Dimitris Anast. : Σερβία: Νίκη του φοιτητικού κινήματος στις Εκλογές Έχουμε μια μεγάλη πολιτική ανατροπή στη Σερβία έπειτα από 14 χρόνια κυριαρχίας του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος παραδέχτηκε την...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Σύμφωνα με την προβολή των CeSID/Ipsos, με επεξεργασμένο το 56% του εκλογικού δείγματος, η Φοιτητική Λίστα συγκεντρώνει 52%, έναντι 39,3% του κυβερνώντος Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS), που μόνο προοδευτικό δεν είναι.

Άλλη μια περίπτωση που μας θυμίζει γιατί δεν πρέπει να εμπιστευόμαστε τις ταμπέλες.Η Φοιτητική Λίστα φαίνεται να εξασφαλίζει 139 από τις 250 έδρες της σερβικής Βουλής. Η Φοιτητική Λίστα γεννήθηκε από το τραύμα του Νοέμβριου του 2024 με τη κατάρρευση του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους.

Έγινε η αφετηρία ενός μαζικού κύμματος κινητοποιήσεων κατά της διαφθοράς, της διαπλοκής και του αυταρχισμού της κυβέρνησης Βούτσιτς: αστυνομική βία, εκφοβισμός δημοσιογράφων και πολιτικών αντιπάλων, διώξεις και επαγγελματικές πιέσεις σε εκπαιδευτικούς που στήριξαν το κίνημα, έλεγχος μεγάλου μέρους των μέσων ενημέρωσης και συστηματική αξιοποίηση του κρατικού μηχανισμού προς όφελος του κυβερνώντος κόμματος.

Επί 2 χρόνια το φοιτητικό κίνημα οργάνωσε καταλήψεις, τεράστιες διαδηλώσεις και λαϊκές συνελεύσεις,, δημιουργώντας ένα μαζικό κίνημα που ξεπέρασε τα πανεπιστήμια.

Έτσι, απέκτησε ισχυρά ερείσματα στον χώρο της εκπαίδευσης και ανέπτυξε σημαντικές συμμαχίες με εργαζομένους και αγρότες.

Όπως εξηγεί η Lela Vujanić σε πρόσφατο άρθρο της στο περιοδικό Jacobin, η Φοιτητική Λίστα δεν είναι ένα οργανωμένο κόμμα.

Αποτελεί ένα πείραμα δημοκρατικής αυτοοργάνωσης.

Οι 250 υποψήφιοί της επιλέχθηκαν μέσα από συλλογικές διαδικασίες των φοιτητικών συνελεύσεων.

Οι ίδιοι οι φοιτητές επέλεξαν να μη συμμετάσχουν ως υποψήφιοι, ενώ αποκλείστηκαν τα στελέχη των παραδοσιακών κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Εντυπωσιακό είναι ότι περισσότερο από το 50% των υποψηφίων προέρχεται από τον χώρο της εκπαίδευσης (εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας και καθηγητές πανεπιστημίου, παρότι ο κλάδος αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 10% της απασχόλησης στη Σερβία. Η Φοιτητική Λίστα δεν έχει ούτε ενιαία ιδεολογική και πολιτική ταυτότητα.

Περιλαμβάνει ανθρώπους με διαφορετικές πολιτικές αντιλήψεις, που συναντήθηκαν στον αγώνα για δημοκρατία, δικαιοσύνη (κράτος δικαίου επακριβώς, δηλ. ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, δημοκρατική λειτουργία των θεσμών) και πολιτική αλλαγή.

Ενδιαφέρουσα είναι και η στάση της Φοιτητικής Λίστας στα γεωπολιτικά ζητήματα.

Δεν πρόκειται για ένα αμιγώς φιλοΕυρωπαϊκοΕνωσιακό ή αντιρωσικό κίνημα.

Αν και μεγάλο μέρος των υποστηρικτών της επιθυμεί στενότερες σχέσεις με την ΕΕ, η Λίστα δεν προωθεί την ένταξη στην ΕΕ (είναι νωρίς όμως ακόμα). Έχει μάλιστα δηλώσει ότι δεν θα επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία, ενώ στο ζήτημα του Κοσόβου υιοθετεί τη θέση του σερβικού Συντάγματος.

Μάλλον πρόκειται για συνέχιση της υφιστάμενης σερβικής πολιτικής αλλά είπαμε είναι νωρίς ακόμα.

Στο ευρύτερο κίνημα αναπτύχθηκαν, ωστόσο, και συσπειρώσεις με σαφέστερο κοινωνικό και εργατικό προσανατολισμό, όπως το Κοινωνικό Μέτωπο, μια συμμαχία φοιτητών, εργατικών και επαγγελματικών συλλογικοτήτων. Το Κοινωνικό Μέτωπο διατηρεί την οργανωτική του αυτονομία, αλλά συμμετέχει στη Φοιτητική Λίστα μέσω υποψηφίων του και επιδιώκει να ενισχύσει την εργατική και κοινωνική διάσταση του προγράμματός της» Το Κόμμα της Ριζοσπαστικής Αριστεράς (PRL) προσφέρει επίσης κριτική υποστήριξη στη Φοιτητική Λίστα, επιδιώκοντας να ενισχύσει τον αριστερό προσανατολισμό του κινήματος, με μεγαλύτερη έμφαση στα εργασιακά δικαιώματα, στις κοινωνικές ανισότητες και στη δημόσια ιδιοκτησία. Η Vujanić επισημαίνει όμως μια κρίσιμη αντίφαση: ο αυταρχισμός του Βούτσιτς συνδέεται στενά με τις ιδιωτικοποιήσεις, την απορρύθμιση της εργασίας, την εξάρτηση από ξένες επενδύσεις και την περιβαλλοντική υποβάθμιση.

Επομένως, η ανατροπή του πολιτικού καθεστώτος δεν συνεπάγεται αυτομάτως την ανατροπή του οικονομικού μοντέλου που το στήριξε.

Η μεγάλη πρόκληση αρχίζει την επομένη των εκλογών. Η Σερβία δείχνει τη δύναμη που μπορεί να αποκτήσει ένα κίνημα όταν συνδυάζει μαζική κινητοποίηση, δημοκρατική αυτοοργάνωση και κοινωνικές συμμαχίες.

Το ερώτημα τώρα είναι αν αυτή η δύναμη μπορεί να μετατραπεί σε βαθύτερο κοινωνικό μετασχηματισμό.

Η πρόσφατη εμπειρία της Χιλής, όπου το τεράστιο κοινωνικό κίνημα του 2019 οδήγησε στην εκλογή του Γκαμπριέλ Μπόριτς, αλλά δεν κατάφερε να επιφέρει κοινωνικές αλλαγές δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους