Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΣΕΡΒΙΑ: ΟΤΑΝ ΟΙ ΝΕΟΙ ΑΠΟΦΑΣΙΣΑΝ ΝΑ ΑΛΛΑΞΟΥΝ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Αυτό που συνέβη χθες στη Σερβία είναι ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά γεγονότα των τελευταίων χρόνων στην Ευρώπη.

Και θεωρώ ότι οφείλουμε να το μελετήσουμε πολύ προσεκτικά.

Ένα φοιτητικό κίνημα, που γεννήθηκε μέσα από την οργή για μια εθνική τραγωδία, κατάφερε να οργανωθεί, να δημιουργήσει τη δική του αυτόνομη πολιτική εκπροσώπηση και τελικά να κερδίσει τις βουλευτικές εκλογές, ανατρέποντας ένα καθεστώς εξουσίας που κυριαρχούσε στη χώρα για περισσότερο από μία δεκαετία. Η Φοιτητική Λίστα εξασφάλισε, σύμφωνα με τα πρωινά προσωρινά αποτελέσματα, 52,19% των ψήφων, έναντι 39,52% της παράταξης του Αλεξάνταρ Βούτσιτς.

Η συμμετοχή στις εκλογές πλησίασε το 70%. Αλλά για μένα το σημαντικότερο δεν είναι τα ποσοστά.

Είναι το πώς έφτασαν μέχρι εδώ.

Όλα ξεκίνησαν την 1η Νοεμβρίου 2024, όταν κατέρρευσε το στέγαστρο του σιδηροδρομικού σταθμού στο Νόβι Σαντ, στοιχίζοντας τη ζωή σε 16 ανθρώπους.

Ένα έργο που συνδεόταν με το αφήγημα του εκσυγχρονισμού της χώρας μετατράπηκε σε σύμβολο των βαθύτερων προβλημάτων του κράτους.

Οι καταγγελίες για διαφθορά, αδιαφάνεια και θεσμική ανεπάρκεια προκάλεσαν τεράστια κοινωνική οργή.

Οι φοιτητές βγήκαν στους δρόμους απαιτώντας δικαιοσύνη, διαφάνεια και λογοδοσία.

Δεν περιορίστηκαν όμως στη διαμαρτυρία.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η τεράστια διαφορά.

Δεν περίμεναν κάποιον πολιτικό αρχηγό να τους καθοδηγήσει.

Δεν παραδόθηκαν στους παραδοσιακούς κομματικούς μηχανισμούς.

Δεν αρκέστηκαν σε συνθήματα, εντυπωσιακές αναρτήσεις και περιστασιακές συγκεντρώσεις. Οργανώθηκαν.

Δημιούργησαν δημοκρατικές συνελεύσεις στις πανεπιστημιακές σχολές, τις γνωστές plenums, όπου συζητούσαν, διαφωνούσαν, αποφάσιζαν συλλογικά και καθόριζαν τη δράση τους.

Στη συνέχεια βγήκαν έξω από τα πανεπιστήμια.

Περπάτησαν ολόκληρη τη χώρα.

Πήγαν σε πόλεις και χωριά.

Μίλησαν με τους πολίτες, άκουσαν τα προβλήματά τους, δημιούργησαν τοπικά δίκτυα συμμετοχής και εμπιστοσύνης.

Και όταν αποφάσισαν να διεκδικήσουν πολιτική αλλαγή, δεν αναζήτησαν έναν νέο σωτήρα.

Δημιούργησαν τη δική τους Φοιτητική Λίστα, με 250 υποψηφίους που αναδείχθηκαν μέσα από συλλογικές διαδικασίες.

Και προσέξτε κάτι εξαιρετικά σημαντικό: οι υποψήφιοι δεν ήταν απλώς φοιτητές.

Ήταν πανεπιστημιακοί, γιατροί, επιστήμονες, καλλιτέχνες, κοινωνικοί ακτιβιστές και άλλοι πολίτες.

Άνθρωποι που επιλέχθηκαν με κριτήρια αξιοπιστίας και ανεξαρτησίας από την παραδοσιακή κομματική εξουσία.

Παράλληλα, διαμόρφωσαν πολιτικές προτάσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς, την ανεξαρτησία των θεσμών, τη Δικαιοσύνη, την παιδεία, την υγεία και την κοινωνική προστασία.

Μετέτρεψαν την αγανάκτηση σε οργάνωση.

Την οργάνωση σε πολιτική πρόταση.

Και την πολιτική πρόταση σε πλειοψηφική λαϊκή εντολή.

Αυτό είναι πραγματική πολιτική συμμετοχή.

Αυτό είναι δημοκρατική ωριμότητα.

Και δεν πρόκειται για κάτι που εμφανίστηκε από το πουθενά. Η Σερβία έχει ιστορική παράδοση φοιτητικών και κοινωνικών κινητοποιήσεων.

Αρκεί να θυμηθούμε το κίνημα Otpor, που συνέβαλε καθοριστικά στην ανατροπή του Μιλόσεβιτς το 2000.

Υπάρχει, επομένως, ένα υπόβαθρο πολιτικής αυτοοργάνωσης, συλλογικής δράσης και αντίστασης στον αυταρχισμό που αξίζει να μελετηθεί.

Και εδώ αναπόφευκτα έρχεται η σύγκριση με την Ελλάδα και το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών.

Πενήντα επτά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.

Η ελληνική κοινωνία συγκλονίστηκε.

Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, με ιδιαίτερα δυναμική παρουσία των νέων, βγήκαν στους δρόμους απαιτώντας δικαιοσύνη και λογοδοσία.

Δεν έλειψε ούτε η κοινωνική οργή ούτε η μαζική κινητοποίηση.

Εκείνο που δεν έχει προκύψει μέχρι σήμερα είναι μια αντίστοιχη αυτόνομη, πανεθνικά οργανωμένη πολιτική δύναμη, η οποία να μετατρέψει αυτή την κοινωνική διεκδίκηση σε ενιαία εκλογική πρόταση.

Αυτό δεν μειώνει σε τίποτε τη σημασία των κινητοποιήσεων στην Ελλάδα ή τον αγώνα των οικογενειών των θυμάτων.

Αναδεικνύει, όμως, ένα πολύ σημαντικό ζήτημα: Η κοινωνική αγανάκτηση, όσο δικαιολογημένη και αν είναι, δεν οδηγεί από μόνη της σε πολιτική αλλαγή.

Χρειάζεται οργάνωση, δημοκρατικές διαδικασίες, ουσιαστική πολιτική σκέψη, πρόγραμμα και διάρκεια.

Το δίδαγμα είναι εξαιρετικά σημαντικό και για την Κύπρο.

Σε μια κοινωνία όπου συχνά συγχέουμε την πολιτική συμμετοχή με την παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τη δημοκρατία με τη δημοφιλία και την πολιτική δράση με την επικοινωνιακή εντύπωση, η Σερβία μάς δείχνει κάτι πολύ διαφορετικό.

Η δημοκρατία δεν εξαντλείται σε μια ψηφοφορία, σε ένα δημοψήφισμα ή σε μια διαδικτυακή πλατφόρμα.

Απαιτεί ενημερωμένους πολίτες, πραγματικό διάλογο, συλλογική επεξεργασία προτάσεων, διαφανείς αποφάσεις και ανάληψη ευθύνης.

Δεν αρκεί να καταγγέλλουμε το παλαιοκομματικό σύστημα.

Πρέπει να μπορούμε να παρουσιάσουμε έναν διαφορετικό τρόπο άσκησης της πολιτικής.

Δεν αρκεί να ζητούμε αλλαγή προσώπων.

Πρέπει να απαιτούμε αλλαγή νοοτροπιών, διαδικασιών και θεσμών.

Δεν αρκεί να υποσχόμαστε περισσότερη δημοκρατία.

Πρέπει πρώτα να την εφαρμόζουμε στον τρόπο με τον οποίο οργανωνόμαστε και λειτουργούμε.

Ασφαλώς, η νίκη των Σέρβων φοιτητών δεν αποτελεί εγγύηση επιτυχούς διακυβέρνησης.

Τώρα αρχίζουν τα δύσκολα.

Θα πρέπει να αποδείξουν ότι μπορούν να μετατρέψουν τις αρχές που τους ανέδειξαν σε αποτελεσματική, δημοκρατική και υπεύθυνη διακυβέρνηση.

Ότι μπορούν να οικοδομήσουν πραγματικά ανεξάρτητους θεσμούς και όχι απλώς να αντικαταστήσουν ένα σύστημα εξουσίας με ένα άλλο.

Αυτό θα είναι το πραγματικό ιστορικό τους στοίχημα.

Ωστόσο, αυτό που πέτυχαν ήδη είναι συγκλονιστικό.

Απέδειξαν ότι οι πολίτες, και ιδιαίτερα οι νέοι, δεν είναι καταδικασμένοι να επιλέγουν διαρκώς ανάμεσα στους ίδιους κομματικούς μηχανισμούς.

Μπορούν να δημιουργήσουν οι ίδιοι μια αξιόπιστη πολιτική εναλλακτική.

Η πολιτική δεν ανήκει στα κόμματα, στους επαγγελματίες πολιτικούς ή στους εκάστοτε κατόχους της εξουσίας.

Η πολιτική ανήκει στην κοινωνία.

Και η δημοκρατία αποκτά πραγματικό περιεχόμενο όταν η κοινωνία αποφασίζει να αναλάβει η ίδια την ευθύνη της.

Αυτό, για μένα, είναι το σπουδαιότερο μήνυμα που μας στέλνουν σήμερα οι νέοι της Σερβίας. Και είναι ένα μήνυμα που έχουμε κάθε λόγο να ακούσουμε και στην Κύπρο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους