Πως το ΣΕΚΕ (Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας) υπονόμευσε την Μικρασιατική Εκστρατεία; Τον Απρίλιο του 1920 η Ανατολική Μακεδονία συνταράχτηκε από την απεργία των καπνεργατών με επίκεντρο την...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Δεν ήταν η πρώτη απεργία.

Την αρχή είχαν κάνει οι μηχανουργοί στον Πειραιά στις αρχές του χρόνου.

Τους είχαν ακολουθήσει εργάτες στα εργοστάσια χημικών λιπασμάτων και στη βιοτεχνία χάρτου.

Πίσω από τις κινητοποιήσεις ήταν το ΣΕΚΕ (Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας). Αν και οι απεργίες είχαν κατεξοχήν οικονομικά αιτήματα, είχαν και αντιπολεμικό χαρακτήρα. Το ΣΕΚΕ δεν πήρε θέση ενάντια στην Μικρασιατική Εκστρατεία, αφού η αντιβενιζελική κυβέρνηση αποφάσισε να προελάσει στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας, τον Μάρτιο του 1921, αλλά νωρίτερα.

Το κόμμα είχε συσταθεί τον Νοέμβριο του 1918 με την σύμπραξη σοσιαλιστικών οργανώσεων της Θεσσαλονίκης υπό τον Ισπανοεβραίο Αβραάμ Μπεναρόγια, γεννημένο στην Βουλγαρία και εγκατεστημένο στην Θεσσαλονίκη από το 1908, με άλλες σοσιαλιστικές ομάδες και οργανώσεις της Αθήνας και του Πειραιά.

Αμέσως μετά την σύστασή του είχε εκφράσει τις αντιπολεμικές του θέσεις και την αντίθεσή του στην εξωτερική πολιτική της χώρας, καθώς συνέδεε άμεσα την οικονομική κατάσταση των εργατικών και μικρομεσαίων στρωμάτων με την εξωτερική πολιτική.

Την ίδια εποχή ο πρωθυπουργός Βενιζέλος με το κόμμα των Φιλελευθέρων διαπραγματευόταν τα εδαφικά οφέλη για την Ελλάδα από την συμμετοχή της στον Α Παγκ.

Πόλεμο και οι πρώτοι πρόσφυγες από την Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη είχαν φτάσει στην Ελλάδα μετά τις σφαγές και τα πογκρόμ που είχαν υποστεί από τους Οθωμανούς από το 1913/14. Παραβλέποντας τις διώξεις του ελληνορθόδοξου πληθυσμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, το ΣΕΚΕ κατηγορούσε την ελληνική πολιτική ηγεσία ότι στόχος της είναι να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων, ιδιαιτέρως της Μεγάλης Βρετανίας, και ότι ακολουθούσε "ιμπεριαλιστική πολιτική" εναντίον της Τουρκίας ζημιώνοντας τον "λαό". Από την στιγμή που ο Ε.Σ. αποβιβάστηκε στην Σμύρνη με την σύμφωνη γνώμη των συμμάχων τον Μάιο του 1919 το ΣΕΚΕ διέδωσε το σύνθημα "Κάτω ο πόλεμος", ενώ στάθηκε απέναντι στην κυβέρνηση και στο κόμμα των Φιλελευθέρων ακόμα και όταν ο Βενιζέλος υπέγραψε την συνθήκη των Σεβρών (Καλοκαίρι του 1920) που σηματοδοτούσε την Ελλάδα των "δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών". Για το ΣΕΚΕ ο τουρκικός λαός δεν ήταν εχθρός και η πολιτική της Τουρκίας απέναντι στις χριστιανικές μειονότητες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δεν ήταν εγκληματική.

Ο εχθρός ήταν εσωτερικός: η αστική ελληνική τάξη με κύριο εκφραστή της τον Βενιζέλο και το κόμμα των Φιλελευθέρων που υπηρετούσαν τα "ιμπεριαλιστικά σχέδια" της Βρετανίας.

Οι θέσεις του ΣΕΚΕ προπαγανδίζονταν από τα δύο βασικά δημοσιογραφικά όργανά του, το "Εργατικός Αγών" και το "Ριζοσπάστη". Όμως η κινητοποίηση του ΣΕΚΕ ενάντια στην παρουσία των Ελλήνων στρατιωτών στην Μικρά Ασία έως την Μικρασιατική Καταστροφή τον Σεπτέμβριο του 1922 δεν περιορίστηκε μόνο στον τύπο και στην θεωρία, αλλά πέρασε στην πράξη. Το ΣΕΚΕ οργάνωσε αντιπολεμικές συγκεντρώσεις και δυναμικές διαδηλώσεις ενώ συνέδεσε εργατικές κινητοποιήσεις και απεργίες, όπως εκείνες της Μακεδονίας του Απριλίου του 1920, με αντιπολεμική ρητορεία προσπαθώντας να διαμορφώσει κοινωνικό και πολιτικό κλίμα στην Ελλάδα ενάντια στην κυβέρνηση, πρώτα του Βενιζέλου και αργότερα των αντιβενιζελικών, έχοντας υιοθετήσει την πολιτική και την ρητορεία της Κομμουνιστικής Διεθνούς (Comitern). H Koμιντέρν, που ήταν διεθνής οργάνωση κομμουνιστικών κομμάτων είχε ιδρυθεί στην Μόσχα.

Αν και τυπικά ήταν ξεχωριστή διεθνής οργάνωση, στην πράξη η πολιτική της ελέγχονταν και υπαγορεύονταν από το Ρωσικό Κομμουνιστικό Κόμμα (Μπολσεβίκους), που από τις αρχές του 1920 είχε προσεγγίσει τον Κεμάλ. Το ΣΕΚΕ κατάφερε να διασπείρει την αντιπολεμική προπαγάνδα του εντός του Ελληνικού Στρατού διαδίδοντας απαγορευμένο έντυπο προπαγανδιστικό υλικό μέσω Θεσσαλονίκης και Αλεξανδρούπολης, αλλά και μεσω της προφορικής προπαγάνδας.

Τέλος χρησιμοποίησε τα δίκτυά του και τους ανθρώπους του για να βοηθήσει στρατιώτες στο μέτωπο να λιποτακτήσουν από τον Ε.Σ. και κινητοποιούσε νεαρούς Έλληνες που είχαν κληθεί στον Ε.Σ. σε λιποταξία.

Αν και σήμερα είναι ιστορικά αποδεδειγμένο, πως - τελικά - η δράση του ΣΕΚΕ δεν οδήγησε στην κατάρευση του Μικρασιατικού Μετώπου, καθώς αυτή είχε πολυσύνθετα αίτια, οι οπαδοί του ΣΕΚΕ ανάμεσα στο 1918 και το 1922 ήταν μειοψηφία στην ελληνική κοινωνία και το ΣΕΚΕ αντιμετώπισε μεγάλες δυσκολίες να μετατρέψει την αντιπολεμική του θέση σε μαζικό πολιτικό κίνημα, ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ, δηλαδή του κόμματος που διαδέχθηκε το ΣΕΚΕ, Νίκος Ζαχαριάδης, πρόσφυγας από την Ανατολική Θράκη, έγραψε στον Ριζοσπάστη στις 12. Ιουλίου του 1935 τα ακόλουθα: "Αν δεν νικιόμασταν στη Mικρασία, η Τουρκία θα ήταν σήμερα πεθαμένη και μεις μεγάλη Ελλάδα!! Τη "λευτεριά" μας θα τη στηρίζαμε στην υποδούλωση του Τουρκικού λαού! Αυτό εμείς δεν το δεχόμαστε.

Το αποκρούομε κατηγορηματικά.

Η αστικοτσιφλικάδικη Ελλάδα στη Μικρασία πήγε όχι ως εθνικός απελευθερωτής μα σαν ιμπεριαλιστική δύναμη, όργανο των Εγγλέζων μεγαλοκαρχαριών.

Πήγανε αυτού όχι μόνο για να διαιωνίσει την ξενική κυριαρχία πάνω στο Τουρκικό λαό μα και να κάνει την Τουρκία αντισοβιετικό ορμητήριο Η Μικρασιατική εκστρατεία δεν χτυπούσε μόνο τη νέα Τουρκία, μα στρεφότανε και ενάντια στα ζωτικότατα συμφέροντα του Ελληνικού λαού.

Γι αυτό εμείς όχι μόνο δεν λυπηθήκαμε για την αστικοτσιφλικάδικη ήττα στη Μικρασία ΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΔΙΩΞΑΜΕ…" Στη φωτογραφία πάνω ο Γενικός Γραμματέα του ΚΚΕ, Νίκος Ζαχαριάδης, γεννημένος στην Αδριανούπολη της Ανατολικής Θράκης, μέλος της Ομοσπονδίας Κομμουνιστικών Νεολαιών της Σοβιετικής Ένωσης από το 1921 και μέλος του Ρωσικού Κομμουνιστικού Κόμματος από το 1922. Στην Ελλάδα έφτασε το 1924 από την Σοβιετική Ένωση ως πρόσφυγας και τοποθετήθηκε το 1931 Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ μετά από εισήγηση της Εκτελεστικής Επιτροπή της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Κάτω φωτογραφία από το πρώτο πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στον Πειραιά τον Νοέμβριο του 1918.

Σε αυτό το συνέδριο γεννήθηκε το ΣΕΚΕ (Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας), που μετανομάστηκε το 1924 σε ΚΚΕ (Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας). ✍ © Οι Έλληνες στην Ιστορία Πηγές: Philip Carabott: Οι Έλληνες "κομμουνιστές" και η μικρασιατική εκστρατεία, Δελτίο Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, 9, 1992, 99–118. Νikos Potamianos: Internationalism and the Emergence of Communist Politics in Greece, 1912–1924, Journal of Balcan and Near Eastern Studies, Volume 21, 2019, 515-531

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους