Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Πριν από λίγες μέρες κυκλοφόρησε ένα άρθρο στο οποίο ο αρθρογράφος ζητά να σταματήσουμε να κρίνουμε τους αναγνώστες για όσα αγαπούν, αλλά στη συνέχεια κρίνει τους αναγνώστες για όσα αγαπούν.

Αναγνωρίζει την περιφρόνηση όταν στρέφεται εναντίον των αναγνωστών της πιο ανάλαφρης λογοτεχνίας, αλλά δυσκολεύεται να αναγνωρίσει την ίδια περιφρόνηση όταν τη στρέφει ο ίδιος εναντίον των αναγνωστών της κλασικής λογοτεχνίας.

Ομολογώ ότι αυτές οι αντιφάσεις από μόνες τους θα αρκούσαν για να σταθώ στο συγκεκριμένο κείμενο.

Ανάμεσα σε όσα τον ενόχλησαν ήταν μια ανάρτηση με βιβλία που σημάδεψαν κάποιους αναγνώστες.

Το πρόβλημα; Όλοι οι τίτλοι ανήκαν στην κλασική λογοτεχνία.

Το γεγονός χαρακτηρίζεται «άκρως προβληματικό», ενώ η επιλογή παρουσιάζεται ως ένδειξη υποκρισίας, ελιτισμού και έμμεσης απαξίωσης της σύγχρονης λογοτεχνίας.

Πώς να το κάνουμε, αγαπητέ μου; Δεύτερος Edgar Allan Poe δεν θα υπάρξει.

Ούτε δεύτερος Dostoevsky, Kafka ή Oscar Wilde.

Όχι επειδή σταμάτησε να γράφεται σπουδαία λογοτεχνία, αλλά επειδή αυτοί οι άνθρωποι διαμόρφωσαν λογοτεχνικά ρεύματα, επηρέασαν γενιές δημιουργών και άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην παγκόσμια λογοτεχνία.

Αν κάποιος διαβάζει δεκάδες σύγχρονα μυθιστορήματα αλλά εξακολουθεί να θεωρεί ότι τον σημάδεψαν περισσότερο οι κλασικοί, πού ακριβώς βρίσκεται η υποκρισία; Στο άρθρο διατυπώνεται επίσης η ενόχληση για την αναζήτηση συμβολισμών και βαθύτερων νοημάτων στα λογοτεχνικά έργα.

Εδώ, όμως, συγχέεται η στείρα σχολική αποστήθιση με την ουσιαστική λογοτεχνική ανάλυση.

Η μελέτη της γλώσσας, των συμβολισμών και των πολλαπλών ερμηνειών ενός έργου δεν στερεί από τη λογοτεχνία τη μαγεία της.

Αντιθέτως, πολλές φορές την αποκαλύπτει.

Ας ξεκαθαρίσουμε και κάτι ακόμη.

Το να ασκεί κάποιος αυστηρή κριτική σε ένα βιβλίο δεν σημαίνει ότι περιφρονεί εκείνους που το διαβάζουν.

Έχεις κάθε δικαίωμα να αγαπάς ακόμη και ένα αδύναμο έργο.

Αυτό, όμως, δεν το καθιστά αυτομάτως σπουδαίο, ούτε υποχρεώνει τους υπόλοιπους να αποσιωπούν τις αδυναμίες του.

Η αναγνωστική ελευθερία δεν καταργεί την ελευθερία της κριτικής.

Το παράδοξο είναι ότι ένα άρθρο που καταγγέλλει την απολυτότητα και την υπεροψία καταφεύγει σε χαρακτηρισμούς όπως «υποκριτικό», «δήθεν» και «ανέραστο» για ανθρώπους που προσεγγίζουν διαφορετικά τη λογοτεχνία.

Πρόκειται για μια τοποθέτηση που ξεκινά από έναν εύλογο προβληματισμό, αλλά καταλήγει να αναπαράγει τις ίδιες συμπεριφορές που καταδικάζει.

Η λογοτεχνία δεν χρειάζεται υπερασπιστές που, στο όνομα της αναγνωστικής ελευθερίας, επιχειρούν να καθορίσουν ποια βιβλία δικαιούνται να μας σημαδέψουν.

Ούτε χρειάζεται να υποβαθμίσουμε τους κλασικούς για να αναγνωρίσουμε την αξία των σύγχρονων δημιουργών.

Κυρίως, ας σταματήσουμε να συγχέουμε τον λογοτεχνικό ελιτισμό με την ύπαρξη λογοτεχνικών κριτηρίων.

Δεν είναι όλα τα βιβλία ισάξια επειδή κάποιος τα αγάπησε, ούτε είναι όλοι οι αναγνώστες υπερόπτες επειδή μπορούν να αναγνωρίσουν αυτή τη διαφορά.

Όσο κι αν ενοχλεί κάποιους, η λογοτεχνία δεν έχει ανάγκη από λιγότερη κριτική σκέψη. Έχει ανάγκη από περισσότερη.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους