Στη μνημειώδη σειρά των «Δώδεκα Μηνών» που φιλοτέχνησε ο Γιάννης Τσαρούχης την περίοδο 1968–1969, ο μεγάλος Έλληνας δημιουργός κατάφερε να παγιδεύσει την κυκλική πορεία του χρόνου μέσα από την...
Στη μνημειώδη σειρά των «Δώδεκα Μηνών» που φιλοτέχνησε ο Γιάννης Τσαρούχης την περίοδο 1968–1969, ο μεγάλος Έλληνας δημιουργός κατάφερε να παγιδεύσει την κυκλική πορεία του χρόνου μέσα από την ανθρώπινη μορφή, παντρεύοντας με αριστοτεχνικό τρόπο τη βυζαντινή αγγελολογία με τη λαϊκή καθημερινότητα και την αρχαία ελληνική παράδοση.
Ανάμεσα σε ολόκληρο το δωδεκάμηνο, ο «Νοέμβρης» ξεχωρίζει ως ένας από τους πιο εμβληματικούς και καθηλωτικούς πίνακες της σειράς, αποτελώντας την απόλυτη επιτομή της εσωτερικότητας, της σοβαρότητας και της δωρικής ομορφιάς. Ο Νοέμβριος του Τσαρούχη δεν αποτελεί μια απλή, επιφανειακή καταγραφή της εποχής, αλλά μια βαθιά ψυχογραφική προσωποποίηση.
Ο καλλιτέχνης επιλέγει να αποδώσει τον μήνα μέσα από τη μορφή ενός εύρωστου άνδρα με πυκνά γένια και μακριά μαλλιά, ο οποίος εκπέμπει μια αρχαϊκή, σχεδόν θεϊκή δύναμη.
Το έργο αυτό γίνεται εμβληματικό καθώς καταργεί την ανάλαφρη, νεανική ξεγνοιασιά που κυριαρχεί στους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες, προσδίδοντας στον χρόνο ένα ξεχωριστό υπαρξιακό βάρος.
Καθισμένος στο γνώριμο, λιτό μαρμάρινο πεζούλι, ο φτερωτός αυτός άνδρας κοιτάζει σκεπτικός προς το πλάι, με ένα βλέμμα που δεν αναζητά τον θεατή, αλλά είναι στραμμένο προς τα μέσα, αποτυπώνοντας ιδανικά τη μοναχική γοητεία της φύσης που προετοιμάζεται για τον χειμώνα.
Ενώ η πλειονότητα των Μηνών της σειράς χαρακτηρίζεται από μια φωτεινή, μεσογειακή ζωντάνια ή μια σχεδόν εφηβική χάρη, ο Νοέμβριος διαφοροποιείται ριζικά και ξεχωρίζει από τους υπόλοιπους.
Η πρώτη μεγάλη διαφορά εντοπίζεται στην ωριμότητα της μορφής, αφού σε αντίθεση με τους αγένειους νεαρούς, όπως ο Μάης ή ο Αύγουστος, ο Νοέμβριος εμφανίζεται ως μια στιβαρή φιγούρα με έντονα χαρακτηριστικά προσώπου που του προσδίδουν μια πνευματικότητα και μια σοφία μοναδική.
Παράλληλα, ο Τσαρούχης εγκαταλείπει τις αιθέριες αποχρώσεις και επιστρατεύει μια γήινη, φθινοπωρινή χρωματική παλέτα.
Τα επιβλητικά φτερά στην πλάτη του άνδρα είναι βαμμένα σε βαθιούς, σκουρόχρωμους καφέ και κεραμιδί τόνους, αντανακλώντας τα πεσμένα φύλλα και τον νυχτωμένο ουρανό της εποχής, ενώ δημιουργούν μια συγκλονιστική αντίθεση με το φωτεινό λευκό ύφασμα που είναι τυλιγμένο γύρω από τη μέση του.
Τέλος, η αίσθηση του αρχαίου πολεμιστή που αποπνέει η μορφή, φορώντας περίτεχνα δεμένα δερμάτινα σανδάλια που φτάνουν ψηλά στις γάμπες, του δίνει μια υπόσταση μνημειακή, κάνοντάς τον να φαντάζει ως ο πιο δωρικός και προστατευτικός μήνας του χρόνου.
Ο «Νοέμβρης» του Τσαρούχη στέκεται ως ένα κορυφαίο δείγμα της ικανότητας του ζωγράφου να μετατρέπει το εφήμερο σε αιώνιο.
Είναι ο μήνας της σιωπής, της περισυλλογής και της εσωτερικής δύναμης, αποδεικνύοντας περίτρανα ότι η ομορφιά στην ελληνική τέχνη δεν κρύβεται μόνο στο απόλυτο φως του καλοκαιριού, αλλά και στις γλυκές, μελαγχολικές σκιές του φθινοπώρου. Καλό μήνα σε όλους.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους