● Μια από τις πρώτες αρχές που διδαχτήκαμε στις Πολιτικές Επιστήμες είναι ότι από την Μεταπολίτευση του 1974, η ελληνική εξωτερική πολιτική διατηρούσε ορισμένες σταθερές θέσεις, ορισμένες κόκκινες...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ουσιαστικά υπήρχε μια άτυπη συμφωνία κυρίων μεταξύ των αστικών κομμάτων της χώρας βάζοντας στην άκρη τις κομματικές σκοπιμότητες με προτεραιότητα το εθνικό συμφέρον (έστω και μέσα σε ένα αστικό καπιταλιστικό σύστημα), ακολουθώντας έναν κοινό πυρήνα αρχών που ήταν η υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών, η μη αναγνώριση εδαφικών τετελεσμένων που δημιουργούνται με τη βία, η αντίθεση στις μονομερείς επεμβάσεις και η επίλυση των διεθνών διαφορών βάσει του διεθνούς δικαίου.

Αυτή η στάση ήταν μια στρατηγική επιλογή που εξυπηρετούσε τα ίδια τα εθνικά συμφέροντα μιας χώρας που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής και κατοχής στην Κύπρο, που έχει ανοιχτά ζητήματα με την Τουρκία στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και που στηρίζει μεγάλο μέρος της διπλωματικής της επιχειρηματολογίας σε διεθνείς συνθήκες.

Κι όμως, τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε μια ανησυχητική μετατόπιση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Μια μετατόπιση που γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στις περιπτώσεις της Κούβας, της Παλαιστίνης και του Ιράν.

Χθες, για πρώτη φορά έπειτα από 30 χρόνια, η Ελλάδα δεν ψήφισε υπέρ της άρσης του αμερικανικού οικονομικού, εμπορικού και χρηματοπιστωτικού εμπάργκο κατά της Κούβας.

Η ελληνική θέση επί δεκαετίες στηριζόταν σε μια πολύ συγκεκριμένη αρχή… Ένα κράτος δεν μπορεί να χρησιμοποιεί την οικονομική και στρατιωτική του ισχύ για να επιβάλει μονομερώς τις πολιτικές του επιλογές σε έναν άλλο λαό.

Και εδώ λοιπόν έρχεται το πρώτο ερώτημα.

Μπορεί η αρχή της μη επέμβασης και της αντίθεσης στον μονομερή οικονομικό καταναγκασμό να εγκαταλείπεται όταν ο αποδέκτης των πιέσεων είναι μια χώρα που δυσαρεστεί τις ΗΠΑ; Αν ναι, τότε με ποια αξιοπιστία θα την επικαλούμαστε στο μέλλον όταν διακυβεύονται δικά μας εθνικά συμφέροντα; Και πάμε στην Παλαιστίνη που η στάση της ελληνικής κυβέρνησης είναι ακόμα πιο παράλογη. Η Ελλάδα υποστήριζε επισήμως τη λύση των δύο κρατών, δηλαδή την ύπαρξη ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους δίπλα στο Ισραήλ, με ασφαλή και αναγνωρισμένα σύνορα.

Πρόκειται για μια θέση που διατηρείται διαχρονικά και αποτελεί τη βάση της διεθνούς διπλωματικής προσπάθειας για την επίλυση του Παλαιστινιακού.

Ωστόσο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει διατηρήσει και ενισχύσει την άνευ όρων στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ, ακόμη και σε μια περίοδο κατά την οποία η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στη Γάζα προκαλεί γενοκτονία ενάντια στον Παλαιστινιακό λαό.

Με απλά λόγια, η Ελλάδα, η οποία διαχρονικά επικαλείται την αρχή της αυτοδιάθεσης των λαών και την ανάγκη τερματισμού της κατοχής στην Κύπρο, εμφανίζεται εχθρική όταν πρόκειται να υποστηρίξει έμπρακτα την κρατική υπόσταση ενός άλλου λαού.

Δεν είναι δυνατόν δηλαδή να επικαλούμαστε την ανάγκη τερματισμού της κατοχής στην Κύπρο, την εδαφική ακεραιότητα και την αυτοδιάθεση, αλλά να αντιμετωπίζουμε αρνητικά την προοπτική δημιουργίας ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.

Και τέλος, πάμε στο Ιράν.

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση αυτής της επιλεκτικής αντιμετώπισης του διεθνούς δικαίου ήρθε με τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν, τον Φλεβάρη του 2026. Η Ελλάδα δεν προχώρησε, σε μια σαφή δημόσια καταδίκη της επίθεσης ούτε απαίτησε την εξήγηση της βάσει του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Αντίθετα, η επίσημη ελληνική τοποθέτηση επικεντρώθηκε γενικώς και αορίστως στην ανάγκη αποκλιμάκωσης, στον κίνδυνο περιφερειακής σύρραξης και στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Μάλιστα τον Μάρτη του 2026 η Ελλάδα συγκαταλέχθηκε στις χώρες που υποστήριξαν και συνυπέγραψαν το σχέδιο του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που καταδίκαζε τις ιρανικές επιθέσεις εναντίον χωρών του Κόλπου και άλλων περιοχών.

Φυσικά, οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον άλλων κρατών και αμάχων πρέπει να καταδικάζονται, το ίδιο όμως πρέπει να ισχύει και για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Σωστά; Και εδώ έρχεται για ακόμα μια φορά η αντίφαση της θέσης της κυβέρνησης Μητσοτάκη, με την Κύπρο και τα ελληνοτουρκικά. Η Ελλάδα επί δεκαετίες υποστηρίζει ότι η τουρκική εισβολή στην Κύπρο δεν μπορεί να δημιουργήσει νόμιμα δικαιώματα κυριαρχίας, ότι η κατοχή δεν νομιμοποιείται με την πάροδο του χρόνου, ότι η εδαφική ακεραιότητα ενός κράτους δεν μπορεί να παραβιάζεται διά της βίας, και ότι οι διεθνείς συνθήκες δεσμεύουν όλα τα κράτη.

Αυτές οι αρχές δεν αποτελούν ελληνικές εφευρέσεις για να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά όταν έχουμε απέναντί μας την Τουρκία.

Είναι καθολικοί κανόνες και η Ελλάδα έχει συμφέρον να υπερασπίζεται την καθολική εφαρμογή τους, επειδή ακριβώς είναι μια χώρα που χρειάζεται τη διεθνή νομιμότητα ως ασπίδα απέναντι στην αυθαίρετη άσκηση ισχύος.

Όταν, όμως, η κυβέρνηση εμφανίζεται να εφαρμόζει διαφορετικά μέτρα και σταθμά απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, όταν απομακρύνεται από την παραδοσιακή της στάση απέναντι στην Κούβα και όταν αρνείται να παραδεχθεί αυτό που συμβαίνει στην Παλαιστίνη, τότε δημιουργείται ένα σοβαρό πρόβλημα αξιοπιστίας.

Πώς μπορεί η Ελλάδα να ζητά από τη διεθνή κοινότητα να μην αναγνωρίζει τα τετελεσμένα της τουρκικής κατοχής στην Κύπρο, όταν η ίδια δεν επιδεικνύει την ίδια συνέπεια στην περίπτωση της Γάζας; Πώς μπορεί να ζητά από την Τουρκία να σεβαστεί τις διεθνείς συνθήκες και να μην απειλεί με πόλεμο όταν η Ελλάδα δεν καταδικάζει την οικονομική βία που ασκούν οι ΗΠΑ στην Κούβα; Και τέλος, πώς μπορεί να επικαλείται την κυριαρχική ισότητα των κρατών, όταν στην πράξη αντί να καταδικάσει την επίθεση στο Ιράν, καταδικάζει μόνο τις αντεπιθέσεις του Ιράν στα υπόλοιπα κράτη του Περσικού Κόλπου; Η εξωτερική πολιτική με πολύ απλά λόγια δεν μπορεί να είναι α λα καρτ.

Γιατί τότε αποδυναμώνεται και η αξιοπιστία της χώρας διεθνώς και κυρίως το ίδιο το επιχείρημα πάνω στο οποίο στηρίζεται η ελληνική διπλωματία εδώ και δεκαετίες.

Και η Ελλάδα δεν έχει συμφέρον να ζει σε έναν κόσμο όπου το δίκαιο ισχύει μόνο για τους αδύναμους.

Έχει ακριβώς το αντίθετο συμφέρον.

Επειδή σε έναν τέτοιο κόσμο, αργά ή γρήγορα, θα βρεθεί και η ίδια στη θέση εκείνου που θα χρειάζεται την προστασία του διεθνούς δικαίου και δεν θα την έχει. … Κυκλοθυμικός https://www.facebook.com/kyklothymikos

|||||

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους