Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Τις επόμενες ημέρες εκτιμώ ότι θα μας απασχολήσει ο όρος communiqué, γαλλική λέξη και περιγράφει ένα κείμενο με το οποίο μια κυβέρνηση ή ένας άλλος φορέας γνωστοποιεί επίσημα πληροφορίες ή θέσεις.

Και το μεγάλο ερώτημα είναι αν η μορφή «communiqué» εγγυάται ότι δεν υπάρχουν νομικές συνέπειες.

Στο διεθνές δίκαιο, το νομικό βάρος ενός τέτοιου εγγράφου κρίνεται από τις ακριβείς διατυπώσεις και τις περιστάσεις στις οποίες συντάχθηκε.

Υπάρχει μάλιστα σχετικό προηγούμενο: στην υπόθεση «Υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου — Ελλάδα κατά Τουρκίας», με την απόφαση της 19ης Δεκεμβρίου 1978, παράγραφος 96, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης διευκρίνισε ότι ένα κοινό ανακοινωθέν μπορεί να περιέχει διεθνή συμφωνία.

Το ότι ένα κείμενο ονομάζεται communiqué δεν επιλύει το ζήτημα της δεσμευτικότητάς του - καθοριστικά είναι το περιεχόμενο και οι συνθήκες κατάρτισής του. Το Διεθνές Δικαστήριο έχει αξιοποιήσει στο παρελθόν από επίσημα ανακοινωθέντα και διπλωματικά σημειώματα μέχρι δημόσιες δηλώσεις και απομαγνητοφωνήσεις συνεντεύξεων ως αποδεικτικό υλικό.

Ένα από τα πιο σαφή παραδείγματα αφορά την υπόθεση της τότε ΠΓΔΜ κατά της Ελλάδας, το 2011.

Εκεί το Δικαστήριο εξήγησε ρητά ότι θα εξετάσει τις δηλώσεις και τη διπλωματική αλληλογραφία ως αποδείξεις της ελληνικής συμπεριφοράς.

Το υλικό που εξετάστηκε και οδήγησε στην καταδίκη της Ελλάδας περιλάμβανε Ελληνικό aide-mémoire του 2007 προς άλλα κράτη του ΝΑΤΟ, Δημόσιες δηλώσεις του πρωθυπουργού και της υπουργού Εξωτερικών, πριν και μετά τη Σύνοδο, Επιστολή του Έλληνα Μονίμου Αντιπροσώπου στον ΟΗΕ, της 14ης Απριλίου 2008 και Ελληνικό aide-mémoire της 1ης Ιουνίου 2008 προς τον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών.

Αντίστοιχα στην υπόθεση «Νικαράγουα κατά ΗΠΑ», 27 Ιουνίου 1986, στην παράγραφο 64, το Δικαστήριο αναγνωρίζει ιδιαίτερη αποδεικτική αξία σε δηλώσεις υψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων όταν παραδέχονται γεγονότα ή συμπεριφορά δυσμενή για το κράτος που εκπροσωπούν.

Τέτοιες δηλώσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν ως μορφή ομολογίας.

Στην παράγραφο 71, διευκρινίζει ότι οι επίσημες δηλώσεις μπορούν να αποδεικνύουν γεγονότα και την απόδοσή τους σε κράτος.

Στην παράγραφο 83, μάλιστα, το Δικαστήριο εξέτασε την επίσημη απομαγνητοφώνηση συνέντευξης Τύπου του Ρόναλντ Ρίγκαν, της 19ης Οκτωβρίου 1983, σχετικά με την επίθεση στο Corinto.

Στην υπόθεση «ΗΠΑ κατά Ιράν», 24 Μαΐου 1980 το Δικαστήριο επίσης εξέτασε μεγάλο όγκο πληροφοριών που περιλάμβανε Επίσημες δηλώσεις Ιρανών και Αμερικανών αξιωματούχων, δηλώσεις σε συνεντεύξεις Τύπου, δημοσιογραφικές αναφορές και άλλα έγγραφα.

Στις παραγράφους 12–13, εξηγεί ότι το υλικό χρησιμοποιήθηκε για την τεκμηρίωση των πραγματικών περιστατικών.

Βέβαια, η εξέταση ενός communiqué δεν σημαίνει αυτόματη αποδοχή του περιεχομένου του.

Στην υπόθεση Κονγκό κατά Ουγκάντας, της 19ης Δεκεμβρίου 2005, στις παραγράφους 66–68, το Δικαστήριο έκρινε ότι συγκεκριμένο υλικό (ανακοινωθέντα τύπου και ανακοινώσεις κομμάτων) δεν αποδείκνυε την επίδικη συμμετοχή στην επιχείρηση της Kitona: έλειπε η αναγκαία σύνδεση με το συγκεκριμένο γεγονός, ενώ ορισμένες αναφορές ήταν ανεπαρκώς τεκμηριωμένες ή ασυνεπείς.

Η συνεκτίμηση και η επαρκής απόδειξη ενός ισχυρισμού είναι διακριτά στάδια.

Τι σημαίνει αυτό για πιθανό communiqué της Γαλλίας προς την Τουρκία Ως εφαρμογή αυτής της νομολογίας, ένα ενημερωτικό communiqué για τις έρευνες του καλωδίου θα μπορούσε να προσκομιστεί και να αξιολογηθεί από την Τουρκία σε ενδεχόμενη σχετική δίκη, ακόμη και αν δεν αποτελεί διεθνή συμφωνία.

Ανάλογα με το ακριβές περιεχόμενο, θα μπορούσε να χρησιμεύσει για να εξεταστούν: - Τι γνωστοποιήθηκε: το είδος των εργασιών, η περιοχή και οι ημερομηνίες. - Τι ζητήθηκε: ενημέρωση, συντονισμός, συγκατάθεση ή άδεια. - Ποια θέση διατυπώθηκε: τυχόν επιφυλάξεις ή αναφορές σε αρμοδιότητες και θαλάσσια δικαιώματα. - Ποιος μίλησε και για λογαριασμό ποιου: κράτος, αρμόδια αρχή, εταιρεία ή πλοίο.

Αν στο γαλλικό έγγραφο διευκρινίζεται πως δεν ζητείται άδεια, θα μπορούσε να λειτουργήσει αποδεικτικά υπέρ της θέσης ότι έγινε γνωστοποίηση και όχι αίτημα αδειοδότησης.

Αν όχι θα είναι ένα ιδιαίτερα προβληματικό έγγραφο για τα εθνικά μας δικαιώματα. Το πλήρες κείμενο και η σχετική αλληλογραφία θα καθορίσουν τελικά τι ισχύει.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους