Ομιλία Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας κ. Κλεόπα στην Εορτή της Αγίας Σκέπης Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης Τετάρτη, 28 Οκτωβρίου 2026 Μουσικολογιώτατοι, Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί, Αγαπημένα...

Πλήρες Κείμενο:

Ομιλία Σεβ. Μητροπολίτου Σουηδίας κ. Κλεόπα στην Εορτή της Αγίας Σκέπης Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης Τετάρτη, 28 Οκτωβρίου 2026 Μουσικολογιώτατοι, Αγαπητοί εν Χριστώ Αδελφοί, Αγαπημένα μας παιδιά, Η σημερινή ημέρα αποτελεί για την Εκκλησία και το Γένος μας ημέρα διπλής και ιερής μνήμης.

Εορτάζουμε την Αγία Σκέπη της Κυρίας Θεοτόκου και, συγχρόνως, τιμούμε την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940· την ημέρα κατά την οποία ο ελληνικός λαός ύψωσε το ανάστημά του απέναντι στη βία, την αδικία και τον ολοκληρωτισμό και υπερασπίσθηκε, με πίστη, αυταπάρνηση και ανδρεία, την ελευθερία και την ανθρώπινη αξιοπρέπειά του.

Η εορτή της Αγίας Σκέπης μάς μεταφέρει νοερά στον περίφημο Ναό των Βλαχερνών της Κωνσταντινουπόλεως.

Εκεί, κατά την εκκλησιαστική παράδοση, στη διάρκεια μιας ολονύκτιας αγρυπνίας, ο Όσιος Ανδρέας ο διά Χριστόν σαλός και ο μαθητής του Επιφάνιος αξιώθηκαν να αντικρίσουν την Θεοτόκο, να προσεύχεται με δάκρυα για ολόκληρο τον κόσμο.

Κατόπιν, η Παναγία άπλωσε το ιερό μαφόριό της επάνω από τον πιστό λαό, ως σημείο προστασίας, παρηγοριάς, ελπίδας και μητρικής μεσιτείας.

Το όραμα αυτό δεν αποτελεί απλώς την ανάμνηση ενός γεγονότος του παρελθόντος.

Αποκαλύπτει μια ζωντανή πνευματική πραγματικότητα, ότι η Παναγία εξακολουθεί να προσεύχεται για τον κόσμο, να στέκεται κοντά στους πονεμένους, να ενισχύει τους δοκιμαζομένους και να οδηγεί όλους μας προς τον Υιό της. Η Αγία Σκέπη δεν είναι ένα υλικό κάλυμμα, αλλά το σύμβολο της χάριτος του Θεού, η οποία προσφέρεται διά των πρεσβειών της Θεοτόκου σε όσους καταφεύγουν με πίστη και ταπείνωση στη μητρική της προστασία. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά την Παναγία ως την Παναγία Μητέρα του σαρκωθέντος Υιού και Λόγου του Θεού.

Όλη η τιμή προς το πρόσωπό της αναφέρεται τελικά στον Χριστό, τον Οποίο έφερε στα σπλάχνα της και γέννησε για τη σωτηρία του κόσμου. Η Παναγία επαναλαμβάνει διαρκώς προς όλους μας τα λόγια που είπε στους υπηρέτες του γάμου της Κανά: «Ὅ,τι ἂν λέγῃ ὑμῖν, ποιήσατε». Οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας αναφέρονται με ύψιστο σεβασμό στο πρόσωπο και στη διακονία της Θεοτόκου. Ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας την ονομάζει «σεμνὸν θησαυρὸν τῆς οἰκουμένης» και «σκήπτρον τῆς ὀρθοδοξίας». Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός χρησιμοποιεί για την Παναγία εικόνες από την Παλαιά Διαθήκη και την αποκαλεί έμψυχη Κιβωτό, θείο κατοικητήριο και ιερό θησαυρό της χάριτος. Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς αποκαλεί την Θεοτόκο «μεθόριον κτιστῆς καὶ ἀκτίστου φύσεως». Στο πρόσωπό της συναντώνται, κατά τρόπο μοναδικό, η ελεύθερη ανθρώπινη συγκατάθεση και η άκτιστη χάρη του Θεού.

Το ταπεινό «Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου» άνοιξε τον δρόμο για το μυστήριο της Ενανθρωπήσεως. Οι Πατέρες παρουσιάζουν την Παναγία ως το πρότυπο της υπακοής, της ταπεινώσεως και της προσευχής. Η Παναγία ακούει τον λόγο του Θεού, τον φυλάσσει στην καρδιά της και τον μετατρέπει σε ζωή.

Στέκεται δίπλα στον Υιό της από τη φάτνη της Βηθλεέμ μέχρι τον Σταυρό του Γολγοθά.

Παραμένει μαζί με τους Μαθητές στο υπερώο της Πεντηκοστής και γίνεται εικόνα της ίδιας της Εκκλησίας. Η Αγία Σκέπη της Θεοτόκου δεν καταργεί τον σταυρό· μας χαρίζει δύναμη για να τον σηκώσουμε.

Δεν εξαφανίζει πάντοτε τον κίνδυνο· μας ελευθερώνει από τον φόβο και την απόγνωση.

Δεν μας απαλλάσσει από την ευθύνη· μας καλεί να αγωνισθούμε με πίστη, σύνεση και θυσιαστική αγάπη.

Αυτή την προστασία της Υπεραγίας Θεοτόκου αισθάνθηκε βαθιά και ο ελληνικός λαός στις δύσκολες ημέρες του πολέμου του 1940.

Στα χιονισμένα βουνά της Πίνδου και της Βορείου Ηπείρου, μέσα στις κακουχίες, στο ψύχος, στην πείνα και στον διαρκή κίνδυνο του θανάτου, οι στρατιώτες μας επικαλούνταν την Παναγία.

Πολλοί έφεραν μαζί τους μικρές εικόνες της, προσεύχονταν σε αυτήν και την αισθάνονταν ως Μητέρα και Υπέρμαχο, ως παρηγοριά και ενίσχυση στον δύσκολο αγώνα τους.

Το «ΟΧΙ» της 28ης Οκτωβρίου δεν υπήρξε απλώς μία πολιτική απάντηση σε ένα τελεσίγραφο.

Εξέφρασε τη συλλογική απόφαση ενός λαού να μη δεχθεί την ταπείνωση, την υποδούλωση και την απώλεια της ελευθερίας του.

Υπήρξε ένα «όχι» στην αλαζονεία της δυνάμεως, ένα «όχι» στην απανθρωπιά του ολοκληρωτισμού και ένα μεγάλο «ναι» στην ελευθερία, στην αξιοπρέπεια και στην ευθύνη.

Σήμερα κλίνουμε ευλαβικά το γόνυ ενώπιον της μνήμης εκείνων που αγωνίσθηκαν και θυσιάσθηκαν.

Τιμούμε τους στρατιώτες που πολέμησαν στα βουνά, τους τραυματίες και τους αναπήρους του πολέμου, τις ηρωικές γυναίκες της Πίνδου, τις μητέρες που αποχωρίσθηκαν τα παιδιά τους, τους κληρικούς που στάθηκαν κοντά στους στρατιώτες, όσους αντιστάθηκαν κατά τα σκληρά χρόνια της Κατοχής, αλλά και όλους τους αμάχους που υπέφεραν από την πείνα, τις εκτελέσεις, τους διωγμούς και τις καταστροφές.

Η αληθινή απόδοση τιμής προς αυτούς δεν περιορίζεται στις σημαίες, στις παρελάσεις και στις επετειακές εκδηλώσεις, όσο σημαντικές και αν είναι.

Η μνήμη τους γίνεται γόνιμη όταν μετατρέπεται σε ευθύνη.

Όταν υπερασπιζόμαστε την ελευθερία χωρίς να καταπατούμε την ελευθερία του άλλου· όταν αγαπούμε την πατρίδα μας χωρίς να περιφρονούμε άλλους λαούς· όταν αντιστεκόμαστε στον ρατσισμό, στην αδικία, στη βία και σε κάθε μορφή ολοκληρωτισμού· όταν εργαζόμαστε για την ειρήνη, τη συμφιλίωση και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Ο υγιής πατριωτισμός είναι ευγνωμοσύνη για την ιστορία, τη γλώσσα, την πίστη και τον πολιτισμό που παραλάβαμε.

Είναι, συγχρόνως, ευθύνη να τα παραδώσουμε στις επόμενες γενεές όχι ως αφορμή υπερηφάνειας εις βάρος των άλλων, αλλά ως προσφορά στον κοινό πολιτισμό της ανθρωπότητας.

Ιδιαιτέρως εμείς που ζούμε μακριά από την Ελλάδα, στις χώρες της Σκανδιναυΐας και γενικότερα στη Διασπορά, καλούμαστε να διατηρούμε τη μνήμη της 28ης Οκτωβρίου ζωντανή και ουσιαστική.

Να διδάσκουμε στα παιδιά μας, όχι μόνο τα ιστορικά γεγονότα, αλλά και τις αξίες που αυτά εκφράζουν, την πίστη, την ελευθερία, την ενότητα, την αυτοθυσία, την ευθύνη και τον σεβασμό προς κάθε ανθρώπινο πρόσωπο.

Να τους παραδώσουμε μια πίστη ζωντανή, αλλά όχι φανατική· μια αγάπη για την Ελλάδα, η οποία να συνυπάρχει με τον σεβασμό και την ευγνωμοσύνη προς τις χώρες όπου ζούμε και δημιουργούμε.

Σ᾽ έναν κόσμο γεμάτο πολέμους, ανασφάλεια, διχασμούς, κοινωνικές ανισότητες και φόβο, η σημερινή εορτή αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα.

Έχουμε ανάγκη από την Αγία Σκέπη της Θεοτόκου, αλλά και από ανθρώπους που θα γίνονται οι ίδιοι σκέπη για τον πλησίον τους.

Δεν μπορούμε να ζητούμε από την Παναγία να σκεπάζει εμάς, ενώ εμείς αφήνουμε απροστάτευτο τον φτωχό, τον πρόσφυγα, τον ασθενή, τον ηλικιωμένο, το μοναχικό παιδί και κάθε άνθρωπο που χρειάζεται τη βοήθειά μας.

Τιμούμε αληθινά την Παναγία όταν μιμούμαστε την ταπείνωσή της, την υπακοή της στο θέλημα του Θεού, την καθαρότητα της καρδιάς της και τη σιωπηλή, θυσιαστική αγάπη της.

Τιμούμε αληθινά τους ήρωες του 1940 όταν κι εμείς μαθαίνουμε να λέμε τα δικά μας καθημερινά «όχι»: όχι στην αδικία, όχι στο ψέμα, όχι στην εκμετάλλευση, όχι στην αδιαφορία, όχι στο μίσος και στον διχασμό.

Και συγχρόνως να λέμε το μεγάλο «ναι» προς τον Θεό, προς την αλήθεια, προς την ελευθερία, προς τη συμφιλίωση και προς την έμπρακτη αγάπη.

Ας καταφύγουμε, λοιπόν, σήμερα κάτω από τη μητρική σκέπη της Υπεραγίας Θεοτόκου και ας την παρακαλέσουμε να ειρηνεύει τον κόσμο και τις καρδιές μας. Αμήν!

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους