Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ 1940 ΔΕΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟΝ ΜΕΤΑΞΑ Τα εγκληματικά λάθη της ηγεσίας, η εγκατάλειψη της στρατιωτικής προετοιμασίας και ο ηρωισμός του Έλληνα στρατιώτη Το «ΟΧΙ» του 1940 δεν αποτελεί συγχωροχάρτι για τον Ιωάννη Μεταξά, τον στρατηγό Αλέξανδρο Παπάγο και τον βασιλιά Γεώργιο Β΄. Το γεγονός ότι ο ελληνικός λαός πολέμησε με τέτοια γενναιότητα δεν σημαίνει πως πρέπει να ξεχάσουμε τα λάθη εκείνων που είχαν την ευθύνη να προετοιμάσουν τη χώρα για τον πόλεμο.

Αυτή είναι η ιστορική αλήθεια και πρέπει να λέγεται χωρίς περιστροφές.

Για δεκαετίες, μας παρουσίαζαν τον Μεταξά ως τον άνθρωπο που είπε το «ΟΧΙ» και οδήγησε την Ελλάδα στο έπος του 1940.

Έτσι, όμως, ο αγώνας ενός ολόκληρου λαού παρουσιάστηκε σαν προσωπικό κατόρθωμα ενός δικτάτορα.

Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη και πολύ πιο σκληρή.

Από τη μία ήταν η κυβέρνηση της 4ης Αυγούστου, η στρατιωτική ηγεσία και το Στέμμα, που είχαν τις δικές τους ευθύνες για την προετοιμασία της χώρας.

Από την άλλη ήταν οι αξιωματικοί που πήραν κρίσιμες αποφάσεις στο πεδίο της μάχης και οι απλοί Έλληνες στρατιώτες, που πολέμησαν με απαράμιλλο ηρωισμό.

Οι πρώτοι πρέπει να κρίνονται για τις αποφάσεις τους.

Οι δεύτεροι αξίζουν την αιώνια τιμή ενός ολόκληρου έθνους.

Αυτό είναι το σημείο που χωρίζει την ιστορική αλήθεια από την πολιτική αγιογραφία.

Την ώρα που η Ιταλία συγκέντρωνε στρατό και πολεμικό υλικό στην Αλβανία, η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να βλέπει την Ήπειρο ως περιοχή που κινδύνευε άμεσα.

Η βύθιση της «Έλλης» στην Τήνο, στις 15 Αυγούστου 1940, δεν ήταν ένα περιστατικό που μπορούσε να περάσει απαρατήρητο.

Ήταν μια ξεκάθαρη ένδειξη της επιθετικότητας της φασιστικής Ιταλίας.

Και από τη στιγμή που οι Ιταλοί συγκέντρωναν δυνάμεις στην Αλβανία, η απειλή γινόταν ακόμη πιο συγκεκριμένη.

Παρόλα αυτά, η αμυντική προετοιμασία της Ελλάδας είχε σοβαρές αδυναμίες.

Οι διοικητές των ελληνικών μονάδων στην Ήπειρο ζητούσαν ενισχύσεις και χρήματα για να γίνουν οχυρωματικά έργα.

Οι ανάγκες της περιοχής, όμως, δεν αντιμετωπίστηκαν με τη σοβαρότητα και την προτεραιότητα που απαιτούσε η κατάσταση.

Το μεγαλύτερο βάρος της οχύρωσης είχε δοθεί στη Μακεδονία, κυρίως για να αντιμετωπιστεί μια πιθανή επίθεση από τη Βουλγαρία.

Η απειλή από την Ιταλία, όμως, δεν ήταν κάποιο μακρινό και απίθανο σενάριο. Οι Ιταλοί βρίσκονταν ακριβώς απέναντι, στην Αλβανία, και προετοίμαζαν την επίθεσή τους.

Κι όμως, η αμυντική προετοιμασία της χώρας δεν ήταν ανάλογη του κινδύνου που τελικά αντιμετώπισε.

Εδώ βρίσκεται μία από τις βαρύτερες ευθύνες της κυβέρνησης Μεταξά.

Δεν μπορεί ο δικτάτορας να επικαλείται μόνο την απόφασή του να αντισταθεί στους Ιταλούς και να ξεχνάμε τι είχε προηγηθεί.

Είχε την εξουσία, είχε χρόνο και είχε υποχρέωση να προετοιμάσει τη χώρα ακριβώς για έναν τέτοιο πόλεμο.

Δεν κυβερνούσε μια δημοκρατία όπου έπρεπε να συνεννοείται συνεχώς με τη Βουλή και να κάνει συμβιβασμούς.

Κυβερνούσε δικτατορικά, έχοντας συγκεντρώσει την εξουσία στα χέρια του.

Άρα, δεν μπορεί να φορτώνει αλλού τις ευθύνες για τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάστηκε η εθνική άμυνα.

Όταν ένας άνθρωπος συγκεντρώνει όλη την εξουσία, πρέπει να αναλαμβάνει και την ευθύνη για τις συνέπειες των αποφάσεών του.

Η κριτική που άσκησε ο στρατηγός Δημήτριος Καθενιώτης στον στρατιωτικό σχεδιασμό του 1940 αποτελεί σημαντικό κομμάτι της συζήτησης για τις ευθύνες της τότε ηγεσίας.

Τα σχέδια προέβλεπαν υποχώρηση, με αποτέλεσμα μεγάλες περιοχές της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας να κινδυνεύουν να περάσουν στα χέρια του εχθρού, χωρίς να δοθεί εκεί η αποφασιστική μάχη που τελικά έγινε.

Δεν μιλάμε για λίγα μέτρα γης.

Μιλάμε για ελληνικά εδάφη, για πόλεις, για χωριά και για ανθρώπους που θα έμεναν εκτεθειμένοι στην προέλαση του ιταλικού στρατού.

Ένα σχέδιο που δεχόταν την εγκατάλειψη περίπου του ενός πέμπτου της χώρας χωρίς αποφασιστική μάχη συνιστά στρατηγική αποτυχία τεράστιας σημασίας, που δεν γίνεται να περάσει στα ψιλά γράμματα.

Η πολιτική ευθύνη βαραίνει την κυβέρνηση Μεταξά.

Η στρατιωτική ευθύνη αφορά εκείνους που σχεδίαζαν και εφάρμοζαν την άμυνα, με τον Παπάγο επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου.

Και ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄, που στήριζε το καθεστώς, δεν μπορεί να παρουσιάζεται σαν να μην είχε καμία σχέση με την πολιτική κατάσταση της εποχής.

Η ιστορική κρίση πρέπει να είναι σαφής: η ηγεσία είχε υποχρέωση να υπερασπιστεί τη χώρα με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Δεν μπορούσε να αντιμετωπίζει την εγκατάλειψη μεγάλων περιοχών σαν να ήταν μια ασήμαντη λεπτομέρεια ενός στρατιωτικού σχεδίου.

Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι οι Έλληνες που πολέμησαν στην Ήπειρο έδειξαν στην πράξη πως η αποφασιστική αντίσταση μπορούσε να αλλάξει την πορεία των γεγονότων.

Ο διοικητής της VIII Μεραρχίας, Χαράλαμπος Κατσιμήτρος, επέλεξε να υπερασπιστεί τη γραμμή Ελαίας–Καλαμά.

Η αντίσταση της μεραρχίας του έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο να ανακοπεί η ιταλική επίθεση.

Οι αποφάσεις που πάρθηκαν στο πεδίο της μάχης και η επιμονή των μονάδων να κρατήσουν τις θέσεις τους αποδείχθηκαν καθοριστικές.

Οι αξιωματικοί που ανέλαβαν τις ευθύνες τους και οι στρατιώτες που έκαναν το καθήκον τους δεν περίμεναν να τους χαρίσει κανείς τη νίκη.

Τη νίκη την κέρδισαν με τον αγώνα τους. Η Ελλάδα μπήκε στον πόλεμο χωρίς άρματα μάχης.

Είχαν παραγγελθεί δεκατέσσερα ελαφρά άρματα, αλλά δεν είχαν παραδοθεί πριν αρχίσουν οι εχθροπραξίες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ελληνικός στρατός δεν είχε καθόλου όπλα ή πυρομαχικά.

Διέθετε πυροβολικό, πολυβόλα, τυφέκια και άλλα οπλικά συστήματα.

Το πρόβλημα ήταν ότι υπήρχαν σοβαρές ελλείψεις, δυσκολίες στον ανεφοδιασμό και μέσα που δεν επαρκούσαν για τις ανάγκες ενός σύγχρονου πολέμου.

Με λίγα λόγια, η Ελλάδα δεν είχε τον εξοπλισμό που χρειαζόταν σε όλους τους κρίσιμους τομείς.

Η αεροπορία είχε περιορισμένες δυνατότητες και διέθετε αεροσκάφη διαφορετικών τύπων και επιδόσεων.

Η χώρα δεν είχε καταφέρει να αποκτήσει την αεροπορική δύναμη που απαιτούσαν οι συνθήκες εκείνης της εποχής.

Και όσο γενναίος κι αν είναι ένας στρατιώτης, δεν μπορεί με το θάρρος του να αντικαταστήσει τα άρματα μάχης, τα σύγχρονα αεροσκάφη, τα πυρομαχικά, τα μεταφορικά μέσα και τον σωστό ανεφοδιασμό.

Παρόλα αυτά, οι Έλληνες στρατιώτες κλήθηκαν να πολεμήσουν με όσα είχαν στη διάθεσή τους.

Υπήρχαν ελλείψεις σε ρούχα, παπούτσια και άλλα απαραίτητα εφόδια, ενώ οι συνθήκες δεν ήταν ίδιες σε όλες τις μονάδες.

Στα βουνά της Ηπείρου, μέσα στο κρύο, στη βροχή και στη λάσπη, οι στρατιώτες δοκιμάστηκαν σκληρά.

Αυτή είναι η πραγματική εικόνα.

Δεν είχαμε έναν στρατό εξοπλισμένο στην εντέλεια από μια αλάνθαστη ηγεσία.

Είχαμε έναν στρατό με σοβαρές δυσκολίες, που κατάφερε να αποκρούσει την ιταλική επίθεση.

Τα λάθη της ηγεσίας δεν εξαφανίζονται επειδή οι στρατιώτες στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων.

Ίσα ίσα, η θυσία τους κάνει ακόμη πιο σημαντικό να εξετάζουμε τις ευθύνες εκείνων που είχαν στα χέρια τους την προετοιμασία της χώρας.

Ο ηρωισμός του στρατιώτη δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για τις αδυναμίες της ηγεσίας.

Αντίθετα, είναι ένας ακόμη λόγος να την κρίνουμε αυστηρά.

Η κυβέρνηση Μεταξά έδωσε μεγάλο βάρος στην κατασκευή οχυρωματικών έργων, κυρίως στη Μακεδονία και στη Θράκη.

Τα οχυρά ήταν ένα σημαντικό αμυντικό έργο και ορισμένα από αυτά αντιστάθηκαν ηρωικά κατά τη γερμανική εισβολή τον Απρίλιο του 1941.

Οι άνθρωποι που τα υπερασπίστηκαν πολέμησαν και δεν παραδόθηκαν χωρίς μάχη.

Από την άλλη πλευρά, όμως, τα οχυρά είχαν και τα όριά τους. Οι Γερμανοί κατάφεραν να διασπάσουν την ελληνική άμυνα, να παρακάμψουν οχυρωμένες θέσεις και να προχωρήσουν μέσω της Γιουγκοσλαβίας και της κοιλάδας του Αξιού.

Τα οχυρά δεν μπόρεσαν να αποτρέψουν την κατάληψη της Ελλάδας από τους Γερμανούς Χρειάζονται οχυρά, αλλά χρειάζονται επίσης κινητές στρατιωτικές δυνάμεις, σύγχρονος εξοπλισμός, αεροπορική υποστήριξη, εφεδρείες, σωστός ανεφοδιασμός και συνολικά ένα σχέδιο άμυνας που να καλύπτει όλες τις πιθανές εξελίξεις.

Η κυβέρνηση Μεταξά είχε την ευθύνη να φροντίσει να υπάρχει αυτή η ισορροπία.

Δεν μπορείς να λες ότι η άμυνα μιας χώρας ήταν επιτυχημένη μόνο και μόνο επειδή κατασκευάστηκαν οχυρά, όταν ο συνολικός σχεδιασμός δεν κατάφερε να αποτρέψει την κατάρρευση του μετώπου.

Άλλο πράγμα είναι να τιμάμε τους ανθρώπους που πολέμησαν στα οχυρά και άλλο να κρίνουμε αν η στρατηγική της χώρας ήταν σωστή.

Τα δύο αυτά πράγματα δεν πρέπει να τα μπερδεύουμε. Ο Ιωάννης Μεταξάς κυβερνούσε την Ελλάδα με δικτατορικό καθεστώς. Ο Αλέξανδρος Παπάγος ήταν επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου Στρατού.

Ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ αποτελούσε τον ανώτατο πολιτειακό παράγοντα και στήριζε πολιτικά το καθεστώς.

Δεν ήταν άνθρωποι που έτυχε απλώς να βρίσκονται κοντά στα γεγονότα.

Είχαν εξουσία και ευθύνη.

Έπρεπε να έχουν προετοιμάσει τη χώρα για έναν πόλεμο που, με βάση τις διεθνείς εξελίξεις και την επιθετικότητα της Ιταλίας, δεν μπορούσε να θεωρείται απίθανος.

Η κυβέρνηση έπρεπε να φροντίσει για τις απαραίτητες προμήθειες. Το Γενικό Επιτελείο έπρεπε να καταρτίσει ένα αποτελεσματικό σχέδιο άμυνας.

Και η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία έπρεπε να παρακολουθεί την κατάσταση και να προσαρμόζει ανάλογα τις προτεραιότητές της.

Οι αδυναμίες στον σχεδιασμό, οι ελλείψεις σε ορισμένα πολεμικά μέσα και η έκθεση της Ηπείρου σε μια επίθεση που τελικά έγινε από εκεί δεν μπορούν να εξετάζονται ανεξάρτητα από τις ευθύνες τους.

Δεν γίνεται να παρουσιάζεσαι ως ο άνθρωπος που είπε το «ΟΧΙ», αλλά να θέλεις να ξεχαστούν τα λάθη που έγιναν πριν αρχίσει ο πόλεμος.

Δεν γίνεται να παρουσιάζεις την αντίσταση ενός ολόκληρου λαού σαν προσωπικό σου κατόρθωμα και την ίδια ώρα να παραβλέπεις τις ελλείψεις με τις οποίες αναγκάστηκαν να πολεμήσουν οι στρατιώτες.

Ούτε μπορεί η νίκη των στρατιωτών να χρησιμοποιείται ως απόδειξη ότι η ηγεσία τα είχε σχεδιάσει όλα σωστά.

Και πάνω απ' όλα, δεν γίνεται να χρησιμοποιείται ο ηρωισμός του ελληνικού λαού για να προστατεύεται από την κριτική ένα αυταρχικό καθεστώς. Ο Μεταξάς, ο Παπάγος και ο βασιλιάς δεν μπορούν να κρύβονται πίσω από τη θυσία εκείνων που πολέμησαν.

Άλλο η ευθύνη που είχαν ως ηγεσία και άλλο η δόξα που κέρδισαν οι άνθρωποι στο μέτωπο.

Υπάρχει και μια πολιτική σύγκριση που αξίζει να συζητηθεί.

Το 2015, ο ελληνικός λαός ψήφισε «ΟΧΙ» στο δημοψήφισμα.

Στη συνέχεια, η κυβέρνηση Τσίπρα προχώρησε σε συμφωνία με τους δανειστές, η οποία κινήθηκε αντίθετα από την πολιτική προσδοκία που είχε δημιουργηθεί γύρω από το αποτέλεσμα.

Αυτό άφησε ένα έντονο πολιτικό αποτύπωμα.

Πολλοί ένιωσαν ότι η ψήφος τους χρησιμοποιήθηκε ως σύνθημα, χωρίς τελικά να εφαρμοστεί αυτό που οι ίδιοι πίστευαν ότι είχαν ψηφίσει.

Και το 1940, ο Μεταξάς έμεινε στην ιστορία ως ο άνθρωπος του «ΟΧΙ». Όμως η ιστορία δεν τελειώνει με την απάντηση που έδωσε στους Ιταλούς.

Πρέπει να κοιτάξουμε και τι είχε προηγηθεί.

Πώς προετοιμάστηκε η άμυνα της χώρας, ποιες ήταν οι προτεραιότητες στους εξοπλισμούς, τι ζητούσαν οι διοικητές στην Ήπειρο και τι προέβλεπαν τα στρατιωτικά σχέδια για την περίπτωση επίθεσης.

Η ιστορία δεν κρίνει μόνο τα λόγια των ηγετών.

Κρίνει και τις πράξεις τους, όσα παρέλειψαν να κάνουν και τις συνέπειες των αποφάσεών τους.

Η αναλογία με το 2015 δεν σημαίνει ότι τα δύο γεγονότα είναι ταυτόσημα.

Αναδεικνύει, όμως, ένα κοινό πολιτικό ερώτημα: τι αξία έχει ένα «ΟΧΙ», όταν οι πράξεις της εξουσίας δεν ανταποκρίνονται στις προσδοκίες που δημιουργεί; Στην περίπτωση του 1940 υπάρχει και μια μεγάλη αντίφαση.

Η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία είχε σοβαρές αδυναμίες στην προετοιμασία της χώρας, αλλά ο λαός που κλήθηκε να πολεμήσει έδειξε απίστευτη αντοχή και αποφασιστικότητα.

Το «ΟΧΙ» της εξουσίας έγινε ιστορικό σύμβολο.

Το «ΟΧΙ» του λαού έγινε πραγματική αντίσταση.

Και αυτή είναι η πλευρά της ιστορίας που αξίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο της μνήμης μας.

Ας σταματήσουμε, λοιπόν, να παρουσιάζουμε το έπος του 1940 σαν να ήταν προσωπικό κατόρθωμα του Ιωάννη Μεταξά. Ο Μεταξάς δεν βρέθηκε στα βουνά της Ηπείρου, μέσα στη λάσπη και στο κρύο, να κρατάει τις θέσεις του.

Δεν έζησε ο ίδιος την πείνα, την εξάντληση και τον κίνδυνο που αντιμετώπιζαν καθημερινά οι στρατιώτες στο μέτωπο.

Ούτε ο Παπάγος ούτε ο βασιλιάς βρέθηκαν στη θέση του απλού στρατιώτη που έπρεπε να αντιμετωπίσει έναν αντίπαλο με σημαντικά μέσα και αριθμητικά πλεονεκτήματα σε επιμέρους τομείς.

Η δική τους υποχρέωση ήταν να οργανώσουν και να προετοιμάσουν την άμυνα της χώρας.

Η υποχρέωση του στρατιώτη ήταν να πολεμήσει μέσα στις συνθήκες που είχαν δημιουργήσει άλλοι.

Και ο στρατιώτης πολέμησε.

Πολέμησε με τα όπλα που είχε.

Μέσα στο κρύο, στη λάσπη και στις δυσκολίες.

Πολέμησε χωρίς να ξέρει αν θα κατάφερνε να νικήσει.

Αξιωματικοί όπως ο Χαράλαμπος Κατσιμήτρος έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην οργάνωση της αντίστασης.

Και πολλοί άλλοι αξιωματικοί, υπαξιωματικοί και απλοί στρατιώτες έκαναν το καθήκον τους με τρόπο που ξεπέρασε τις προσδοκίες και χάλασε τα σχέδια του αντιπάλου.

Αυτοί δημιούργησαν το έπος.

Με τις αποφάσεις τους, την αντοχή τους και το αίμα τους.

Η νίκη απέναντι στην ιταλική επίθεση δεν ήταν η επιβεβαίωση ενός αλάνθαστου κρατικού μηχανισμού.

Ήταν η απόδειξη ότι ένας λαός μπορεί να αντισταθεί ακόμη κι όταν έχει να αντιμετωπίσει σοβαρές ελλείψεις και λάθη στην προετοιμασία του.

Και αυτό κάνει το έπος ακόμη μεγαλύτερο.

Γιατί είναι εύκολο να δείχνεις γενναιότητα όταν όλα πηγαίνουν καλά, όταν έχεις όπλα, εφόδια και ένα σωστό σχέδιο.

Το πραγματικό θάρρος φαίνεται όταν πρέπει να υπερασπιστείς την πατρίδα σου παρά τις δυσκολίες, τις ελλείψεις και τα λάθη εκείνων που είχαν την ευθύνη να σε προετοιμάσουν καλύτερα.

Ας το πούμε, λοιπόν, καθαρά.

Ο σχεδιασμός της ελληνικής άμυνας το 1940 είχε σοβαρά λάθη.

Για αυτά, η κυβέρνηση Μεταξά και η στρατιωτική ηγεσία πρέπει να κριθούν αυστηρά.

Τα σχέδια που προέβλεπαν υποχώρηση και εγκατάλειψη μεγάλων ελληνικών περιοχών χωρίς αποφασιστική μάχη αποτελούν ένα από τα πιο σοβαρά σημεία αυτής της κριτικής.

Η αποδοχή της εγκατάλειψης περίπου του ενός πέμπτου της χώρας χωρίς αποφασιστική αντίσταση δεν ήταν μια μικρή στρατιωτική λεπτομέρεια.

Ήταν μια επιλογή με τεράστια σημασία.

Πολιτικά, ο χαρακτηρισμός αυτής της επιλογής ως προδοτικής αποτελεί την πιο σκληρή καταδίκη της αντίληψης ότι ελληνικά εδάφη μπορούσαν να εγκαταλειφθούν χωρίς να δοθεί η μάχη που απαιτούσαν οι περιστάσεις.

Η κυβέρνηση Μεταξά είχε επίσης την ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάστηκε αμυντικά η χώρα.

Δόθηκε μεγάλη έμφαση στα οχυρωματικά έργα, αλλά δεν υπήρχε επάρκεια σε όλα τα αναγκαία πολεμικά μέσα. Η Ελλάδα μπήκε στον πόλεμο χωρίς άρματα μάχης, με περιορισμένες δυνατότητες στην αεροπορία και με προβλήματα στον ανεφοδιασμό.

Και τα οχυρά δεν κατάφεραν να εμποδίσουν την κατάληψη της χώρας από τους Γερμανούς το 1941, από μόνα τους δεν μπορούσαν να αντικαταστήσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο άμυνας.

Οι παραγγελίες πολεμικού υλικού δεν εξασφάλισαν εγκαίρως όλα όσα χρειάζονταν.

Οι προειδοποιήσεις από την Ήπειρο έπρεπε να είχαν ληφθεί πολύ πιο σοβαρά υπόψη.

Η ηγεσία είχε καθήκον να προετοιμάσει τη χώρα για τον πόλεμο.

Δεν αρκούσε να δηλώσει ότι θα αντισταθεί όταν ο πόλεμος έφτασε στην πόρτα της.

Ο απλός Έλληνας στρατιώτης στάθηκε στο ύψος του καθήκοντός του με απαράμιλλο ηρωισμό.

Το έπος του 1940 το χρωστάμε σε μια χούφτα αποφασισμένους αξιωματικούς και, πάνω απ' όλα, στον απλό Έλληνα στρατιώτη.

Σε εκείνον που πολέμησε με απαράμιλλο ηρωισμό, παρά τις ελλείψεις και τα σοβαρά λάθη της ηγεσίας του.

Αυτοί κράτησαν τις θέσεις τους.

Αυτοί πολέμησαν.

Αυτοί πλήρωσαν το τίμημα.

Η θυσία τους δεν μπορεί να γίνεται ασπίδα προστασίας για την πολιτική εξουσία.

Η νίκη τους δεν αποδεικνύει ότι ο σχεδιασμός ήταν σωστός σε όλα.

Και για να είμαστε περήφανοι για την ιστορία μας, δεν χρειάζεται να κλείνουμε τα μάτια στα λάθη όσων κυβερνούσαν.

Αντίθετα, ο σεβασμός στην ιστορία σημαίνει να λέμε την αλήθεια, ακόμη κι όταν αυτή δεν βολεύει.

Η κυβέρνηση της 4ης Αυγούστου ήταν ένα αυταρχικό καθεστώς με σοβαρές πολιτικές και στρατηγικές ευθύνες.

Το γεγονός ότι ο ελληνικός λαός πολέμησε ηρωικά δεν σημαίνει πως το καθεστώς πρέπει να μένει στο απυρόβλητο.

Η κυβέρνηση της 4ης Αυγούστου πρέπει να πάρει τη θέση που της αναλογεί στον ιστορικό κάδο των αποτυχημένων πολιτικών συστημάτων και όχι να διασώζεται στο απυρόβλητο πίσω από τον ηρωισμό του ελληνικού λαού.

Γιατί η ιστορία δεν γράφεται για να δοξάζει όσους βρίσκονται στην εξουσία.

Γράφεται για να αποδίδει ευθύνες και να τιμά εκείνους που, τις περισσότερες φορές, δεν είχαν καμία εξουσία, αλλά έδωσαν τα πάντα.

Το «ΟΧΙ» ανήκει στον ελληνικό λαό.

Η δόξα ανήκει στους πολεμιστές του.

Και οι ευθύνες του Μεταξά, του Παπάγου και του βασιλιά Γεωργίου Β΄ δεν σβήνουν επειδή εκείνοι που κλήθηκαν να πολεμήσουν κατάφεραν να νικήσουν, πληρώνοντας με το αίμα τους το τίμημα του αγώνα.

Αυτή είναι η ιστορική δικαιοσύνη. Και δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να την αφήσουμε στα χέρια της πολιτικής προπαγάνδας. #Ελλάδα #ΟΧΙ

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους