιτικές οδηγίες— προκειμένου να εξηγηθεί πώς η βία γίνεται συστηματική και μπορεί να επεκτείνεται σε ολοένα μεγαλύτερη κλίμακα, χάνει εντελώς την ουσία.

Η βία υπήρχε πολύ πριν από την τεχνητή νοημοσύνη.

Το σύστημα του απαρτχάιντ βρισκόταν σε ισχύ επί δεκαετίες.

Όταν κάνεις τη μηχανή πρωταγωνίστρια, οι χειριστές της μετατρέπονται σε θεατές των ίδιων τους των πράξεων.

Κατά κάποιον τρόπο, απαλλάσσονται από την ευθύνη.

Το τι τους παρακινεί είναι ένα ερώτημα που δεν τίθεται ποτέ.

Ο σιωνισμός και η εβραϊκή υπεροχή δεν συζητούνται ποτέ.

Χωρίς την αναμέτρηση με την ιδεολογία, η ιστορία μετατρέπεται σε μια αφήγηση για καλούς ή συνηθισμένους ανθρώπους παγιδευμένους μέσα σε ένα τρομερό σύστημα, αντί να ζητά λογοδοσία από ανθρώπους που έκαναν συνειδητές επιλογές μέσα σε αυτό το σύστημα και που θα μπορούσαν να είχαν επιλέξει διαφορετικά.

Δεν θέτει το ερώτημα τι έχει κάνει ο σιωνισμός στον ψυχισμό των Εβραίων Ισραηλινών, τι έχει παραγάγει η επί γενεές διδασκαλία ότι η παλαιστινιακή ελευθερία αποτελεί υπαρξιακή απειλή και, βεβαίως, τι έχει σημάνει για τα σώματα των Παλαιστινίων η έμπρακτη εκδήλωση αυτού του τρόπου σκέψης.

Να τη δει κανείς ή να μην τη δει; Καλλιτεχνικά και κινηματογραφικά, η ταινία είναι πολύ καλοφτιαγμένη.

Δεν έχω πειστεί, όμως, ότι δικαιολογεί την προστασία των εγκληματιών πολέμου που δίνουν συνέντευξη.

Δεν υπάρχουν νέες αποκαλύψεις που να μην έχουν ήδη φέρει στο φως οι Παλαιστίνιοι, ούτε εγκλήματα πολέμου που να μην έχουν τεκμηριώσει.

Η αξία αυτής της ταινίας ίσως βρίσκεται στην πρόσθετη συμβολή της στην ιστορική καταγραφή των εγκλημάτων που έχει διαπράξει το Ισραήλ και στις συζητήσεις που πυροδοτεί, όπως αυτή εδώ.

Η ταινία θα μπορούσε να είχε προσφέρει κάποια νέα οπτική αν είχε προχωρήσει πέρα από την αλυσίδα διοίκησης, για να διερευνήσει πώς ένιωθαν οι συνεντευξιαζόμενοι για όσα είχαν κάνει, τι πίστευαν ότι τα καθιστούσε επιτρεπτά την ώρα που τα έκαναν, τι πιστεύουν τώρα και τι είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν προκειμένου να τα σταματήσουν.

Αλλά δεν το έκανε.

Οι δημιουργοί και ορισμένοι Εβραίοι που βλέπουν με συμπάθεια την παλαιστινιακή υπόθεση έχουν εκφράσει την ελπίδα ότι η ταινία μπορεί να μεταπείσει την εβραϊκή διασπορά και όσους αρνούνται να πιστέψουν ότι το Ισραήλ είναι ικανό για τέτοιες φρικαλεότητες.

Δεν κινδυνεύει όμως να ενισχύσει το εβραϊκό προνόμιο, αποδίδοντας τόσο μεγάλη αξία στην ασφάλεια και τη μαρτυρία εγκληματιών πολέμου και προστατεύοντας την ταυτότητά τους; Οι δημιουργοί ανέλαβαν ένα ρίσκο γυρίζοντας το NAZA και τώρα δέχονται απειλές κατά της ζωής τους και κατηγορίες για προδοσία· δεν θα έπρεπε να επωμίζονται μόνοι τους αυτό το βάρος.

Πόσο πιο ισχυρό θα ήταν αν αυτοί οι συνεντευξιαζόμενοι δεν παρέμεναν κρυμμένοι, αλλά στέκονταν στο φως της ημέρας, έλεγαν την αλήθεια τους και καλούσαν τους συναδέλφους τους να κάνουν το ίδιο; Η πραγματική αλλαγή απαιτεί από τους ανθρώπους να αναλαμβάνουν το ρίσκο που συνεπάγεται η άρνησή τους να υπηρετήσουν ή να παραμείνουν σιωπηλοί.

Αν το τίμημα για να καταγγείλεις ότι αφήνονται τα σκυλιά να τρώνε τα πτώματα παιδιών που εσύ ο ίδιος σφαγίασες σκόπιμα είναι να μπεις φυλακή, τότε μπες στη γαμημένη τη φυλακή. Η Samah Sabawi είναι Παλαιστίνια συγγραφέας, θεατρική συγγραφέας και ακτιβίστρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Πηγή: https://electronicintifada.net/content/im-gaza-naza-made-me-scream/51726

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους