— Ρίτσαρντ Πάουερς, Παιχνιδότοπος, μτφρ.: Γιώργος Κυριαζής, Gutenberg: 2026, σελ. 580. Το Playground κυκλοφόρησε το 2024, όταν οι εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη είχαν ήδη αρχίσει να μετασχηματίζουν...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Για τον Ρίτσαρντ Πάουερς, ωστόσο, η συζήτηση αυτή δεν είναι καινούργια.

Το «Galatea 2.2», που εκδόθηκε το 1995, περιγράφει ένα πείραμα τεχνητής νοημοσύνης το οποίο, εκ των υστέρων, μοιάζει να προοικονομεί τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα: Μπορεί μια μηχανή να μάθει να διαβάζει λογοτεχνία; Τι σημαίνει να κατανοείς ένα κείμενο; Και πώς διακρίνεται η νοημοσύνη από την επιτυχή προσομοίωσή της; Βραβευμένος με Πούλιτζερ το 2019 για το «The Overstory» («Οι κορυφές της ζωής», μτφρ.: Β. Πολίτη, Διάπλαση, 2019), ο Πάουερς ολοκληρώνει με τον «Παιχνιδότοπο», έπειτα από το «Αμηχανία» (μτφρ.: Γ. Κυριαζής, Gutenberg, 2024), μια άτυπη τριλογία κατά του ανθρώπινου εξαιρετισμού: της πεποίθησης ότι ο άνθρωπος κατέχει μοναδική, ανώτερη θέση στον φυσικό κόσμο.

Από τα δέντρα και τα δίκτυα επικοινωνίας τους περνά στην πολυποικιλότητα της θαλάσσιας ζωής και, παράλληλα, στην τεχνητή νοημοσύνη.

Μετασκευάζει επιστημονικά δεδομένα, κινούμενος διαρκώς στα όρια της επιστημονικής φαντασίας.

Το ερώτημα που διατρέχει το έργο του είναι αν η ανθρώπινη συνείδηση αποτελεί την κορύφωση της εξέλιξης ή απλώς μία από τις πολλές εκφάνσεις της.

Το παιχνίδι είναι κυρίαρχο.

Στην πλευρά των λευκών ο δισεκατομμυριούχος Τοντ Κιν, δημιουργός και μεγαλομέτοχος της δημοφιλούς πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης «Παιχνιδότοπος», αντιπροσωπεύει την πίστη στην υπολογιστική ισχύ.

Ο μαύρος, ταπεινής καταγωγής Ράφι Γιανγκ, με το πάθος του για τη λογοτεχνία, υπερασπίζεται την ανθρώπινη εμπειρία.

Η φιλία και η αντιπαράθεσή τους, από τα χρόνια που έπαιζαν στο σχολείο σκάκι και γκο, υπερβαίνουν την απλοϊκή αντίθεση μηχανής και ανθρώπου.

Αποτελούν δύο εκδοχές της δημιουργικής συνείδησης, ενδεχομένως, πλευρές του ίδιου του Πάουερς: η μία στραμμένη στην κατασκευή συστημάτων εμπορικής εκμετάλλευσης δεδομένων, η άλλη στην αναζήτηση νοήματος.

Μπορεί η υπολογιστική ευφυΐα να υποκαταστήσει την ανθρώπινη εμπειρία; Αντί απάντησης, ο Πάουερς προσφέρει τη διάδραση των πρωταγωνιστών με τις ηρωίδες του: την Ίνα Αρόιτα, Πολυνήσια γλύπτρια, σύντροφο του Ράφι και κρυφό έρωτα του Τοντ, και την Εβελίν Μπολιέ, διάσημη ωκεανολόγο και αιτία της παιδικής αγάπης του Τοντ για τη θάλασσα.

Ο τίτλος αναφέρεται κυρίως στη θάλασσα.

Η σημασία του γίνεται η αφετηρία μιας περιπέτειας στην καριέρα της Εβελίν Μπολιέ, η οποία, εξερευνώντας ως δύτρια τον πρωτεϊκό χώρο από τον οποίο αναδύθηκε η ζωή, γράφει το βιβλίο που θα επηρεάσει τον μικρό Τοντ και θα τον κάνει να ονειρευτεί ότι θα γίνει ωκεανολόγος.

Η θαλάσσια ζωή δεν αποτελεί εξωτικό σκηνικό ή διαθέσιμους πόρους, αλλά έναν κόσμο με δικούς του κώδικες επικοινωνίας, νοημοσύνης και παιχνιδιού.

Εδώ εντοπίζεται η ισχυρότερη οικολογική αξίωση του Πάουερς, αν και η επιμονή να καταστήσει σαφές το μήνυμά του οδηγεί σε διδακτισμούς και κάποιες περιγραφικές αμετροέπειες. — Κριτική στην Καθημερινή της Κυριακής

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους