Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΣΤΙΓΜΕΣ ΖΕΙ Η ΣΕΡΒΙΑ- παγκόσμια η σημασία της χθεσινής εκλογικής αναμέτρησης (ακολουθεί σεντόνι) Το Βελιγράδι ξενύχτησε χθες το βράδυ.

Μετά από 14 χρόνια απόλυτης κυριαρχίας του δεξιού αυταρχικού λαϊκιστή Βούσιτς και μετά από δύο ολόκληρα χρόνια κινητοποιήσεων, η Φοιτητική Λίστα κέρδισε καθαρά τις εκλογές που κατέγραψαν ιστορικό υψηλό συμμετοχής 70%. Με 51,5 % έναντι 40% του Βούσιτς.

Η νίκη αυτή ήταν απροσδόκητη και έχει τεράστια σημασία όχι μόνο για τη Σερβία αλλά γιατί είναι μια πρωτοφανής κοινωνική ανατροπή, μια τομή στην ιστορία των κοινωνικών κινημάτων. Η Φοιτητική λίστα δεν είναι ένα παραδοσιακό κόμμα.

Γεννήθηκε μέσα από ένα μαζικό κίνημα που δημιουργήθηκε το 2024, μετά την κατάρρευση του στεγάστρου στο σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβισαντ που σκότωσε 16 ανθρώπους.

Αντίθετα με το δικό μας θνησιγενές κίνημα των Τεμπών, οι Σέρβοι βγήκαν στους δρόμους και δεν ξαναμπήκαν μέσα.

Επί δύο χρόνια τα πάντα υπολειτουργούν, με συνεχείς κινητοποιήσεις με διαρκή ένταση και δυναμισμό που τελικά εξανάγκασε τον Βούσιτς σε πρόωρες εκλογές. Η Φοιτητική λίστα δεν έχει επικεφαλής και δεν έχει εσωτερική ιεραρχία.

Για τυπικούς λόγους στο ψηφοδέλτιο μπήκε επικεφαλής ο καρδιολόγος Ηλίας Σρντανοβιτς που επιλέχθηκε πριν μόλις ένα μήνα.

Το κίνημα λειτουργεί αποκλειστικά μέσω φοιτητικών συνελεύσεων και κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, οι εκπρόσωποι εναλλάσσονταν στα πάνελ και τις ομιλίες για να μην αποκτήσει κανένας υπερβολική προβολή και εξουσία.

Τώρα ξεκινούν οριζόντιες διαδικασίες για να αποφασίσουν ποιος θα γίνει πρωθυπουργός και ποιος θα στελεχώσει την κυβέρνηση.

Δεν γνωρίζω να υπάρχει ιστορικό ανάλογο που ένα ακέφαλο δίκτυο πολιτών να κερδίζει εκλογές και να αναλαμβάνει να κυβερνήσει ένα κράτος.

Οι 250 υποψήφιοι της λίστας δεν ήταν όλοι φοιτητές, ανάμεσά τους ήταν πανεπιστημιακοί και επιστήμονες, πολιτικοί και περιβαλλοντικοί ακτιβιστές, καλλιτέχνες, αθλητές.

Το κίνημα διατύπωσε δυναμικά τα αιτήματα του κράτους δικαίου και της εναντίωσης στη διαφθορά, αλλά ο πιο καθοριστικός παράγοντας είναι το περιβαλλοντικό κίνημα ενάντια στην εξόρυξη λιθίου της βρετανο-αυστραλιανής Rio Tinto στην κοιλάδα του Γιαντάρ, που εξελίχθηκε σε μακροχρόνια και βαθιά πολιτική εξέγερση.

Το κοίτασμα του λιθίου που θα κάλυπτε το 90% των αναγκών της ΕΕ, θα καταστρέψει ανεπανόρθωτα μια από τις πιο γόνιμες περιοχές της Σερβία ενώ πολλοί αγρότες θα πρέπει να εκτοπισθούν οριστικά από τη γη τους. Τον Ιούνιο του 2025 η Κομισιόν ανακήρυξε το έργο ως «στρατηγικό» για την ΕΕ, εξοργίζοντας τη σερβική νεολαία.

Ωστόσο οι προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει το κίνημα που αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση της Σερβίας είναι εξαιρετικά κρίσιμες.

Το κίνημα, όπως όλα τα μαζικά και ακηδεμόνευτα κινήματα είναι πολυσυλλεκτικό. Η Φοιτητική λίστα δεν αυτοπροσδιορίζεται ως αριστερή ή νεοφιλελεύθερη, αλλά ως ένα αντισυστημικό μέτωπο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στο εσωτερικό της συνυπάρχουν δυναμικοί ακτιβιστές μαζί με συντηρητικές προσωπικότητες.

Ουσιαστικά αυτό που τους ένωσε και τους έδωσε και ένα σημαντικό ποσοστό συντηρητικών ψήφων ήταν η ανάγκη να ανατρέψουν ένα αυταρχικό και διεφθαρμένο καθεστώς.

Εξάλλου ο όρος Αριστερά είναι ιστορικά φορτισμένος και συχνά παρεξηγημένος στη Σερβία όπως και στις περισσότερες πρώην ανατολικές χώρες.

Ωστόσο τα κοινωνικά τους αιτήματα έχουν βαθιά αριστερή ρίζα.

Κοινωνική δικαιοσύνη, προστασία δημόσιων αγαθών, δημοκρατία βάσης, προστασία περιβάλλοντος.

Τούτων δοθέντων, το μεγαλύτερο δίλημμα που θα αντιμετωπίσει η κυβέρνηση της Λίστας θα είναι η ενταξιακή πορεία προς την Ε.Ε. την οποία έχει εξαγγείλει ότι θα ολοκληρώσει.

Οι φοιτητές ζητούν περισσότερο κοινωνικό κράτος, κρατικό έλεγχο, δημόσιες επενδύσεις σε υγεία, παιδεία, υποδομές. Η ΕΕ θα ζητήσει δημοσιονομική πειθαρχία , ιδιωτικοποιήσεις, άρση της προστασίας των δημόσιων αγαθών.

Οι φοιτητές θέλουν περιβαλλοντική προστασία και ακύρωση των αδιαφανών εξορύξεων λιθίου.

Βερολίνο και Βρυξέλλες ασκούν τεράστια πίεση για να υλοποιηθεί το έργο. Η Φοιτητική λίστα λειτουργεί με συνελεύσεις, ολομέλειες, συλλογική ηγεσία χωρίς ισχυρούς αρχηγούς. Η ΕΕ είναι ένας σκληρά ιεραρχικός και συγκεντρωτικός μηχανισμός που απαιτεί συνομιλητές Υπουργούς που παίρνουν άμεσες αποφάσεις στα Συμβούλια και λειτουργούν με αυστηρή πειθαρχία και χρονοδιαγράμματα.

Η «ανοιχτή, άμεση δημοκρατία» των φοιτητών είναι σε απόλυτη αντίθεση με τους σκοτεινούς και δαιδαλώδεις διαδρόμους των Βρυξελλών.

Μέχρι τώρα κυβερνήσεις στις οποίες συμμετείχαν νέα πολιτικά υποκείμενα που διαμορφώθηκαν από κινήματα όπως οι Podemos ή κόμματα με ριζοσπαστική ατζέντα που εκπροσώπησαν κοινωνικά κινήματα όπως ο ΣΥΡΙΖΑ, υποχώρησαν απότομα προκειμένου να συμμορφωθούν με το πλαίσιο της ΕΕ. Οι επόμενοι μήνες θα είναι πολύ κρίσιμοι για το αν η Φοιτητική λίστα θα καταφέρει να κάνει την τομή ή αν θα οδηγηθεί σε απότομη ιδεολογική προσγείωση και ενσωμάτωση στο ζοφερό Ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Αυτό όμως δεν μειώνει την ιστορικότητα και τη σημασία της νίκης που στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα στην Ευρώπη και τη διεθνή πολιτική σκηνή. Η Φοιτητική Λίστα απέδειξε ότι ένα αυθεντικό μαζικό κίνημα βάσης μπορεί να γκρεμίσει ένα πανίσχυρο καθεστώς που (όπως και του Ορμπαν στην Ουγγαρία ή ακόμη και του Μητσοτάκη), έλεγχε πλήρως τα ΜΜΕ, τη δικαιοσύνη και τον κρατικό μηχανισμό.

Το γεγονός ότι ένα κίνημα χωρίς αρχηγό, ιεραρχία, κομματική δομή κέρδισε αυτοδυναμία αποτελεί παγκόσμιο πείραμα.

Αν καταφέρουν το στοίχημα της διοίκησης θα προσφέρουν ένα καινοφανές και ριζοσπαστικό μοντέλο συμμετοχικής δημοκρατίας εναλλακτικό στην παρακμιακή και κατ’ επίφαση δημοκρατία των δυτικών κοινωνιών.

Το δεύτερο πολύ σημαντικό είναι το μήνυμα προς την ΕΕ που δεν είχε κανένα ενδοιασμό να συνεργάζεται με τον τυραννικό και διεφθαρμένο Βούσιτς και να επιδιώκει τις εξορύξεις λιθίου για τις βιομηχανίες της.

Οι πολίτες της Σερβίας απάντησαν ότι δεν δέχονται να αντιμετωπίζονται ως περιβαλλοντική αποικία.

Έβαλαν τη δημοκρατία πάνω από τα συμφέροντα των εταιρειών.

Η νίκη της Φοιτητικής λίστας είναι πάνω από όλα μια στιγμή που αποδεικνύει ότι η ιστορία δεν είναι ούτε ευθύγραμμη ουτε προδιαγεγραμμένη από τα μεγάλα συμφέροντα και ότι οι κοινωνίες των ενεργών πολιτών όταν οργανώνονται με καθαρούς στόχους μπορούν να ανατρέψουν τα πάντα.

VENCEREMOS ότι και να γίνει . Γιατί τίποτε στη ζωή δεν είναι εγγυημένο από τα πριν και ο πιο πιστός στυλοβάτης του συστήματος είναι αυτός που ποτέ δεν διεκδικεί να το ανατρέψει.

Να είμαστε ρεαλιστές, να ζητάμε το ανέφικτο όπως είπε ο Τσε Γκεβάρα και γράφτηκε στους τοίχους του Παρισιού και του Βερολίνου το Μάη του 68.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους