Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Όταν ο Χίτλερ προτάθηκε για το Νόμπελ Ειρήνης: Η σατιρική κίνηση του Έρικ Μπραντ το 1939 https://www.e-radio.gr/post/237626/otan-o-xitler-protathike-gia-nompel-eirinis Η υποψηφιότητα του Αδόλφου Χίτλερ για το Νόμπελ Ειρήνης το 1939 δεν ήταν μια σοβαρή πρόταση βράβευσης, αλλά μια ειρωνική πολιτική διαμαρτυρία.

Πίσω από αυτήν βρισκόταν ένας Σουηδός σοσιαλδημοκράτης βουλευτής, ο οποίος θέλησε να καταγγείλει τόσο τον ναζισμό όσο και την προσπάθεια να παρουσιαστεί η Συμφωνία του Μονάχου ως επιτυχία για την παγκόσμια ειρήνη.

Η υποψηφιότητα που προκάλεσε σάλο Στις 27 Ιανουαρίου 1939, ο Σουηδός σοσιαλδημοκράτης βουλευτής Έρικ Γκούσταφ Κρίστιαν Μπραντ (Erik Gottfrid Christian Brandt) πρότεινε τον Αδόλφο Χίτλερ για το Νόμπελ Ειρήνης.

Η κίνηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη Σουηδία, καθώς πολλοί δεν αντιλήφθηκαν ή δεν αποδέχθηκαν τον σατιρικό χαρακτήρα της.

Η πρόταση, ωστόσο, δεν αποτελούσε πραγματική έκφραση θαυμασμού προς τον ναζιστή δικτάτορα.

Σύμφωνα με την ιστορική τεκμηρίωση του Νορβηγικού Ινστιτούτου Νόμπελ και του Κέντρου Νόμπελ Ειρήνης, ο Μπραντ επιδίωκε να στηλιτεύσει ειρωνικά την πολιτική συζήτηση γύρω από το βραβείο και ειδικότερα την υποψηφιότητα του Βρετανού πρωθυπουργού Νέβιλ Τσάμπερλεν. Η Συμφωνία του Μονάχου και η υποψηφιότητα του Τσάμπερλεν Για να γίνει κατανοητή η ενέργεια του Μπραντ, πρέπει να επιστρέψουμε στον Σεπτέμβριο του 1938.

Στις 29 και 30 Σεπτεμβρίου, στο Μόναχο, ο Αδόλφος Χίτλερ, ο Βρετανός πρωθυπουργός Νέβιλ Τσάμπερλεν, ο Γάλλος πρωθυπουργός Εντουάρ Νταλαντιέ και ο Ιταλός δικτάτορας Μπενίτο Μουσολίνι συμφώνησαν στην παραχώρηση της Σουδητίας στη ναζιστική Γερμανία. Η Σουδητία ήταν παραμεθόρια περιοχή της Τσεχοσλοβακίας με πολυάριθμο γερμανόφωνο πληθυσμό. Ο Χίτλερ επικαλούνταν τα δικαιώματα της γερμανικής μειονότητας, ενώ παράλληλα προωθούσε την επεκτατική πολιτική του καθεστώτος του.

Η κυβέρνηση της Τσεχοσλοβακίας δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις που καθόρισαν την τύχη της χώρας της.

Υπό την έντονη πίεση της Βρετανίας και της Γαλλίας, αναγκάστηκε να αποδεχθεί την απόφαση. Ο Τσάμπερλεν υπερασπίστηκε τη συμφωνία ως μέσο αποτροπής ενός ευρωπαϊκού πολέμου.

Για πολλούς υποστηρικτές του, η διπλωματική υποχώρηση είχε αποτρέψει μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση.

Οι επικριτές του, αντίθετα, θεωρούσαν ότι η συμφωνία θυσίαζε την τσεχοσλοβακική κυριαρχία και ενθάρρυνε περαιτέρω τη γερμανική επιθετικότητα.

Στις 24 Ιανουαρίου 1939, δώδεκα Σουηδοί βουλευτές είχαν προτείνει τον Τσάμπερλεν για το Νόμπελ Ειρήνης, υποστηρίζοντας ότι είχε συμβάλει στην αποτροπή μιας μεγάλης καταστροφής.

Τρεις ημέρες αργότερα, ο Μπραντ υπέβαλε τη δική του πρόταση για τον Χίτλερ, αντιδρώντας ειρωνικά σε αυτή την αντίληψη περί ειρήνης.

Η ειρωνεία του Μπραντ και η δημόσια κατακραυγή Ο Μπραντ χρησιμοποίησε μια προκλητική διατύπωση στην επιστολή του προς τη Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ, παρουσιάζοντας τον Χίτλερ ως άξιο αποδέκτη της «εξαιρετικά σεβαστής ανταμοιβής». Η διατύπωση αυτή, αποκομμένη από το πολιτικό πλαίσιο και τις προθέσεις του συντάκτη της, μπορούσε εύκολα να εκληφθεί ως πραγματική υποστήριξη προς τον ναζισμό.

Η αντίδραση ήταν έντονη, με επικρίσεις από σοσιαλδημοκρατικούς, κομμουνιστικούς και φιλελεύθερους αντιφασιστικούς κύκλους.

Ο ίδιος ο Μπραντ εξήγησε αργότερα ότι η πρότασή του είχε ειρωνικό χαρακτήρα.

Σκοπός του ήταν να καταδείξει την αντίφαση ανάμεσα στην απονομή ενός βραβείου ειρήνης στον Τσάμπερλεν για τη Συμφωνία του Μονάχου και στην πραγματικότητα μιας συμφωνίας που εξυπηρετούσε τις επεκτατικές επιδιώξεις του Χίτλερ.

Στην επιστολή του προς τη Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ, με ημερομηνία 1η Φεβρουαρίου 1939, απέσυρε την υποψηφιότητα.

Η υπόθεση έμεινε στην ιστορία ως χαρακτηριστικό παράδειγμα του κινδύνου που κρύβει η πολιτική ειρωνεία όταν αποσπάται από το πλαίσιο στο οποίο δημιουργήθηκε.

Ένας αντιφασίστας πίσω από την αμφιλεγόμενη κίνηση Η μεταγενέστερη δράση του Μπραντ ενισχύει την εξήγηση ότι η υποψηφιότητα δεν αποτελούσε έκφραση συμπάθειας προς τον Χίτλερ. Ο Σουηδός πολιτικός είχε υποστηρίξει πρωτοβουλίες για την οργάνωση του αντιφασιστικού αγώνα μετά τη Συμφωνία του Μονάχου. Τον Απρίλιο του 1939 επέκρινε την απροθυμία του κόμματός του να δεχθεί περισσότερους Εβραίους πρόσφυγες από τη Γερμανία.

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ασχολήθηκε επίσης με τις πληροφορίες για τα γερμανικά στρατόπεδα εξόντωσης στην κατεχόμενη Πολωνία.

Η πολιτική του στάση καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη διάκριση ανάμεσα στην κυριολεκτική διατύπωση μιας πρότασης και στην πρόθεση του ανθρώπου που την υπέβαλε.

Η πραγματική τύχη του Νόμπελ Ειρήνης το 1939 Ο Αδόλφος Χίτλερ δεν έλαβε ποτέ το Νόμπελ Ειρήνης.

Η υποψηφιότητά του αποσύρθηκε πριν ολοκληρωθεί η διαδικασία του 1939 και δεν αποτέλεσε επίσημη τιμητική αναγνώριση από τη Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ.

Επιπλέον, το Νόμπελ Ειρήνης δεν απονεμήθηκε σε κανέναν εκείνη τη χρονιά.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του οργανισμού Νόμπελ, το βραβείο δεν απονεμήθηκε ούτε κατά τα έτη 1940, 1941, 1942 και 1943, μέσα στις συνθήκες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Αξίζει επίσης να διευκρινιστεί ότι η υποβολή μιας υποψηφιότητας δεν ισοδυναμεί με έγκριση ή υποστήριξη από την Επιτροπή Νόμπελ.

Το σύστημα επιτρέπει σε πρόσωπα που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια να προτείνουν υποψηφίους, χωρίς κάθε πρόταση να αποτελεί αξιολόγηση ή επίσημη αναγνώριση του θεσμού.

Το ιστορικό δίδαγμα Η υπόθεση του 1939 δεν αποδεικνύει ότι ο Χίτλερ βρέθηκε κοντά στην κατάκτηση του Νόμπελ Ειρήνης.

Αποκαλύπτει, όμως, πόσο εύκολα η πολιτική γλώσσα της ειρήνης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογήσει υποχωρήσεις απέναντι σε μια επιθετική δύναμη. Η Συμφωνία του Μονάχου δεν απέτρεψε οριστικά τον πόλεμο. Τον Μάρτιο του 1939, η Γερμανία κατέλαβε τα υπόλοιπα τσεχικά εδάφη, παραβιάζοντας τις διαβεβαιώσεις που είχαν προηγηθεί.

Την 1η Σεπτεμβρίου 1939 εισέβαλε στην Πολωνία, γεγονός που οδήγησε στη βρετανική και τη γαλλική κήρυξη πολέμου κατά της Γερμανίας.

Η ιστορία της υποψηφιότητας του Χίτλερ υπενθυμίζει ότι η ειρήνη δεν κρίνεται μόνο από τις διπλωματικές συμφωνίες ή τις δημόσιες διακηρύξεις.

Κρίνεται και από το κατά πόσο αυτές σέβονται την ανεξαρτησία των κρατών, την ασφάλεια των λαών και την πραγματική αποτροπή της επιθετικότητας.

Πηγές για περαιτέρω μελέτη - NobelPrize.org, «Facts on the Nobel Peace Prize». - Nobel Peace Center, «Hitler as a Nobel Laureate?», 29 Ιανουαρίου 2021. - United States Holocaust Memorial Museum, «Munich Agreement» και «The British Policy of Appeasement toward Hitler and Nazi Germany». - The National Archives (Ηνωμένο Βασίλειο), «Chamberlain and Hitler».

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους