🏛️ 9 Οκτωβρίου 1938: Τα αποκαλυπτήρια του έφιππου ανδριάντα του Κωνσταντίνου Α΄ στο Πεδίον του Άρεως Στις 9 Οκτωβρίου 1938 πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα τα αποκαλυπτήρια του έφιππου ανδριάντα του...

Πλήρες Κείμενο:

🏛️ 9 Οκτωβρίου 1938: Τα αποκαλυπτήρια του έφιππου ανδριάντα του Κωνσταντίνου Α΄ στο Πεδίον του Άρεως Στις 9 Οκτωβρίου 1938 πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα τα αποκαλυπτήρια του έφιππου ανδριάντα του βασιλιά Κωνσταντίνου Α΄. Το μνημείο, τοποθετημένο στην κεντρική είσοδο του Πεδίου του Άρεως, αποτέλεσε σημείο συνάντησης της δημόσιας γλυπτικής με την επίσημη πολιτική της μνήμης κατά την ύστερη μεσοπολεμική περίοδο.

Η ημερομηνία επιβεβαιώνεται τόσο από το φωτογραφικό αρχείο της ΕΡΤ όσο και από την αρχειακή καταγραφή των ομιλιών του Γεωργίου Β΄ και του Ιωάννη Μεταξά. 🐎 Η καλλιτεχνική σύνθεση Ο ορειχάλκινος ανδριάντας φιλοτεχνήθηκε από τον Ιταλό γλύπτη Francesco Parisi, ενώ στην αρχιτεκτονική σύνθεση του μνημείου συμμετείχε ο αρχιτέκτονας C. Vetriani.

Το γλυπτό, ύψους περίπου 5,80 μέτρων, παρουσιάζει τον Κωνσταντίνο έφιππο, με στρατιωτική στολή, να κρατά τη στραταρχική ράβδο στο δεξί χέρι και τα ηνία στο αριστερό.

Στην πρόσοψη του βάθρου δεσπόζουν το βασιλικό έμβλημα και η επιγραφή «ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ». Η επιλογή της έφιππης μορφής μπορεί να ερμηνευθεί ως ένταξη του τιμώμενου προσώπου στην ευρωπαϊκή παράδοση της μνημειακής αναπαράστασης της στρατιωτικής ηγεσίας.

Η στάση του αναβάτη, η στρατιωτική εξάρτυση και η υπερυψωμένη τοποθέτηση συγκροτούν μια εικόνα εξουσίας και στρατιωτικού κύρους. 📷 Η τελετή μέσα από τα αρχειακά τεκμήρια Οι φωτογραφίες του Πέτρου Πουλίδη διασώζουν χαρακτηριστικές όψεις της εκδήλωσης.

Σε τεκμήριο της ΕΡΤ εμφανίζονται ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄, ο διάδοχος Παύλος και ο πρίγκιπας Χριστόφορος μπροστά στο βάθρο, πλαισιωμένοι από αξιωματικούς, ενώ στο βάθος διακρίνονται στρατιώτες σε παράταξη.

Αντίστοιχη φωτογραφία του ΕΛΙΑ–ΜΙΕΤ καταγράφει τον Ιωάννη Μεταξά με τη σύζυγό του και κυβερνητικά στελέχη στα αποκαλυπτήρια.

Η παρουσία της δυναστείας, της κυβέρνησης και του στρατού προσέδιδε στην τελετή σαφή κρατικό και θεσμικό χαρακτήρα.

Παράλληλα, στο Πολιτιστικό και Ιστορικό Αρχείο Οικογένειας Πετραλιά διασώζεται τεκμήριο με τις ομιλίες του Γεωργίου Β΄ και του Μεταξά, χρονολογημένο στις 9 Οκτωβρίου 1938. 📜 Η ιστορική σημασία της εκδήλωσης Η ιστορικός Έλλη Λεμονίδου εντάσσει τα αποκαλυπτήρια στην προσπάθεια επίσημης αποκατάστασης της μνήμης του Κωνσταντίνου κατά τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου.

Στην ερμηνεία της, η ανέγερση του μνημείου ακολούθησε τη μετακομιδή των βασιλικών λειψάνων στην Ελλάδα το 1936 και συνδέθηκε με την προβολή της εθνικής ενότητας υπό τον Γεώργιο Β΄ και τη διακυβέρνηση Μεταξά.

Η ίδια μελέτη, παραπέμποντας στην εφημερίδα «Έθνος» της 9ης και 10ης Οκτωβρίου 1938, αναφέρει ότι ο εορτασμός συνοδεύθηκε από στολισμούς κτιρίων, παρελάσεις, θρησκευτικές τελετές και επίσημες ομιλίες σε διάφορες περιοχές της χώρας.

Επομένως, η εκδήλωση στην Αθήνα εντασσόταν σε ένα ευρύτερο πρόγραμμα δημόσιου εορτασμού. 🔎 Από την οπτική της δημόσιας ιστορίας, το μνημείο μπορεί να αναγνωσθεί ως υλική αποτύπωση μιας συγκεκριμένης επίσημης αφήγησης για το παρελθόν.

Η μελέτη των αποκαλυπτηρίων του αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η τέχνη, το κρατικό τελετουργικό και η επιλογή των ιστορικών προσώπων προς τιμήν συνέβαλλαν στη διαμόρφωση της συλλογικής μνήμης. 📚 Πηγές και αναφορές Αρχείο ΕΡΤ, Συλλογή Πέτρου Πουλίδη, «Τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος του βασιλέως Κωνσταντίνου Α΄ στο Πεδίο του Άρεως», 9.10.1938, κωδ. 0000005894. https://archive.ert.gr/5894/ Πολιτιστικό και Ιστορικό Αρχείο Οικογένειας Πετραλιά, «Ομιλίες του Βασιλέως Γεωργίου Β΄ και του Αρχηγού της Δικτατορικής Κυβέρνησης Ιωάννη Μεταξά…», 9.10.1938, μέσω SearchCulture. https://www.searchculture.gr/aggregator/edm/DigPetralia/000208-10560 Ψηφιακή Γλυπτοθήκη, «Κωνσταντίνος Α΄, Βασιλεύς των Ελλήνων», κείμενο Αντζολέττας Αδαμοπούλου, 18.1.2021. https://www.digitalglyptotheque.gr/greece_exhibits/κωνσταντίνος-α-βασιλεύς-των-ελλήνων/ ΕΛΙΑ–ΜΙΕΤ, φωτογραφία Πέτρου Πουλίδη με τον Ιωάννη Μεταξά και κυβερνητικά στελέχη στα αποκαλυπτήρια, 1938, μέσω SearchCulture. https://www.searchculture.gr/aggregator/edm/ELIA/000100-22_438775 Lemonidou, E. (2018). “Heritage and Memory of the First World War in Greece during the Interwar Period: A Historical Perspective”. Balcanica, XLIX, 221–236, ιδίως σ. 230. https://doi.org/10.2298/BALC1849221L #ΠεδίονΤουΆρεως #ΙστορίαΤηςΑθήνας #ΚωνσταντίνοςΑ #ΔημόσιαΙστορία #ΙστορικήΜνήμη #1938

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους