☦️ ΑΠΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟ ΜΕ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ "Η ειρωνεία του Δαρβίνου, η αλαζονεία της βεβαιότητας και το παράδοξο ενός κόσμου που νομίζει πως, ανακαλύπτοντας τους νόμους του, ακύρωσε τον...

Πλήρες Κείμενο:

☦️ ΑΠΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟ ΜΕ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ "Η ειρωνεία του Δαρβίνου, η αλαζονεία της βεβαιότητας και το παράδοξο ενός κόσμου που νομίζει πως, ανακαλύπτοντας τους νόμους του, ακύρωσε τον Νομοθέτη." 📜«Στις πιο ακραίες διακυμάνσεις μου, δεν υπήρξα ποτέ αθεϊστής με την έννοια της άρνησης της ύπαρξης του Θεού». Αυτά έγραφε ο Κάρολος Δαρβίνος σε επιστολή του το 1879, μόλις τρία χρόνια πριν από τον θάνατό του... Παρατηρώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια την έξαρση ενός επιθετικού αθεϊσμού, ο οποίος συχνά δεν αρκείται στην αμφισβήτηση της πίστης, αλλά αντιμετωπίζει τη θρησκευτικότητα ως ένδειξη πνευματικής κατωτερότητας.

Σαν να αποτελεί η πίστη από μόνη της απόδειξη άγνοιας και η άρνησή της πιστοποιητικό ανώτερης νοημοσύνης.

Από τον Φόιερμπαχ, που ερμήνευσε τον Θεό ως προβολή του ανθρώπου, και τον Μαρξ, που προσέγγισε τη θρησκεία μέσα από τις κοινωνικές αντιθέσεις, μέχρι τον Νίτσε, που διακήρυξε τον περίφημο «θάνατο του Θεού», και τον Σαρτρ, που θεμελίωσε τη φιλοσοφία του στην ανθρώπινη ελευθερία χωρίς θεϊκή θεμελίωση, η νεότερη σκέψη επιχείρησε με διαφορετικούς τρόπους να επαναπροσδιορίσει τη θέση του ανθρώπου σε έναν κόσμο χωρίς Δημιουργό.

Αργότερα, ο Ρίτσαρντ Ντόκινς θα έφερνε την αντιπαράθεση στο πεδίο της εξελικτικής βιολογίας, ενώ στις μέρες μας ο ποπ-σταρ άθεοφοβος Χαράρι θέτει, από διαφορετική αφετηρία, ερωτήματα για τη θρησκεία, την ανθρώπινη φύση και το μέλλον του πολιτισμού.

Δεν πρόκειται, ασφαλώς, για ανθρώπους με ταυτόσημες απόψεις αλλά για διαφορετικές φιλοσοφικές και κοσμοθεωρητικές προσεγγίσεις, οι οποίες, παρά τις ουσιαστικές διαφορές τους, αναδεικνύουν ένα διαχρονικό ερώτημα μπορεί ο άνθρωπος να ερμηνεύσει την ύπαρξη χωρίς να αναζητήσει πέρα από αυτήν την πηγή της; Εδώ, όμως, αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον.

Πολλοί από εκείνους που επικαλούνται τον Δαρβίνο ως σύμβολο της οριστικής νίκης του αθεϊσμού αγνοούν ότι ο ίδιος δεν ισχυρίστηκε ποτέ πως η θεωρία του απέδειξε την ανυπαρξία του Θεού.

Σε επιστολή του το 1879 αρνήθηκε ρητά ότι υπήρξε άθεος με την έννοια εκείνου που αρνείται την ύπαρξη του Θεού.

Η προσωπική του στάση μεταβλήθηκε κατά τη διάρκεια της ζωής του και προς το τέλος της χαρακτηριζόταν περισσότερο από αβεβαιότητα παρά από θρησκευτική βεβαιότητα.Η ειρωνεία είναι προφανής ένας επιστήμονας του οποίου το έργο χρησιμοποιήθηκε εκτενώς για την ενίσχυση του αθεϊσμού από τα τέλη του 19ου αιώνα έως και σήμερα δεν προσφέρει την απόλυτη βεβαιότητα που ορισμένοι θα ήθελαν να αντλήσουν από το όνομά του.

Ας είμαστε, όμως, δίκαιοι. Ο Δαρβίνος άλλαξε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ποικιλομορφία της ζωής, ενώ η θεωρία της εξέλιξης μέσω της φυσικής επιλογής αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της σύγχρονης βιολογίας.

Το ζήτημα δεν είναι να αρνηθούμε την επιστήμη για να υπερασπιστούμε την πίστη αλλά να διακρίνουμε τι αποδεικνύει η επιστήμη και τι προσθέτει η φιλοσοφική ερμηνεία των ανακαλύψεών της.

Διότι άλλο η ανακάλυψη ενός μηχανισμού της δημιουργίας και άλλο η απόδειξη ότι δεν υπάρχει Δημιουργός και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, ένα από τα μεγαλύτερα λογικά άλματα της εποχής μας.

Ο άνθρωπος ανακαλύπτει τους νόμους της φύσης και ορισμένοι σπεύδουν να ανακηρύξουν αυτές τις ανακαλύψεις σε αποδεικτικό υλικό εναντίον του Θεού.

Σαν να θεωρούν ότι, επειδή περιέγραψαν τους νόμους μιας συμφωνίας, απέδειξαν πως δεν υπάρχει συνθέτης.

Σαν να πιστεύουν ότι, επειδή μελέτησαν τη λειτουργία ενός ρολογιού, έλυσαν αυτομάτως και το ερώτημα της προέλευσής του.

Το ακόμη πιο παράδοξο είναι ότι ορισμένοι από τους πιο ένθερμους πολέμιους της πίστης εμφανίζονται πεπεισμένοι πως σκέφτονται βαθύτερα από εκείνους που πιστεύουν.

Αντιμετωπίζουν τον πιστό ως άνθρωπο που αρκείται σε εύκολες απαντήσεις, ενώ οι ίδιοι θεωρούν ότι έχουν απελευθερωθεί από κάθε αυταπάτη.

Ωστόσο, η περιφρόνηση προς την πίστη δεν αποτελεί απόδειξη ανώτερης νοημοσύνης, όπως ούτε η επίκληση της επιστήμης μετατρέπει αυτομάτως κάθε φιλοσοφικό συμπέρασμα σε επιστημονικό γεγονός.

Ο αθεϊσμός δεν είναι από μόνος του επιστημονικό εύρημα.

Είναι μια κοσμοθεωρητική θέση, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από σοβαρά φιλοσοφικά επιχειρήματα, αλλά δεν δικαιούται να παρουσιάζεται ως το μοναδικό αυτονόητο αποτέλεσμα της λογικής.

Αντίστοιχα, η πίστη δεν απαλλάσσει κανέναν από την ανάγκη της σκέψης, της γνώσης και της αυτοκριτικής.Η διαφορά βρίσκεται στο αν αναγνωρίζουμε τα όρια των συμπερασμάτων μας ή αν βαφτίζουμε τις προσωπικές μας πεποιθήσεις αδιαμφισβήτητες αλήθειες. Η Ορθοδοξία, άλλωστε, δεν καλεί τον άνθρωπο να φοβάται τη γνώση ούτε να αντιμετωπίζει την επιστημονική έρευνα ως εχθρό όπως κάποιοι λανθασμένα κυρίως από άγνοια διαδίδουν.

Αντίθετως τον καλεί να αναζητεί την αλήθεια με ταπείνωση, διάκριση και επίγνωση της ανθρώπινης περατότητας.

Η πίστη δεν είναι άρνηση της λογικής αλλά υπαρξιακή τοποθέτηση απέναντι σε ερωτήματα που δεν εξαντλούνται σε εργαστηριακές μετρήσεις.Τι θεμελιώνει την ύπαρξη; Από πού πηγάζει η συνείδηση; Τι σημαίνει ελευθερία; Γιατί ο άνθρωπος αναζητεί το δίκαιο ακόμη κι όταν η αδικία τον ωφελεί; Ποιο είναι το νόημα της αγάπης, της θυσίας, του πόνου και του θανάτου❓ Η επιστήμη μπορεί να φωτίσει πολλές πλευρές αυτών των ζητημάτων,δεν συνεπάγεται, όμως σε καμία περίπτωση, ότι έχει απαντήσει οριστικά σε κάθε φιλοσοφικό και θεολογικό ερώτημα που συνδέεται μαζί τους.Για τη χριστιανική θεολογία, ο Θεός δεν είναι ένας ακόμη κρίκος μέσα στην αλυσίδα των φυσικών αιτίων, τον οποίο θα ανακαλύψουμε κάποτε με ένα ισχυρότερο τηλεσκόπιο ή ένα τελειότερο μικροσκόπιο.

Είναι ο Δημιουργός και θεμελιωτής της ύπαρξης.

Γι' αυτό και η ανακάλυψη ενός φυσικού μηχανισμού δεν συνιστά αυτομάτως θεολογική διάψευση.

Η εξέλιξη ως επιστημονική θεωρία και η πίστη στον Δημιουργό δεν είναι εξ ορισμού ασυμβίβαστες,η σχέση τους εξαρτάται και από τις φιλοσοφικές και θεολογικές παραδοχές με τις οποίες προσεγγίζονται.

Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να υποτιμήσουμε τον Δαρβίνο για να υπερασπιστούμε την πίστη μας.

Ούτε να αρνηθούμε την επιστήμη για να μιλήσουμε για τον Θεό.

Χρειάζεται μόνο να μην απαιτούμε από μια επιστημονική θεωρία να αποδείξει περισσότερα από όσα πράγματι αποδεικνύει.Στο τέλος το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν ο άνθρωπος θα συνεχίσει να ανακαλύπτει τους μηχανισμούς της φύσης αλλά αν, όσο περισσότερο γνωρίζει τον κόσμο, θα αποκτά και βαθύτερη επίγνωση των ορίων του ή αν θα συγχέει την αύξηση της γνώσης του με την κατάκτηση της απόλυτης αλήθειας.

Εν προκειμένω υπάρχει τεράστια απόσταση ανάμεσα στον άνθρωπο που αναζητά την αλήθεια με ειλικρίνεια και στον άνθρωπο που θεωρεί πως την έχει ήδη εξαντλήσει.

Ο πρώτος συνεχίζει να ερευνά, να αμφισβητεί και να αναθεωρεί.

Ο δεύτερος κινδυνεύει να μετατρέψει ακόμη και την αμφισβήτηση σε δόγμα.Αυτή πιστεύω ότι είναι η βαθύτερη ειρωνεία ειδικότερα στην εποχή μας του άκρατου δικαιωματισμού και (παρά) μόρφωσης στο όνομα της απελευθέρωσης από κάθε δόγμα, ο άνθρωπος μπορεί να καταλήξει δέσμιος της δικής του βεβαιότητας.Δεν είναι παράλογο να ερευνάς τη δημιουργία.

Παράδοξο είναι να πιστεύεις πως, ανακαλύπτοντας τους μηχανισμούς της, απέδειξες ότι δεν υπάρχει Δημιουργός.

Γιατί η γνώση του πώς λειτουργεί ο κόσμος δεν ισοδυναμεί με την απάντηση στο γιατί υπάρχει και η ταπεινότητα απέναντι στο μυστήριο της ύπαρξης δεν είναι εχθρός της λογικής αλλά η αρχή της πραγματικής σοφίας. ☦️ ✍ Στυλ. Καβάζης

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους