Original Post

Πλήρες Κείμενο:

https://www.ionikienotita.gr/?p=55563 Οι νέου του κόσμου στα χαρακώματα – Του Μιχάλη Κωνσταντή Posted by Σαράντος Φιλιππόπουλος

----------------------------------------------------------------- Η Ευρώπη και όλος ο κόσμος βρίσκονται σε μία τεράστια αναταραχή, με τη νεολαία να εξεγείρεται σε αναζήτηση διεξόδου, βλέποντας τα μαύρα σύννεφα να την κυκλώνουν απειλητικά… Σε μια εποχή που οι κοινωνικές ανισότητες οξύνονται, η ακρίβεια και το στεγαστικό πρόβλημα δυσκολεύουν όλο και περισσότερο τη ζωή των νέων και η εμπιστοσύνη στους θεσμούς δοκιμάζεται, η νεολαία έχει βγει στους δρόμους, διεκδικώντας ένα διαφορετικό μέλλον.

Οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία είναι το πιο χαρακτηριστικό, αλλά όχι το μοναδικό παράδειγμα που συγκλονίζει τα θεμέλια του διαμορφωμένου status quo.

Τι κρύβεται πίσω από αυτόν τον διεθνή αναβρασμό; Ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά των κινητοποιήσεων και τι αποκαλύπτουν για τις κοινωνίες του σήμερα; Στο άρθρο που ακολουθεί, για μία ακόμα φορά ο νομικός, δημοσιογράφος, πολιτικός και κοινωνικός αναλυτής, αγαπητός Μιχάλης Κωνσταντής μας προσφέρει την ενδελεχή οπτική του και προσεγγίζει το φαινόμενο των νεανικών κινητοποιήσεων, αναζητώντας τις βαθύτερες κοινωνικές και οικονομικές αιτίες του και αναδεικνύοντας τους προβληματισμούς που γεννά για το μέλλον της Ευρώπης και του κόσμου.

Οι νέοι, ακόμα και αν ξεκινούν από διαφορετικές αφετηρίες, βρίσκουν κοινό τόπο παγκοσμίως στις βαθιές ανισότητες που τέμνουν τις κοινωνίες και τις οδηγούν σε επικίνδυνες ατραπούς… Το άρθρο του αγαπητού μας Μιχάλη θέτει στο επίκεντρο τις αγωνίες μιας γενιάς που διεκδικεί τη θέση της σε έναν κόσμο γεμάτο αβεβαιότητες.

———————————————————————————————————— ΟΙ ΝΕΟΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΣΤΑ ΧΑΡΑΚΩΜΑΤΑ Οι νέοι, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, βρίσκονται σε έναν πρωτοφανή αναβρασμό, που μπορεί και να μην έχει προηγούμενο.

Τα αιτήματα δεν είναι ομοειδή, αλλά φαίνεται πως υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής, που «ενιαιοποιεί» ετερόκλητες αγωνίες και προσδοκίες, μιας παγκόσμιας γενιάς που νιώθει ασφυξία, σε ένα καθ’ όλα αποκρουστικό περιβάλλον.

Η αιώνια κόντρα των γενεών φαίνεται να μετεξελίσσεται και να «μεταμορφίζεται», όπως θα έλεγε ο Γκράμσι, προσλαμβάνοντας χαρακτηριστικά πρωτόγνωρα και προβληματίζοντας τις εξουσίες ανά την υφήλιο.

Η παγκόσμια νεολαία υιοθετεί, κατά το μάλλον ή ήττον, αντισυστημικές συμπεριφορές, ενώ η όψιμη εκδοχή της σύγκρουσης των γενεών, μπορεί και να προσλάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις στο εγγύς μέλλον.

Όλα ξεκίνησαν, όπως συχνά συμβαίνει στους τελευταίους δύο αιώνες, από το Παρίσι. Η Γαλλία, άλλωστε, ήταν πάντοτε η χώρα των πολυποίκιλων πολιτικών και κοινωνικών μεταβολών.

Από την Γαλλική επανάσταση, την «Κομμούνα» του Παρισιού και τον Μάη του ΄68, μέχρι και τις πρόσφατες μαζικές κινητοποιήσεις των μαθητών υπάρχει ένα… αόρατο νήμα που συνδέει τις διαχρονικές ανησυχίες των Γάλλων.

Κι αυτές, συνήθως, στην εποχή της απόλυτης παγκοσμιοποίησης και των ανεξέλεγκτων σόσιαλ μίντια, «εξάγονται» και σε πολλές άλλες χώρες.

Όμορες και μη. Το τελευταίο διάγγελμα του Γάλλου προέδρου, απλώς, δικαιολογεί για μια ακόμα φορά, τη γενικευμένη οργή σε ένα κράτος που βιώνει πρωτοφανή κρίση: με ένα τεράστιο χρέος, με εξαθλιωμένες δημόσιες δομές, με «μηδέν» κοινωνική συνοχή και πολλαπλά αδιέξοδα, που οι περισσότεροι αγνοούν.

Κι όσοι νομίζουν ότι οι «Λε κασέρ» -οι λεγόμενοι μπαχαλάκηδες, στα καθ΄ ημάς- αποτελούν το μόνο πρόβλημα είναι απλώς βαθιά νυχτωμένοι την ώρα που ξημερώνει μια άκρως σκοτεινή μέρα σε όλη την Ευρώπη.

Και πολύ φοβάμαι ότι το… μαύρο γάλα της αυγής θα το πίνουμε σε λίγο όλοι, έστω και «γουλιά γουλιά». Η Γαλλία διολισθαίνει προς μια γενικευμένη κοινωνική και πολιτική κρίση λόγω της πολιτικής της πόλωσης, η οποία μέχρι πρότινος εκδηλωνόταν κυρίως στο ίδιο το πολιτικό πεδίο και μόνο σε εκλογικές διαδικασίες.

Και δεν παραμένει σε μεμονωμένα γεγονότα, καθώς φαίνεται να «μετακυλίεται» και σε οικονομικές σχέσεις και αντιπαλότητες γενεών.

Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, μάλιστα, μπορεί να χαραχθεί «μια άμεση και αυτοενισχυόμενη αιτιώδης συνάφεια ανάμεσα στην άνοδο των αποδόσεων του γαλλικού χρέους και τις διαδηλώσεις των τελευταίων εβδομάδων στους δρόμους». Συγχρόνως, διαφαίνεται και μια σιωπηρή σύγκρουση των Baby Boomers και Gen Z, καθώς κάποιοι αναλυτές φτάνουν στο σημείο να υποστηρίζουν ότι το κόστος των συντάξεων «ευθύνεται» για τις μαθητικές διαμαρτυρίες, στη Γαλλία.

Συνδέοντας, επιπροσθέτως, την εκτόξευση των ομολόγων με τις μαζικές μαθητικές κινητοποιήσεις.

Υποστηρίζουν, δε, (όπως ο νομπελίστας οικονομολόγος, ο… πολύς Πολ Κρούγκμαν), ότι η αναταραχή στην αγορά ομολόγων και οι ταυτόχρονες μαζικές μαθητικές διαμαρτυρίες στα γαλλικά σχολεία δεν αποτελούν σύμπτωση, αλλά αναδεικνύουν τους γενεακούς συμβιβασμούς στις κρατικές δαπάνες.

Εδώ πρέπει να επισημανθεί, ωστόσο, στους ποικιλώνυμους… Κρούγκμαν του πλανήτη, ότι για την παρατεταμένη οικονομική δυστοκία ευθύνεται, πρωτίστως, η ολοένα και μεγαλύτερη συσσώρευση πλούτου σε όλο και λιγότερα χέρια.

Καθώς, επίσης και στην φοροδιαφυγή αλλά και την φοροαπαλλαγή των πλουσίων οικογενειών παγκοσμίως.

Αν όλα τα κράτη καταργούσαν τους φορολογικούς παραδείσους και φορολογούσαν παγκοσμίως με ένα συντελεστή στα κέρδη -ακόμη και αν αυτός ήταν μικρός- δεν θα υπήρχαν «παράθυρα». Και ενδεχομένως, τότε, θα είχε εξαλειφθεί η φτώχεια, η κακή εκπαίδευση και δεν θα υπήρχε κίνδυνος για τις συντάξεις των απόμαχων της ζωής, ούτε φυσικά θα βρίσκονταν στο στόχαστρο των… περιώνυμων οικονομολόγων και των «οικονομολογούντων». Η γαλλική νεολαία, έχει κάθε δίκαιο αλλά και κάθε δικαίωμα, να διαμαρτύρεται και να υπογραμμίζει τις ελλείψεις στα σχολεία.

Μάλιστα, οι Γάλλοι μαθητές διαδηλώνουν εβδομάδες, τώρα, στους δρόμους για τις ελλείψεις καθηγητών, τις εγκαταλελειμμένες σχολικές αίθουσες και τα κτίρια που δεν είναι εξοπλισμένα, αλλά και για τις υψηλές θερμοκρασίες, αποδίδοντας ευθύνες για τα χρόνια που πέρασαν χωρίς καμία επένδυση στη δημόσια παιδεία.

Το φαινόμενο όμως έχει περάσει προ πολλού τα γαλλικά σύνορα.

Οι νέοι σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης βρίσκονται σε έναν πυρετώδη αναβρασμό. Η Gen Z, βγαίνει στους δρόμους διαμαρτυρόμενη με δυναμισμό, για την ακρίβεια, τη στέγη και για μια χαμένη εμπιστοσύνη, προς όλους και όλα.

Από τις διαμαρτυρίες για τα δίδακτρα και τα ενοίκια, μέχρι τις συγκρούσεις για τη διαφθορά και τη Δημοκρατία.

Και οι κυβερνήσεις τρέμουν, κυριολεκτικά, για τις πολιτικές συμπεριφορές των νέων, οι οποίοι -ελλείψει και οραμάτων- είναι πιθανόν να επιλέξουν την αντισυστημική ψήφο, σε μια σειρά από χώρες όπου επίκεινται εκλογές, το αμέσως επόμενο διάστημα.

Κάτι αλλάζει, σίγουρα, στους δρόμους των πόλεων, παγκοσμίως.

Όλες τις τελευταίες εβδομάδες, η νεολαία του πλανήτη, προχωρά σε μια έκρηξη διαμαρτυρίας: έφηβοι και φοιτητές κινητοποιούνται μαζικά σε Γαλλία και Βέλγιο, νέοι στην Αλβανία απαιτούν την παραίτηση του πρωθυπουργού τους, ενώ στην Ινδία το νεανικό κίνημα «Κατσαρίδα» συνέχισε να αμφισβητεί τις αμφιλεγόμενες αλλαγές στους εκλογικούς καταλόγους. Στο Σαντιάγο, οι διαδηλωτές τίμησαν την επέτειο της εξέγερσης της Χιλής διαδηλώνοντας κατά των περικοπών στις δημόσιες δαπάνες, ενώ σε Λισαβόνα και Μιλάνο πλήθος κόσμου κατέκλυσε τους δρόμους ενάντια στην ακρίβεια.

Την ίδια ώρα, οι διαμαρτυρίες σε Βραζιλία και ΗΠΑ επικεντρώθηκαν στην υπεράσπιση της Δημοκρατίας.

Αν και πολλοί σπεύδουν να μιλήσουν για μια «επανάσταση της Gen Z», η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Δεν καθοδηγούνται όλες οι κινητοποιήσεις αποκλειστικά από νέους, ενώ τα αίτια ποικίλλουν: από τις υπερπλήρεις σχολικές αίθουσες και την απρόσιτη στέγαση, μέχρι τη διαφθορά και τους φόβους για εκτροπή, καθώς και την περιστολή των δημοκρατικών ελευθεριών.

Ωστόσο, το βασικό πράγμα που συνδέει αυτές τις διαμαρτυρίες είναι η απώλεια εμπιστοσύνης στους θεσμούς που υποτίθεται ότι παρείχαν ασφάλεια.

Η οικονομική πραγματικότητα αποτελεί έναν ακόμη καθοριστικό παράγοντα, μαζί με ένα διογκούμενο αίσθημα πολιτικής δυσπιστίας.

Άλλωστε, η υπόσχεση ότι η εργασία και οι σπουδές εξασφαλίζουν ένα καλύτερο μέλλον, φαντάζει όλο και πιο κενή περιεχομένου.

Όταν τα πτυχία δεν εγγυώνται θέσεις εργασίας, πλέον, οι μισθοί καλύπτουν οριακά το ενοίκιο και οι δημόσιες υπηρεσίες βρίσκονται στα όρια της κατάρρευσης.

Σε κάθε περίπτωση, αυτό που ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου στη Γαλλία, ως μαθητική διαμαρτυρία για τις ελλείψεις εκπαιδευτικών, έχει μετατραπεί σε ένα πανεθνικό κίνημα κατά των ανισοτήτων και της ακρίβειας.

Σύμφωνα με τη γαλλική κυβέρνηση, μάλιστα, περίπου 550.000 άνθρωποι σε όλη τη χώρα συμμετείχαν στις διαδηλώσεις το Σάββατο 17 Οκτωβρίου.

Η πλειονότητα διαδήλωσε ειρηνικά, αν και σε αρκετές πόλεις ξεσπούσαν βίαιες συγκρούσεις και λεηλασίες.

Την ίδια στιγμή, εκατοντάδες νέοι διαδήλωσαν στις Βρυξέλλες -με παράλληλες κινητοποιήσεις στη Λιέγη- ενάντια στο αυξανόμενο κόστος εκπαίδευσης.

Υπάρχουν έντονοι φόβοι ότι μια νέα σειρά μεταρρυθμίσεων θα καταστήσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση λιγότερο προσβάσιμη.

Ορισμένοι διαδηλωτές συγκρούστηκαν με την αστυνομία, η οποία απάντησε με χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού. Στα Τίρανα, οι φοιτητές συντάχθηκαν με ένα διογκούμενο κύμα διαμαρτυρίας που ζητά την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, καταγγέλλοντας κυβερνητική διαφθορά, συρρίκνωση των ευκαιριών απασχόλησης και υποβάθμιση του επιπέδου εκπαίδευσης.

Στις διαδηλώσεις του Σαββάτου σημειώθηκαν επεισόδια έξω από το υπουργείο Παιδείας, με την αστυνομία να κάνει χρήση πλαστικών σφαιρών κατά των διαδηλωτών. Στην Πορτογαλία, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι πραγματοποίησαν πορεία στους δρόμους της Λισαβόνας διαμαρτυρόμενοι για το ανεξέλεγκτο κόστος στέγασης, τους χαμηλούς μισθούς και την ακρίβεια.

Οι τιμές των ακινήτων έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2017, αφήνοντας πολλούς ανθρώπους -και ιδιαίτερα τους νέους ενοικιαστές- σε απόγνωση στην προσπάθειά τους να βρουν στέγη.

Στους δρόμους του Μιλάνου, εξάλλου, κατέβηκαν διαδηλωτές για να διαμαρτυρηθούν για την αύξηση του κόστους διαβίωσης.

Η πορεία ξεκίνησε ειρηνικά, αλλά στη συνέχεια μετατράπηκε σε πεδίο συγκρούσεων με την αστυνομία, με αποτέλεσμα να γίνουν δεκάδες προσαγωγές. (Την ίδια στιγμή -στην Ισπανία, που οδηγείται στις κάλπες στις 29 Νοεμβρίου- έλαβε χώραν λίαν προσφάτως, ένα ιδιαίτερα μαζικό κύμα διαδηλώσεων για την έξωση της Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, η οποία έφυγε από τη ζωή πριν προλάβει να γυρίσει στο σπίτι της.

Και στην Ιβηρική χερσόνησο, άλλωστε, το στεγαστικό αποτελεί ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες της). Οι κινητοποιήσεις των νέων, όμως, δεν αφορούν μόνον στην Ευρώπη. Στο Νέο Δελχί, το νεανικό κόμμα της «Κατσαρίδας», αμφισβητεί τις αλλαγές στην εκλογική διαδικασία της μεγάλης χώρας των Ινδιών, με ακτιβιστές να καταγγέλλουν πολιτική χειραγώγηση, παρά τις διαψεύσεις των Αρχών.

Παράλληλα, γυναικείες και φοιτητικές οργανώσεις πραγματοποίησαν πορεία διαμαρτυρόμενες για την αστυνομική βία σε βάρος διαδηλωτών που συμμετέχουν στην ευρύτερη εκστρατεία. Στη Χιλή, τέλος, χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στο Σαντιάγο για να τιμήσουν τη συμπλήρωση επτά ετών από την κοινωνική εξέγερση του 2019 στη χώρα.

Η κινητοποίηση λειτούργησε ταυτόχρονα και ως διαμαρτυρία κατά των περικοπών στις δημόσιες δαπάνες από την κυβέρνηση.

Μεταξύ των διοργανωτών ήταν και φοιτητές, οι οποίοι υποστήριξαν ότι οι ανισότητες που πυροδότησαν την αρχική εξέγερση παραμένουν ανεπίλυτες.

Και φυσικά κινητοποιήσεις γίνονται και σε άλλες χώρες με… προεξάρχουσες τη Βραζιλία και τις ΗΠΑ, όπου η ανησυχία για τις δημοκρατικές ελευθερίες είναι στην κορυφή της ατζέντας των αντιδράσεων.

Εν κατακλείδι και για να μην μακρηγορώ έτι περαιτέρω (σε εποχές που κάποιοι κουράζονται να διαβάσουν ακόμη και πρόταση 20 λέξεων, εθισμένοι καθώς είναι στα… emoji), θα επισημάνω την εντεινόμενη αγωνία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων -και όχι μόνον.

Τα «καμπανάκια» άρχισαν να χτυπούν ηχηρά και οι αναλύσεις για το δύσκολο κοινό των 20άρηδων και την εκλογική του συμπεριφορά βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη.

H αντισυστημική ψήφος των νέων ανησυχεί τις κυβερνήσεις που ψάχνουν αντίδοτα και καταστρώνουν σχέδια, προκειμένου να προσεγγίσουν την Gen Z. Και ο προβληματισμός εντείνεται περισσότερο, καθώς οι νεότερες ηλικίες είναι πολύ πιο πιθανό να επιλέξουν μία ψήφο με αντισυστημικά χαρακτηριστικά.

Άλλωστε η ραγδαία άνοδος των ναζιστικών μορφωμάτων στην Ευρώπη, δεν είναι απόρροια μόνο της οικονομικής κρίσης ή του «μεταναστευτικού». Και όλα αυτά, φυσικά, μόνο καλές εξελίξεις δεν προοιωνίζουν για το μέλλον της «γηραιάς ηπείρου» και της ανθρωπότητας εν τω συνόλω.

Πολλώ δε μάλλον, καθώς σε πολλές γωνιές του Πλανήτη, οι πολεμικές συγκρούσεις συνεχίζονται και η πολυπόθητη ειρήνευση φαντάζει όνειρο απατηλό. Μιχάλης Κωνσταντής

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους