Μπράνκο Μαρτσέτιτς: Η αμφισβήτηση των εκλογών αποτελεί πλέον τον κανόνα για τη Δεξιά παντού Η άρνηση αποδοχής της ήττας και η προσπάθεια ανατροπής του εκλογικού αποτελέσματος δεν περιορίζονται πια...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η περασμένη εβδομάδα καθιστά σαφές ότι αυτή είναι πλέον η πάγια τακτική για κάθε δεξιό πολιτικό που χάνει τις εκλογές.

Η σειρά των πρόσφατων εκλογικών αναμετρήσεων σε όλο τον κόσμο ερμηνεύτηκε ως μια ηχηρή ήττα για τους δεξιούς αυταρχικούς ηγέτες – και όντως είναι.

Όμως ίσως ένα άλλο στοιχείο να είναι πιο αξιοσημείωτο: ότι η άρνηση των δυσμενών εκλογικών αποτελεσμάτων και οι προσπάθειες για την απλή ανατροπή τους φαίνεται πλέον να έχουν γίνει ο άγραφος κανόνας για τη διεθνική Δεξιά.

Και στις τέσσερις μεγάλες εκλογικές αναμετρήσεις που διεξήχθησαν το δεκαήμερο από τις 25 Οκτωβρίου έως τις 3 Νοεμβρίου, είδαμε ή βλέπουμε προσπάθειες από δεξιούς πολιτικούς να σπείρουν αμφιβολίες για τα αποτελέσματα όπου έχασαν ή είναι πιθανό να χάσουν, καθώς και να μεθοδεύσουν τρόπους για να τα αλλάξουν υπέρ τους. Στη Βραζιλία, ο δεξιός υποψήφιος Φλάβιο Μπολσονάρου –του οποίου ο πατέρας εκτίει ποινή φυλάκισης 27 ετών για την απόπειρα οργάνωσης πραξικοπήματος όταν έχασε τις προεδρικές εκλογές πριν από τέσσερα χρόνια– αντέδρασε στη δική του απρόσμενη ήττα ανακοινώνοντας νομική προσφυγή για την ακύρωση του αποτελέσματος.

Η πρόφαση ήταν η απόφαση των δικαστηρίων της τελευταίας στιγμής για παράταση του ωραρίου ψηφοφορίας (παρόλο που η δική του εκστρατεία είχε ζητήσει αυτή την παράταση). Ο Φλάβιο, ακολουθώντας το πρότυπο του Χουάν Γκουαϊδό, μόλις αυτοανακηρύχθηκε πρόεδρος από το Μαϊάμι, καταγγέλλοντας εκλογική νοθεία (προτού, περιέργως, διαγράψει σχεδόν αμέσως την ανάρτηση και αυτοανακηρυχθεί αντ' αυτού νόμιμος «ηγέτης» της χώρας). Στη Σερβία, όπου ο αυταρχικός πρώην πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς ανατράπηκε από την εξουσία μετά από δώδεκα χρόνια, υπήρχαν αυξανόμενες ενδείξεις ότι προετοίμαζε ένα βίαιο πραξικόπημα μετά τη συντριπτική εκλογική του ήττα, προτού τελικά αλλάξει γνώμη και παραδεχτεί το αποτέλεσμα.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία ενός εκ των πρώην κορυφαίων αξιωματούχων της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας της Σερβίας, ο Βούτσιτς είχε «στείλει 4.000 αστυνομικούς και 3.000 τραμπούκους στο κέντρο του Βελιγραδίου», αλλά Ευρωπαίοι αξιωματούχοι τον μεταπείσαν ώστε να μην προχωρήσει. Στο Ισραήλ, ο στιγματισμένος από σκάνδαλα και γενοκτόνος πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου μεθόδευσε έρευνα από τη Σιν Μπετ (την υπηρεσία εσωτερικής ασφαλείας της χώρας) σχετικά με το πρωτοφανές ποσοστό που συγκέντρωσαν τα αραβικά κόμματα, κατηγορώντας τα ότι «έκλεψαν» τις εκλογές.

Εάν η αντιπολίτευση του Νετανιάχου καταφέρει να ξεπεράσει την άρνησή της να σχηματίσει κυβέρνηση με τους Άραβες, θα του μπλοκάρει τον δρόμο για άλλη μια θητεία στην πρωθυπουργία.

Και φυσικά, υπάρχει και ο ίδιος ο πρωτεργάτης: ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος σχεδόν από τη στιγμή που ανέλαβε τα καθήκοντά του πέρυσι, ενορχηστρώνει μια σταδιακή, προαναγγελθείσα προσπάθεια απονομιμοποίησης του αποτελέσματος των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών, δεδομένου ότι τα κόμματα των προέδρων τείνουν να υφίστανται πλήγμα στις ενδιάμεσες αναμετρήσεις.

Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, ο Τραμπ και, πλέον, σχεδόν ολόκληρο το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα καλλιεργούν ακατάπαυστα την ιδέα ότι τα εκλογικά αποτελέσματα δεν είναι αξιόπιστα και ότι οι αντίπαλοί του θα «κλέψουν» (ακόμη και όταν ο ίδιος προτρέπει δημόσια τους δικούς του ψηφοφόρους να «κλέψουν σαν τρελοί»). Έχουν κάνει τα πάντα: από το να προσπαθούν να διαγράψουν ψηφοφόρους και να αμφισβητούν προληπτικά τη νομιμότητα των εκλογών στην Αλάσκα, μέχρι να συζητούν —σύμφωνα με πληροφορίες— την απλή άρνηση επικύρωσης των εκλογικών αποτελεσμάτων.

Πριν από έξι χρόνια, οι ισχυρισμοί του Τραμπ ότι η ήττα του στις εκλογές του 2020 ήταν προϊόν νοθείας και οι προσπάθειές του να την ανατρέψει, ερμηνεύτηκαν απλώς ως η ανεύθυνη πικρία ενός ιδιαίτερα ανειλικρινούς και αλλοπρόσαλλου πολιτικού. (Αν και, για να αποδώσουμε τα του Καίσαρος τω Καίσαρι: τεχνικά τον πρόλαβαν τα τελευταία χρόνια άλλοι ηττημένοι στην Ινδονησία, στον Ισημερινό και ιδιαίτερα στη Βολιβία, όπου το 2019 η πρώτη κυβέρνηση του Τραμπ στήριξε την προσπάθεια της Δεξιάς να αμφισβητήσει αβάσιμα και τελικά να ανατρέψει την εκλογική της ήττα μέσω πραξικοπήματος). Ωστόσο, το κίνημα άρνησης των εκλογών που ξεκίνησε ο Τραμπ —και το οποίο αποτελεί πλέον πανεθνικό φαινόμενο— έχει εξελιχθεί σε ένα είδος προτύπου πέρα από τα αμερικανικά σύνορα.

Αυτή η κατηγορηματική άρνηση αποδοχής της ήττας και η επιλογή να ζει κανείς σε μια αυτοδημιούργητη, εναλλακτική πραγματικότητα όπου ο ηττημένος έχει στην πραγματικότητα κερδίσει, αγνοώντας επιδεικτικά τους αριθμούς, έχει πλέον καταστεί η πάγια τακτική για τους δεξιούς ηγέτες.

Σύμφωνα με την έκθεση του 2024 του Διεθνούς Ινστιτούτου για τη Δημοκρατία και την Εκλογική Υποστήριξη (International IDEA) σχετικά με την κατάσταση της παγκόσμιας δημοκρατίας, οι ηττημένοι υποψήφιοι απέρριψαν το αποτέλεσμα στο 20% των εκλογικών αναμετρήσεων παγκοσμίως μεταξύ του 2020 και του 2024, κάτι που το ινστιτούτο χαρακτηρίζει «αυξανόμενο φαινόμενο». Σε αυτές περιλαμβάνονται η Γουατεμάλα το 2023, το Περού το 2021 και η Βραζιλία το 2022. (Για να είμαστε δίκαιοι, δεν πρόκειται πάντα για δεξιούς — ο αριστερός πρώην πρόεδρος της Κολομβίας, Γκουστάβο Πέτρο, ανέστειλε κάποια στιγμή την προεδρική μετάβαση νωρίτερα φέτος, καταγγέλλοντας νοθεία). Ορισμένες από αυτή την πρόσφατη ομοβροντία προσπαθειών ανατροπής της δημοκρατικής διαδικασίας απέτυχαν ή φαντάζουν αμφίβολες, επειδή η διαφορά νίκης των νικητών τις κατέστησε αβάσιμες — αυτός είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, ο λόγος για τον οποίο τόσο ο Μπολσονάρου όσο και ο Βούτσιτς εγκατέλειψαν τις εν τη γενέσει τους προσπάθειές τους να κλέψουν τις εκλογές.

Μένει να δούμε ποια θα είναι η εξέλιξη των προσπαθειών του Νετανιάχου.

Η ιστορική συμμετοχή του 80% των Αράβων ψηφοφόρων θα καταστήσει δύσκολη την ακύρωση ψήφων, ενώ πολυάριθμες αναφορές επισημαίνουν ότι η φερόμενη ξένη παρέμβαση που υποτίθεται ότι οδήγησε σε αυτό ήταν στην πραγματικότητα μικρής κλίμακας και «όχι κάτι που δεν έχει συμβεί στο παρελθόν». Ωστόσο, το σχέδιο του Νετανιάχου ίσως είναι να εργαλειοποιήσει το γεγονός αυτό προκειμένου να καταστήσει πολιτικά αδύνατο για την αντιπολίτευση να σχηματίσει κυβέρνηση με τα αραβικά κόμματα.

Οι προσπάθειες του Τραμπ θα επικεντρωθούν ομοίως σε εκείνες τις πολιτείες όπου το αποτέλεσμα είναι πιθανό να είναι οριακό — αλλά και αυτές θα μπορούσαν να υπονομευτούν εάν οι υποψήφιοι των Δημοκρατικών καταφέρουν τελικά να διαψεύσουν θετικά τις δημοσκοπήσεις, εν μέσω της εκτεταμένης δυσαρέσκειας για την προεδρία του.

Ό,τι κι αν συμβεί, η αμφισβήτηση των εκλογικών αποτελεσμάτων φαίνεται να έχει εδραιωθεί για τα καλά και λαμβάνει πλέον παγκόσμιες διαστάσεις.

Μπορεί αυτή τη φορά να καταφέρουμε συλλογικά να αποφύγουμε τα χειρότερα σενάρια υφαρπαγής των εκλογών.

Τι θα συμβεί, όμως, όταν τα μελλοντικά αποτελέσματα θα είναι αρκετά οριακά ή θα ευνοούν με άλλο τρόπο τους δεξιούς ισχυρισμούς περί έλλειψης νομιμοποίησης και τις προσπάθειες ανατροπής; Πρόκειται για ένα ερώτημα για το οποίο η Αριστερά, δυστυχώς, οφείλει πλέον να σχεδιάσει και να οργανωθεί, ανεξάρτητα από το πού τυχαίνει να ζει κανείς. JACOBIN

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους