Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΚΛΟΥΒΙ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΚΡΑΤΙΑΣ Οι Κίνδυνοι των Δελεαστικών Σεναρίων για το Μέλλον Ζούμε σε μια εποχή όπου το μέλλον πλασάρεται ως ένα κινηματογραφικό αφήγημα επιστημονικής φαντασίας.

Από τη μία πλευρά, οραματιστές της τεχνολογίας όπως ο Ίλον Μασκ υπόσχονται μια «εποχή αφθονίας», όπου η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ρομποτική θα αναλάβουν όλη τη βαριά εργασία, προσφέροντας στον άνθρωπο ένα «καθολικό υψηλό εισόδημα» και θεραπεία για κάθε ασθένεια.

Από την άλλη, θεσμικοί διαμορφωτές πολιτικής, όπως ο Κλάους Σβαμπ του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, μιλούν για μια «Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση» και μια νέα «μεγάλη επανεκκίνηση» (Great Reset) που θα αναδιαμορφώσει τα πάντα, από την ιδιοκτησία μέχρι την ίδια τη δομή της κοινωνίας.

Παράλληλα, αναλυτές και ιστορικοί όπως ο Γιουβάλ Νόα Χαράρι προειδοποιούν για την εποχή των αλγορίθμων που «hacking» τον ανθρώπινο νου και δημιουργούν μια νέα άχρηστη τάξη (the useless class). Τα σενάρια αυτά, εκ πρώτης όψεως, μοιάζουν με ουτοπίες.

Ποιος δεν θα ήθελε έναν κόσμο χωρίς φτώχεια, χωρίς κοπιαστική εργασία, με απεριόριστη υγεία και τεχνολογική ευημερία; Ωστόσο, πίσω από το λαμπερό περιτύλιγμα της «ασφάλειας» και της «ευκολίας», ελοχεύουν βαθύτατοι κίνδυνοι που απειλούν να μετατρέψουν την ανθρώπινη ελευθερία σε μια ψηφιακή φεουδαρχία. 1. Η Ψευδαίσθηση της Αφθονίας και η Μετατροπή του Πολίτη σε «Πελάτη» Το βασικό θεμέλιο των σεναρίων τύπου Μασκ είναι ότι η υλική επιβίωση θα εξασφαλίζεται κεντρικά μέσω αυτοματοποιημένων παροχών.

Όταν όμως η εργασία καθίσταται περιττή για τη συντριπτική πλειοψηφία και το εισόδημα δεν κερδίζεται μέσω της παραγωγικής δημιουργίας αλλά χορηγείται ως κρατική ή εταιρική επιδότηση, ο άνθρωπος χάνει τη διαπραγματευτική του ισχύ.

Δεν μιλάμε πλέον για πολίτες με αναφαίρετα πολιτικά δικαιώματα, αλλά για «πελάτες» ή «δικαιούχους» ενός συστήματος.

Όπως σε μια «εταιρική πόλη» (company town) περασμένων αιώνων, όπου το αφεντικό πλήρωνε τους εργάτες σε κουπόνια και τους παρείχε στέγη που ο ίδιος κατείχε, έτσι και στο νέο τεχνοκρατικό μοντέλο, ο πάροχος των πόρων ελέγχει ταυτόχρονα το χρήμα, την τροφή, την ενέργεια και τα μέσα επιβίωσης.

Αν η παροχή αυτή βασίζεται σε ψηφιακά πορτοφόλια, προγραμματιζόμενα νομίσματα και συστήματα κοινωνικής αξιοπιστίας (social credit), τότε ο «διακόπτης απενεργοποίησης» (kill switch) της ανθρώπινης ζωής βρίσκεται στις οθόνες λίγων τεχνολογικών κολοσσών και συγκεντρωτικών κρατών. 2. Ο Μετασχηματισμός του Ανθρώπου από Δημιουργό σε Παθητικό Δέκτη Από την αυγή της ιστορίας, το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης συνδέθηκε με τη δημιουργία, την υπέρβαση των δυσκολιών και την ηθική ευθύνη. Ο Χαράρι επισημαίνει συχνά τον κίνδυνο οι αλγόριθμοι να γνωρίζουν τους ανθρώπους καλύτερα από ό,τι γνωρίζουν οι ίδιοι τον εαυτό τους, οδηγώντας σε μια κοινωνία όπου οι αποφάσεις (από το ποιον θα παντρευτούμε μέχρι το τι θα σπουδάσουμε ή πώς θα πολιτευτούμε) ανατίθενται σε μηχανές.

Τα οράματα του Σβαμπ και των διεθνών τεχνοκρατικών κέντρων για συγχώνευση του φυσικού, ψηφιακού και βιολογικού κόσμου (η περίφημη σύγκλιση της βιοτεχνολογίας με την πληροφορική) ενέχουν τον κίνδυνο της απόλυτης βιολογικής και πνευματικής χειραγώγησης.

Όταν ο άνθρωπος παύει να είναι ο κυρίαρχος του πεπρωμένου του και μετατρέπεται σε απλή «βιολογική καταναλωτική μονάδα» υπό διαχείριση, η ελευθερία της βούλησης εξανεμίζεται. 3. Η Απόλυτη Παρακολούθηση, η Απολυταρχία και το Σκοτεινό Πρότυπο της Κίνας Για να λειτουργήσει μια κοινωνία πλήρους «αφθονίας» και διοικητικής κατανομής πόρων χωρίς τις παραδοσιακές δυνάμεις της ελεύθερης αγοράς, απαιτείται απόλυτη διαφάνεια, όχι όμως από την πλευρά της εξουσίας, αλλά αποκλειστικά από την πλευρά των πολιτών.

Η αρχιτεκτονική αυτή δεν αποτελεί πλέον θεωρία συνωμοσίας ή σενάριο επιστημονικής φαντασίας, καθώς έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή σε πραγματικό χρόνο, με προεξάρχοντα τα ολοκληρωτικά πειράματα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας. Στην Κίνα, το συνδυαστικό πλέγμα συστημάτων όπως το «Social Credit System» (Σύστημα Κοινωνικής Πιστοληptικής Ικανότητας), τα εκατομμύρια κάμερες κλειστού κυκλώματος με λογισμικό προηγμένης αναγνώρισης προσώπου (facial recognition), η βιομετρική επιτήρηση, η πλήρης ψηφιοποίηση του χρήματος μέσω του ψηφιακού γιουάν και η αυστηρή λογοκρισία του διαδικτύου (Great Firewall) συνθέτουν ένα πρότυπο ψηφιακού ολοκληρωτισμού.

Σε αυτό το καθεστώς: * Τα ανθρώπινα δικαιώματα υποτάσσονται στην αλγοριθμική συμμόρφωση: Η ελευθερία του λόγου, της διαμαρτυρίας και της μετακίνησης δεν καταστέλλονται απλώς με αστυνομική βία, αλλά με αυτόματο τρόπο.

Αν η συμπεριφορά ενός πολίτη αποκλίνει από τα πρότυπα του κόμματος ή της διοίκησης, ο αλγόριθμος μπορεί να του απαγορεύσει την έκδοση εισιτηρίων τρένου ή αεροπλάνου, να περιορίσει την πρόσβασή του σε δάνεια, ή ακόμα και να αποκλείσει τα παιδιά του από καλά σχολεία. * Το ψηφιακό νόμισμα ως εργαλείο φίμωσης: Με τη χρήση προγραμματιζόμενου χρήματος, η εξουσία αποκτά τη δυνατότητα να ελέγχει πού, πότε και πώς ξοδεύει ο πολίτης τα χρήματά του, μηδενίζοντας περιουσιακά στοιχεία ή μπλοκάροντας συναλλαγές διαφωνούντων με το πάτημα ενός κουμπιού. * Η κανονικοποίηση της καταστολής στο όνομα της «ασφάλειας»: Οι περιορισμοί αυτοί παρουσιάζονται πάντοτε ως μέτρα δημόσιας τάξης, υγειονομικής προστασίας ή εξάλειψης του εγκλήματος.

Ωστόσο, στην πράξη, δημιουργούν μια κοινωνία διαρκούς φόβου, όπου ο πολίτης αυτολογοκρίνεται διαρκώς, γνωρίζοντας ότι παρακολουθείται σε κάθε του βήμα.

Η επέκταση τέτοιων μοντέλων στον Δυτικό κόσμο (μέσω της ψηφιακής ταυτότητας, των «ζωνών 15 λεπτών», των περιορισμών άνθρακα και των ψηφιακών πορτοφολιών), απειλεί να εισάγει την ίδια τεχνοκρατική απολυταρχία με «δημοκρατικό» περιτύλιγμα.

Όταν η πρόσβαση στην υγεία, στις μετακινήσεις, στην εργασία και στην τροφή συνδέεται με απόλυτη συμμόρφωση σε κανόνες που επιβάλλονται από μια αδιαφανή ελίτ, η ελευθερία πεθαίνει σιωπηλά και αντικαθίσταται από έναν τεχνολογικό Λεβιάθαν. Η Επιστροφή στην Ανθρώπινη Ουσία Τα δελεαστικά σενάρια του μέλλοντος βασίζονται σε μια θεμελιώδη πλάνη: ότι ο άνθρωπος είναι απλώς μια μηχανή επεξεργασίας δεδομένων και κατανάλωσης υλικών αγαθών, η οποία χρειάζεται απλώς «καύσιμο» και «ψυχαγωγία» για να είναι ευτυχισμένη.

Αγνοούν την πνευματική διάσταση της ύπαρξης, την ανάγκη για αυθεντική ελευθερία, την αξία του μόχθου και το δικαίωμα στην ατέλεια και την αυτοδιάθεση.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι ότι οι μηχανές θα γίνουν τόσο έξυπνες ώστε να μας υποτάξουν με τη βία, αλλά ότι εμείς οι ίδιοι θα παραδώσουμε τα κλειδιά της ζωής μας σε αυτές, αντάλλαγμα μιας άνετης και ασφαλούς σκλαβιάς.

Το στοίχημα του αύριο δεν είναι πώς θα ζήσουμε χωρίς κόπο, αλλά πώς θα διαφυλάξουμε την ανθρώπινη ψυχή μας σε έναν κόσμο που τείνει να την τυποποιήσει. @ακόλουθοι

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους