Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Στο σημερινό ΒΗΜΑ γράφω για την πολιτικό που δεν πρέπει να μείνει στη σκιά της ανθρώπινης ιστορίας της. Η ΓΕΝΝΗΜΑΤΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗ ΦΩΦΗ Πέντε χρόνια μετά τον θάνατο της Φώφης Γεννηματά, πιστεύω ότι της οφείλουμε κάτι.

Όχι περισσότερη αγάπη, συγκίνηση ή καλά λόγια.

Αυτά δεν της έλειψαν, ιδιαίτερα μετά τον θάνατό της.

Της οφείλουμε κάτι ουσιαστικότερο: να αναγνωρίσουμε την αυτοτελή πολιτική της προσωπικότητα και να αποτιμήσουμε δίκαια την πολιτική της παρουσία και προσφορά.

Ναι, η Φώφη έφυγε πρόωρα, έπειτα από μια σκληρή μάχη που έδωσε με αξιοπρέπεια και γενναιότητα.

Ναι, ήταν ζεστός, προσιτός άνθρωπος, με βαθιά ενσυναίσθηση.

Αλλά δεν ήταν μόνο, ούτε κυρίως, αυτά η πολιτικός Φώφη Γεννηματά.

Η υπερβολική προσήλωση στην ανθρώπινη διάσταση της απώλειάς της, στη συμπαθή γυναίκα που στάθηκε άτυχη και έφυγε νωρίς, καταλήγει συχνά να αναπαράγει, με συναισθηματικό τρόπο αυτή τη φορά, την πολιτική υποτίμηση που συστηματικά αντιμετώπισε όσο ζούσε. Η Φώφη ήταν μια πολιτικός με συγκρότηση, στρατηγική αντίληψη, διορατικότητα και αποφασιστικότητα.

Κι όμως, για χρόνια αναμετριόταν με την επίμονη αμφισβήτηση.

Ήταν, κατά πολλούς, συμπαθής και εργατική, είχε κάνει μια προσπάθεια, αλλά «μέχρι εκεί». Για τα δυσκολότερα χρειαζόταν, υποτίθεται, κάποιος μεγαλύτερου πολιτικού βεληνεκούς.

Ακόμη και το επώνυμό της, η αυτονόητη μεγάλη πολιτική κληρονομιά του Γιώργου Γεννηματά, γινόταν συχνά μέτρο αμφισβήτησης της δικής της αξίας.

Σαν όσα κατακτούσε να της είχαν χαριστεί από την συγκυρία. ▪ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ Το καλοκαίρι του 2015 η Φώφη πήρε το τιμόνι ενός τσακισμένου, μισοβυθισμένου καραβιού, που έπρεπε να οδηγήσει μέσα σε μια πρωτοφανή πολιτική θύελλα.

Αρχικά απέναντι στην κορύφωση ενός κύματος λαϊκισμού που σάρωνε τη χώρα, με τον ΣΥΡΙΖΑ να έχει ήδη λαφυραγωγήσει τεράστιο μέρος της εκλογικής βάσης του ΠΑΣΟΚ.

Και στη συνέχεια απέναντι σε μια αντίρροπη καταιγίδα: τη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, που ερχόταν με το αριστοτεχνικά φιλοτεχνημένο προσωπείο του «νέου μεταρρυθμιστή». Μια επικοινωνιακή λαίλαπα με ισχυρά πολιτικά, μιντιακά και επιχειρηματικά στηρίγματα, που απορροφούσε με ορμή όχι μόνο στελέχη αλλά και σημαντικό τμήμα του μετριοπαθούς κεντρώου χώρου.

Δύο διαδοχικά κύματα πολιτικής κυριαρχίας, από αντίθετες κατευθύνσεις, πίεζαν ασφυκτικά τον ζωτικό χώρο της δημοκρατικής παράταξης.

Αυτό είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο πρέπει να αξιολογηθεί η προσπάθειά της.

Όχι με μια απλή σύγκριση εκλογικών ποσοστών, αποκομμένων από τους πολιτικούς συσχετισμούς της εποχής.

Άλλο να επιχειρείς την ανασυγκρότηση μιας παράταξης όταν δύο πανίσχυρα πολιτικά κύματα, στο ζενίθ της δύναμής τους, την πιέζουν από αριστερά και δεξιά, και εντελώς άλλο όταν το ένα έχει ήδη σκάσει στα βράχια και το άλλο βρίσκεται σε υποχώρηση. ▪ «ΜΙΚΡΟ ΤΟ ΚΑΛΥΒΑΚΙ ΜΟΥ, ΝΑ ’ΝΑΙ ΜΟΝΑΧΙΚΟ ΜΟΥ;» Η Φώφη θα μπορούσε να συμβιβαστεί με τη λογική της διαχείρισης, να διαφυλάξει την προεδρία της και να αρκεστεί στην ασφάλεια μιας αρχηγίας χωρίς μεγάλα ρίσκα.

Δεν το έκανε.

Αντιλήφθηκε ότι η ευθύνη της δεν ήταν να συντηρήσει τα απομεινάρια μιας παράταξης, αλλά να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την ανασύνθεσή της.

Από τη Δημοκρατική Συμπαράταξη μέχρι το Κίνημα Αλλαγής, πήρε πρωτοβουλίες, ξεπέρασε αντιστάσεις, έφερε ξανά κοντά ανθρώπους και πολιτικές δυνάμεις που είχαν ακολουθήσει διαφορετικές, συχνά συγκρουσιακές διαδρομές. Η Φώφη γνώριζε τους πολιτικούς κινδύνους και τους συσχετισμούς.

Γνώριζε πρόσωπα, κινήσεις και επιδιώξεις ισχυρών παραγόντων που ήθελαν να ελέγξουν το εγχείρημα και θεωρούσαν εμπόδιο την παρουσία της στην ηγεσία.

Ήξερε ότι με την ανοιχτή διαδικασία του 2017 διακινδύνευε πραγματικά την προεδρία της.

Όταν κάποια στιγμή το συζητήσαμε, χαμογέλασε και μου είπε: «Η παροιμία “μικρό το καλυβάκι μου, να ’ναι μοναχικό μου” δεν ταιριάζει ούτε στη σοβαρότητα των περιστάσεων ούτε στον δικό μου χαρακτήρα.

Αν ο κόσμος δεν με εμπιστευτεί και δεν πάρει πάνω του την υπόθεση, ας χάσουμε.

Θα έχω κάνει όμως αυτό που πιστεύω ότι είναι όρος επιβίωσης για την παράταξη». Δεν φοβήθηκε. Προχώρησε. Νίκησε.

Η παράταξη είχε αποκτήσει ξανά κοινή πολιτική έκφραση, προσανατολισμό και προοπτική. ▪ ΤΟ ΠΕΙΡΑΤΙΚΟ ΡΕΣΑΛΤΟ ΣΤΟ ΚΛΥΔΩΝΙΖΟΜΕΝΟ ΚΑΡΑΒΙ Απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, που επιχείρησε να οικειοποιηθεί την ιστορική κληρονομιά και την πολιτική εκπροσώπηση της δημοκρατικής παράταξης, η Φώφη χάραξε καθαρές διαχωριστικές γραμμές.

Απέκρουσε όλα τα ρεσάλτα και αντιμετώπισε στιβαρά όλα τα πολιτικά παίγνια που έφταναν μέχρι την εργαλειοποίηση ευαίσθητων εθνικών και θεσμικών ζητημάτων.

Για εκείνη, η πολιτική αυτονομία δεν ήταν τακτικός ελιγμός ανάμεσα σε δύο ισχυρότερους αντιπάλους.

Ήταν κεντρική στρατηγική επιλογή εκείνης της περιόδου. ▪ «ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΜΑΣ ΧΩΡΙΖΕΙ ΑΒΥΣΣΟΣ» Τον Ιανουάριο του 2016, την επομένη της εκλογής του Κυριάκου Μητσοτάκη στην ηγεσία της ΝΔ, τον συνεχάρη, αλλά ξεκαθάρισε: «Με τις απόψεις του κ. Μητσοτάκη μας χωρίζει άβυσσος». Ήταν μια δήλωση που ξένισε και ενόχλησε πολλούς.

Ο νέος πρόεδρος της ΝΔ εμφανιζόταν ως φορέας μιας μεγάλης μεταρρυθμιστικής ανανέωσης.

Ισχυρά πολιτικά, δημοσιογραφικά και επιχειρηματικά κέντρα προωθούσαν το αφήγημα ότι ο ευρύτερος κεντρώος χώρος έβρισκε στο πρόσωπό του έναν σύγχρονο εκφραστή. Η Φώφη διέκρινε εγκαίρως τον κίνδυνο πολιτικής απορρόφησης κρίσιμου μέρους της δημοκρατικής παράταξης, που μόλις προσπαθούσε να σταθεί ξανά στα πόδια της.

Δεν αρκέστηκε σε μια δήλωση.

Όταν δημόσιες τοποθετήσεις στο εσωτερικό αμφισβήτησαν αυτή την οριοθέτηση, αντέδρασε αποφασιστικά.

Ακόμη και απέναντι σε πρόσωπα με τα οποία τη συνέδεαν στενοί οικογενειακοί και προσωπικοί δεσμοί.

Το μήνυμα ήταν σαφές: δεν θα επέτρεπε τον πολιτικό διεμβολισμό της παράταξης από τον κ. Μητσοτάκη με τίμημα την αυτονομία της.

Όποιο κι αν ήταν το προσωπικό κόστος.

Υπηρέτησε σταθερά και με συνέπεια αυτή την πολιτική επιλογή μέχρι τέλους.

Ακόμη και με δύσκολες αποφάσεις, που γνώριζε ότι θα προκαλούσαν, σε κρίσιμες ώρες, έναν σφοδρό πολιτικό και επικοινωνιακό πόλεμο με εξαιρετικά άνισους όρους.

Και όταν αργότερα ο Μητσοτάκης κατέκτησε την πρωθυπουργία και το μεταρρυθμιστικό του αφήγημα ήταν κυρίαρχο, η Φώφη επέλεξε ξανά να πάει απέναντι στο ρεύμα.

Ήδη από το 2020, από το βήμα της Βουλής, μίλησε για τη «Μαξίμου Α.Ε.», καταγγέλλοντας την υπερσυγκέντρωση της εξουσίας, τις πελατειακές πρακτικές, τις προνομιακές σχέσεις με οικονομικά συμφέροντα και φαινόμενα διαφθοράς.

Τότε η κριτική της αντιμετωπίστηκε —ακόμη και εκ των έσω— ως υπερβολική.

Για την ίδια, όμως, το ζητούμενο δεν ήταν η τήρηση ενός γλυκανάλατου πολιτικού savoir-vivre.

Πίστευε ότι έπρεπε να αποκαλυφθεί και να αμφισβητηθεί έγκαιρα, καθαρά και εμφατικά το πραγματικό μοντέλο διακυβέρνησης, σε μια περίοδο ισχυρής πολιτικής κυριαρχίας του. ▪ ΔΕΝ ΠΡΟΛΑΒΕ ΝΑ ΔΕΙ ΤΑ ΚΥΜΑΤΑ ΝΑ ΥΠΟΧΩΡΟΥΝ Η Φώφη δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει το εγχείρημα που είχε ξεκινήσει.

Ούτε να δοκιμάσει τη δυναμική της παράταξης που ανασυγκρότησε σε συνθήκες υποχώρησης των δύο μεγάλων ανταγωνιστικών πολιτικών ρευμάτων.

Δεν γνωρίζουμε τι θα είχε συμβεί αν ζούσε.

Είναι σίγουρο, όμως, ότι δεν μπορούμε να αξιολογούμε τη διαδρομή της αγνοώντας τις πολιτικές συνθήκες μέσα στις οποίες εξελίχθηκε.

Το τσακισμένο καράβι που παρέλαβε το 2015 όχι μόνο δεν βυθίστηκε, αλλά ανακατασκευάστηκε, απέκτησε ξανά τη δυνατότητα να ταξιδέψει σε ανοιχτές θάλασσες και, κυρίως, μια πυξίδα που έδειχνε σταθερά μπροστά και κεντροαριστερά, χωρίς ταλαντεύσεις.

Δεν ήταν προφανώς αλάνθαστη.

Αλλά η πολιτική της υπόσταση δεν μπορεί να μείνει φυλακισμένη στην εικόνα της συμπαθούς γυναίκας, της κόρης του Γιώργου Γεννηματά, της γενναίας μητέρας που έδωσε με αξιοπρέπεια τη μάχη της ζωής της.

Πέντε χρόνια μετά, το χρέος απέναντί της δεν είναι ένας ακόμη συγκινητικός αποχαιρετισμός.

Είναι να αναγνωρίσουμε πίσω από τη Φώφη που όλοι αγάπησαν την Γεννηματά που αξίζει να θυμόμαστε και να αξιολογούμε για τις δικές της πολιτικές επιλογές, τους δικούς της αγώνες και τη δική της προσφορά. — Ο σύνδεσμος του άρθρου στο πρώτο σχόλιο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους