«ΔΑΙΔΑΛΟΣ»: Η υπολογιστική υπεροχή της Ελλάδας με τη σφραγίδα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση του έργου, με σημαντική...

Πλήρες Κείμενο:

«ΔΑΙΔΑΛΟΣ»: Η υπολογιστική υπεροχή της Ελλάδας με τη σφραγίδα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση του έργου, με σημαντική επιστημονική και τεχνική συμβολή στον σχεδιασμό της αρχιτεκτονικής του υπερυπολογιστή, καθώς και με την αξιοποίηση του ιστορικού συγκροτήματος του Τεχνολογικού και Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου (ΤΠΠΛ) για τη δημιουργία ενός σύγχρονου Κέντρου Δεδομένων.

Κατά την εναρκτήρια ομιλία του, τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026, στην εκδήλωση για την έναρξη λειτουργίας του «Δαίδαλου», στο Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του ΕΜΠ, παρουσία του Πρωθυπουργού και εκπροσώπων της Πολιτείας και της επιστημονικής κοινότητας, ο Πρύτανης του ΕΜΠ, Καθηγητής Ιωάννης Χατζηγεωργίου, ανέδειξε τη διαχρονική σύνδεση του Πάρκου με την τεχνολογική και βιομηχανική ιστορία της χώρας.

Όπως επισήμανε, από την αρχαία μεταλλευτική δραστηριότητα και τη Γαλλική Εταιρεία Μεταλλείων Λαυρίου έως τη σημερινή αξιοποίηση του ιστορικού βιομηχανικού συγκροτήματος, το Πάρκο αποτελεί έναν μοναδικό χώρο όπου η βιομηχανική κληρονομιά συναντά τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα και την καινοτομία.

Η εγκατάσταση του «Δαίδαλου» αναβαθμίζει περαιτέρω τον ρόλο του ΤΠΠΛ, αναδεικνύοντας τη δυνατότητα επανάχρησης ιστορικών βιομηχανικών εγκαταστάσεων για την ανάπτυξη υποδομών αιχμής.

Παράλληλα, σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση των ερευνητικών και τεχνολογικών δυνατοτήτων της Ελλάδας. Ο Πρύτανης υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη τέτοιων υποδομών δημιουργεί νέες προοπτικές για την παραγωγή επιστημονικής γνώσης, την ενίσχυση της ερευνητικής δραστηριότητας και την ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογικών εφαρμογών.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στο ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης «ΦΑΡΟΣ» (Pharos), στο οποίο συμμετέχει το ΕΜΠ, επισημαίνοντας τη σημασία της ανάπτυξης σύγχρονων υποδομών και συνεργειών που θα επιτρέψουν την αποτελεσματική αξιοποίηση των δυνατοτήτων της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε, επίσης, στον καθοριστικό ρόλο των δημόσιων Πανεπιστημίων στην παραγωγή επιστημονικής γνώσης και στην εκπαίδευση επιστημόνων υψηλού επιπέδου.

Όπως τόνισε, η ενίσχυση των ερευνητικών υποδομών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας και τη δημιουργία ενός ισχυρού οικοσυστήματος έρευνας και καινοτομίας.

Μία από τις σημαντικότερες ανακοινώσεις του Πρύτανη αφορούσε την απόκτηση του υπερυπολογιστή «ΙΚΑΡΟΣ» από το ΕΜΠ, ο οποίος χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, μέσω του προγράμματος «Πανεπιστήμια Αριστείας» του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και θα λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον «Δαίδαλο». Ο Πρύτανης ολοκλήρωσε την ομιλία του προσκαλώντας τον Πρωθυπουργό να επισκεφθεί το ΕΜΠ και τις εγκαταστάσεις του «ΙΚΑΡΟΥ». Παράλληλα, τον ευχαρίστησε για την παρουσία του και για το ενδιαφέρον της Πολιτείας για την τεχνολογική ανάπτυξη, την έρευνα και την καινοτομία.

Ευχαρίστησε, επίσης, τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης και Απόφοιτο του ΕΜΠ, Δημήτρη Παπαστεργίου για τη συμβολή του στην ολοκλήρωση του έργου.

Τέλος εξέφρασε τις ευχαριστίες και τα συγχαρητήριά του προς τα μέλη της Πολυτεχνειακής κοινότητας που συνέβαλαν στην υλοποίηση αυτής της σημαντικής εθνικής προσπάθειας και συγκεκριμένα τον πρώην Πρύτανη του Ιδρύματος Ανδρέα Μπουντουβή που υπέγραψε το Μνημόνιο Συνεργασίας για την εγκατάσταση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ με τον τότε Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκο Πιερρακάκη καθώς και τους Καθηγητές της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, Νίκο Μπελαβίλα και Τηλέμαχο Ανρδιανόπουλο και τους συνεργάτες τους για τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό και τη μελέτη οικοδομικής αποκατάστασης του χώρου φιλοξενίας του ΔΑΙΔΑΛΟΥ.

Καθοριστική για την υλοποίηση του έργου υπήρξε η συμβολή του Καθηγητή Άρη Κοζύρη, Διευθυντή του Εργαστηρίου Υπολογιστικών Συστημάτων του ΕΜΠ, και του προσωπικού του Εργαστηρίου, στον σχεδιασμό της αρχιτεκτονικής υπολογιστών υψηλών επιδόσεων και στη διαμόρφωση των προδιαγραφών του υπερυπολογιστή.

Αναφερόμενος στη σημασία του έργου, ο Καθηγητής Άρης Κοζύρης σημειώνει: «Aρχές του 2021 με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τον Κυριάκο Πιερρακάκη ξεκίνησε το σχέδιο να αναπτυχθεί και στην χώρα μας μια εθνική υποδομή, ώστε οι Έλληνες επιστήμονες να έχουν στη διάθεσή τους μια προηγμένη μηχανή.

Μια ομάδα μηχανικών από το ΕΜΠ, το ΕΔΥΤΕ και Ελλήνων από τη διασπορά, αρχίσαμε τη σχεδίαση ενός συστήματος πολλών δεκάδων PetaFlops.

Στόχος φιλόδοξος, να είμαστε στα 5 με 6 κορυφαία ευρωπαϊκά συστήματα.

Η σχεδίαση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ ήταν αρκετά πρωτοποριακή: ένα σύστημα απευθείας υγρόψυξης, αποκλειστικά με τα νέα superchips που δεν είχαν ακόμα εμπορικά κυκλοφορήσει.

Να έχει κορυφαίο δείκτη ενεργειακής απόδοσης και υψηλές επιδόσεις τόσο σε πράξεις διπλής ακρίβειας που απαιτούνται σε επιστημονικούς υπολογισμούς, όσο και σε πράξης μειωμένης ακρίβειας για εφαρμογές μηχανικής μάθησης που απαιτούν μεγάλη ποσότητα μνήμης.

Η εξάπλωση της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης στο ευρύ κοινό λίγο αργότερα (το ChatGPT έκανε την εμφάνισή του το Νοέμβριο του 2022), έστριψε και τις υπόλοιπες υπερυπολογιστικές υποδομές να εστιάσουν στις νέες αυτές τεχνολογίες για ΤΝ, που μέχρι τότε δεν αποτελούσαν την κύρια τάση στους υπερυπολογιστές.

Το 2024 η Επιτροπή παρουσιάζει το σχέδιο για την ανάπτυξη ΑΙ Factories στην Ευρώπη. Το Υπουργείο μαζί με την συμβουλευτική Επιτροπή Τεχνητής Νοημοσύνης υπό τον Πρωθυπουργό, θέτουν ως κύριο στόχο την ένταξή μας στα εργοστάσια ΤΝ με τον Pharos. Τον Σεπτέμβριο του 2024 η χώρα μας, καθώς θα έχει τον ΔΑΙΔΑΛΟ, μηχανή που ευνοεί τις εφαρμογές ΤΝ, γίνεται μια από τις 7 πρώτες χώρες που επελέγησαν να αναπτύξουν ένα AI Factory.

Επιτρέψτε μου να κάνω αναφορά σε κάποιους συντελεστές που εργάστηκαν με αφοσίωση για αυτό το αποτέλεσμα.

Πρώτα από όλα, στον Υπουργό Δημήτρη Παπαστεργίου που ήταν η «ψυχή» του έργου, το αγκάλιασε, ενέπνευσε τους φορείς, το ΕΔΥΤΕ, το RRF και ο ίδιος προσωπικά επέβλεψε με ιδιαίτερη ικανότητα το δύσκολο τεχνικό κομμάτι του Λαυρίου. Τον Θωμά Σκορδά και τα στελέχη της γενικής διεύθυνσής του στην Επιτροπή και το EuroHPC (με τον Βαγγέλη Φλώρο που είναι μαζί μας) που έδιναν πάντα λύσεις, με τον Θωμά να έχει συνεχώς τα μάτια του στην εξέλιξη του έργου. Τον Γιάννη Ιωσηφάκη, τον JJ της NVIDIA, που ως από μηχανής θεός του ελληνισμού της διασποράς, κινητοποίησε ομάδες με τεχνογνωσία και λύσεις στη διάθεσή μας.

Έκανε τα πάντα για να έρθει αυτό το μηχάνημα στην Ελλάδα.

Και τέλος τον Τηλέμαχο Ανδριανόπουλο από το ΕΜΠ που με τους συνεργάτες αρχιτέκτονες, ηλεκτρολόγους, μηχανολόγους και πολιτικούς μηχανικούς σχεδίασαν και επέβλεψαν μαζί με τις ανάδοχες εταιρείες HPE και Mainsys το υπέροχο αυτό έργο, αναπαλαιώνοντας με μοναδικό τρόπο τον 2ο παλαιότερο ηλεκτρικό σταθμό της χώρας από το 1905» Την πορεία υλοποίησης του έργου και τις επόμενες προκλήσεις περιέγραψε ο Πρόεδρος του ΕΔΥΤΕ και Ομότιμος Καθηγητής του ΕΜΠ, Στέφανος Κόλλιας: «Η αφετηρία του έργου ήταν τον Ιούνιο του 2022, με την υπογραφή της συμφωνίας εγκατάστασης του υπερυπολογιστή στο Λαύριο, παρουσία του τότε Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκου Πιερρακάκη.

Καθοριστικό επόμενο βήμα αποτέλεσε η μελέτη μετατροπής του παλιού Ηλεκτρικού Σταθμού του Τεχνολογικού και Πολιτιστικού Πάρκου Λαυρίου σε σύγχρονο Κέντρο Δεδομένων, με σεβασμό στον ιστορικό και πολιτιστικό χαρακτήρα του χώρου.

Το 2023 ξεκίνησε η πορεία υλοποίησης ενός σύνθετου εγχειρήματος, που απαιτούσε σημαντικές κτηριακές, ηλεκτρομηχανολογικές και τεχνολογικές παρεμβάσεις.

Με τον σχεδιασμό του ΔΑΙΔΑΛΟΥ προβλέψαμε εγκαίρως τις αυξημένες ανάγκες της Τεχνητής Νοημοσύνης, ενσωματώνοντας σημαντικό αριθμό επιταχυντών GPUs για την εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων.

Οι συμβάσεις υλοποίησης υπογράφηκαν τον Μάρτιο του 2025, ενώ τον Ιούνιο του 2026 ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση του υπερυπολογιστή από την HPE και τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους παραδόθηκε το λειτουργικό και βασικό επισκέψιμο τμήμα του Κέντρου Δεδομένων.

Σήμερα προετοιμάζουμε τη δοκιμαστική λειτουργία του ΔΑΙΔΑΛΟΥ, με στόχο να αξιοποιηθούν πλήρως οι δυνατότητές του από την ερευνητική κοινότητα στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

Παράλληλα, προχωρούμε στην ανάπτυξη του ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «ΦΑΡΟΣ», ενισχύοντας τη σύνδεση της έρευνας με την επιχειρηματικότητα και την παραγωγή.

Η επόμενη μεγάλη πρόκληση είναι η αποτελεσματική αξιοποίηση αυτών των υποδομών για την επιτάχυνση της καινοτομίας και την ενίσχυση της παραγωγικότητας». Η έναρξη λειτουργίας του εθνικού υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση των επιστημονικών και τεχνολογικών δυνατοτήτων της Ελλάδας.

Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της συνεργασίας της Πολιτείας, των Πανεπιστημίων, των ερευνητικών φορέων και της τεχνολογικής κοινότητας για την ανάπτυξη υποδομών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της νέας ψηφιακής εποχής.

Σε μια εποχή κατά την οποία η υπολογιστική ισχύς και η Τεχνητή Νοημοσύνη μετασχηματίζουν την επιστήμη, την οικονομία και την κοινωνία, το ΕΜΠ βρίσκεται στην αιχμή των εξελίξεων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση του τεχνολογικού μέλλοντος της χώρας. https://www.ntua.gr/el/news/item/5659-daidalos-i-ypologistiki-yperoxi-tis-elladas-me-ti-sfragida-tou-ethnikoy-metsoviou-polytexneiou

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους