ΜΟΙΧΕΠΙΒΑΤΗ ΤΗΣ ΠΑΦΟΥ, ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΤΙΣ ΔΕΚΑ ΕΝΤΟΛΕΣ; ΝΑ ΣΟΥ ΤΙΣ ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΟΥΜΕ; Οι Δέκα Εντολές του Θεού ως καθρέφτης της συνείδησης — και τα αμείλικτα ερωτήματα για τον θρόνο της Μητρόπολης Πάφου και...
ΜΟΙΧΕΠΙΒΑΤΗ ΤΗΣ ΠΑΦΟΥ, ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΤΙΣ ΔΕΚΑ ΕΝΤΟΛΕΣ; ΝΑ ΣΟΥ ΤΙΣ ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΟΥΜΕ; Οι Δέκα Εντολές του Θεού ως καθρέφτης της συνείδησης — και τα αμείλικτα ερωτήματα για τον θρόνο της Μητρόπολης Πάφου και την υπόθεση του Μητροπολίτη Τυχικού. «Οὐ φονεύσεις». «Οὐ μοιχεύσεις». «Οὐ κλέψεις». «Οὐ ψευδομαρτυρήσεις». «Οὐκ ἐπιθυμήσεις». Δέκα εντολές.
Όχι για να τις επικαλούμαστε όταν κρίνουμε τους άλλους, αλλά για να εξετάζουμε πρώτα τη δική μας συνείδηση.
Όταν κάποιος διδάσκει τον λόγο του Θεού από τον άμβωνα, τα ερωτήματα για τη δικαιοσύνη, την αλήθεια και την κανονική τάξη γίνονται επιτακτικά.
Η υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού έχει προκαλέσει αντιδράσεις και αμφισβητήσεις ως προς τη διαδικασία απομάκρυνσής του και την κανονική πλήρωση της έδρας.
Ας εξετάσουμε τις Δέκα Εντολές ως ερωτήματα συνείδησης για κάθε άνθρωπο που επιδιώκει ή ασκεί εκκλησιαστική εξουσία. �«Ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ Θεός σου»� Ποιον υπηρετείς πραγματικά; Τον Θεό ή τη δική σου φιλοδοξία; Ο επισκοπικός θρόνος δεν είναι αυτοσκοπός.
Είναι διακονία.
Όταν η προσωπική προβολή κινδυνεύει να προηγηθεί της αλήθειας και της δικαιοσύνης, κάθε εκκλησιαστικός ηγέτης οφείλει να αναρωτηθεί αν υπηρετεί το Ευαγγέλιο ή την επιθυμία του για εξουσία. �«Οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον»� Μήπως ο θρόνος έγινε σημαντικότερος από την αποστολή για την οποία υπάρχει; Η εκκλησιαστική εξουσία δεν πρέπει να μετατρέπεται σε είδωλο.
Κανένας τίτλος, θέση ή αξίωμα δεν είναι υπεράνω της αλήθειας.
Ο θρόνος υπάρχει για τη διακονία της Εκκλησίας, όχι για να υπηρετεί η Εκκλησία τον θρόνο. �«Οὐ λήμψῃ τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ»� Πώς επικαλείσαι το όνομα του Θεού, όταν υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα για τη δικαιοσύνη των πράξεών σου; Το όνομα του Θεού δεν είναι εργαλείο προσωπικής επιβολής ούτε μέσο για να πειστούν οι πιστοί να αποδεχθούν μια αμφισβητούμενη διαδικασία.
Η επίκληση του Θεού απαιτεί ευθύνη, ειλικρίνεια και συνέπεια ανάμεσα στο κήρυγμα και στην πράξη. �«Μνήσθητι τὴν ἡμέραν τῶν σαββάτων ἁγιάζειν αὐτήν»� Πώς τιμάς την ιερότητα της ημέρας του Κυρίου, εάν ο δημόσιος εκκλησιαστικός λόγος γίνεται πεδίο προσωπικής αντιπαράθεσης; Η ημέρα του Κυρίου καλεί σε προσευχή, συμφιλίωση και πνευματική περισυλλογή.
Κανείς δεν δικαιούται να χρησιμοποιεί το ιερό βήμα για ατεκμηρίωτες κατηγορίες ή για να καλλιεργεί εχθρότητα.
Η κριτική πρέπει να στηρίζεται στην αλήθεια και όχι στη συκοφαντία. �«Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου»� Πού βρίσκεται ο σεβασμός προς την πνευματική παράδοση και τους Αγίους Πατέρες; Η τιμή προς τους γονείς υπενθυμίζει τη σημασία του σεβασμού και της ευθύνης. Στην Εκκλησία, ο σεβασμός προς τους Αγίους Πατέρες αποδεικνύεται με την προσήλωση στην πίστη, στην κανονική παράδοση και στη δικαιοσύνη.
Κανένας εκκλησιαστικός παράγοντας δεν βρίσκεται υπεράνω αυτής της ευθύνης. �«Οὐ φονεύσεις»� Υπάρχει και ο πνευματικός πόνος που προκαλείται από την αδικία.
Η εντολή αφορά πρωτίστως την απαγόρευση της ανθρωποκτονίας.
Δεν πρέπει να κατηγορείται κάποιος ότι «φόνευσε» άνθρωπο χωρίς αποδεδειγμένη βάση.
Ωστόσο, η δημόσια διαπόμπευση, η αδικαιολόγητη σπίλωση και η άδικη μεταχείριση μπορούν να πληγώσουν βαθιά. Η Εκκλησία οφείλει να προστατεύει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και να μην επιτρέπει η διαφωνία να μετατρέπεται σε εξόντωση του άλλου. �«Οὐ μοιχεύσεις»� Τι σημαίνει η μοιχεία όταν ο λόγος μεταφέρεται συμβολικά στον εκκλησιαστικό θρόνο; Στην Αγία Γραφή, η εντολή αφορά τη συζυγική πίστη.
Στην εκκλησιαστική ιστορική γλώσσα, ορισμένοι Πατέρες χρησιμοποίησαν μεταφορικά τον χαρακτηρισμό «μοιχός» για εκείνον που, κατά την κρίση τους, καταλάμβανε αντικανονικά τον θρόνο άλλου επισκόπου. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, αναφερόμενος στον Αρσάκιο, ο οποίος τον διαδέχθηκε στην Κωνσταντινούπολη μετά την απομάκρυνσή του, έγραψε ότι ήταν «μοιχὸς οὐ σαρκὸς, ἀλλὰ πνεύματος», επειδή θεωρούσε ότι είχε αρπάξει τον θρόνο του.
Από αυτή την ιστορική αναφορά προκύπτει ένα σοβαρό ερώτημα: εάν αμφισβητείται η κανονική απομάκρυνση ενός επισκόπου, με ποια διαδικασία και κανονική βάση μπορεί να πληρωθεί η έδρα του; Ο χαρακτηρισμός «μοιχεπιβάτης» είναι βαρύς και απαιτεί εξέταση των πραγματικών περιστάσεων. �«Οὐ κλέψεις»� Μπορεί να αντιμετωπίζεται ένας επισκοπικός θρόνος σαν λάφυρο; Η εντολή απαγορεύει την κλοπή.
Στο πλαίσιο της εκκλησιαστικής τάξης, το ζήτημα δεν είναι η κυριολεκτική κλοπή, αλλά το εάν επιχειρείται η κατάληψη μιας έδρας που δεν έχει κενωθεί κανονικά.
Η υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού εγείρει το ερώτημα: έχει αποσαφηνιστεί με τις απαιτούμενες κανονικές διαδικασίες η κατάσταση της έδρας; Έχουν εξεταστεί οι ενστάσεις για τη διαδικασία απομάκρυνσης και διασφαλιστεί τα δικαιώματα ακρόασης και υπεράσπισης; Αυτά δεν απαντώνται με συνθήματα.
Απαιτούν στοιχεία, κανόνες και δίκαιη κρίση. �«Οὐ ψευδομαρτυρήσεις κατὰ τοῦ πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδῆ»� Πώς μπορεί να ζητείται από τους πιστούς να αποδεχθούν μια εκδοχή των γεγονότων χωρίς τεκμηριωμένη ενημέρωση; Η εντολή απαγορεύει την ψευδή μαρτυρία.
Κανείς δεν δικαιούται να παρουσιάζει ως αποδεδειγμένα όσα δεν έχουν τεκμηριωθεί ούτε να διαδίδει κατηγορίες χωρίς στοιχεία.
Το ίδιο ισχύει για όλους όσοι εμπλέκονται στην υπόθεση της Πάφου.
Εάν η διαδικασία ήταν κανονική, αυτό πρέπει να τεκμηριώνεται με βάση τους εφαρμοστέους κανόνες και τα πραγματικά δεδομένα.
Η αλήθεια κατοχυρώνεται με τη διαφάνεια και την τεκμηρίωση, όχι με την επανάληψη μιας θέσης. �«Οὐκ ἐπιθυμήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου οὔτε πάντα ὅσα τῷ πλησίον σου ἐστίν»� Επιθύμησες έναν θρόνο που, σύμφωνα με τις ενστάσεις που έχουν διατυπωθεί, ενδέχεται να μην είχε κενωθεί κανονικά; Εδώ βρίσκεται το κεντρικό ηθικό ερώτημα.
Η δέκατη εντολή δεν αποδεικνύει από μόνη της κανονικό παράπτωμα.
Υπενθυμίζει, όμως, ότι η επιθυμία για ξένη θέση δεν μπορεί να υποκαθιστά τη νόμιμη και κανονική διαδικασία.
Εάν η έδρα δεν έχει κενωθεί κανονικά, η διεκδίκησή της εγείρει ζήτημα δικαιοσύνης.
Εάν έχει κενωθεί, αυτό πρέπει να αποδεικνύεται με σαφή και έγκυρη διαδικασία.
Κανείς δεν μπορεί να θεμελιώνει το δικαίωμά του μόνο στην επιθυμία του ή στην αποδοχή μιας αμφισβητούμενης απόφασης.
Και τώρα, το ουσιαστικό ερώτημα Οι Δέκα Εντολές δεν είναι όπλο για την καταδίκη ενός αντιπάλου.
Είναι μέτρο αυτοελέγχου για όλους, ιδιαίτερα για όσους αναλαμβάνουν πνευματική ευθύνη. Ο Μητροπολίτης Τυχικός και όσοι αμφισβητούν τη διαδικασία απομάκρυνσής του δικαιούνται να ζητούν εξέταση των ζητημάτων με βάση τους ιερούς κανόνες και τις αρμόδιες διαδικασίες.
Κάθε ισχυρισμός για παρανομία, σφετερισμό ή προσωπικό κίνητρο πρέπει να αποδεικνύεται.
Ο επισκοπικός θρόνος δεν είναι λάφυρο.
Ο άμβωνας δεν είναι ασπίδα απέναντι στην κριτική.
Και το ράσο δεν απαλλάσσει κανέναν από την ευθύνη της αλήθειας.
Πριν κηρύξει κανείς στους άλλους, ας αναρωτηθεί αν εφαρμόζει πρώτα όσα διδάσκει.
Γιατί οι εντολές του Θεού δεν κρίνονται από το πόσο δυνατά τις επικαλούμαστε, αλλά από το κατά πόσο τις σεβόμαστε στην πράξη. Ομάδα Ιερέων και Θεολόγων Κύπρου
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους