ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΗΝ CORRIERE DELLA SERA ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ FRANCESCO BATTISTINI «Οι δημοκρατίες δεν καταρρέουν. Πολιορκούνται από ισχυρά συμφέροντα» «Αν πρέπει να επιλέξω ανάμεσα...
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΓΙΩΡΓΟΥ Α. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΗΝ CORRIERE DELLA SERA ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ FRANCESCO BATTISTINI «Οι δημοκρατίες δεν καταρρέουν.
Πολιορκούνται από ισχυρά συμφέροντα» «Αν πρέπει να επιλέξω ανάμεσα στην αποτελεσματικότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη, επιλέγω τη δικαιοσύνη.
Γιατί τελικά η δικαιοσύνη φέρνει και αποτελεσματικότητα». Με μια συνολική παρέμβαση για την κρίση της δημοκρατίας, την κοινωνική ανισότητα, τη συγκέντρωση οικονομικής και πολιτικής ισχύος και την ανάγκη ευρωπαϊκής αυτονομίας, ο πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Α. Παπανδρέου μιλά στον Ιταλό δημοσιογράφο Francesco Battistini, με αφορμή τη συμμετοχή του στο Διεθνές Φεστιβάλ Οικονομίας του Τορίνο και τη συζήτηση με θέμα «Welfare or Warfare?», για τη διάσωση του κοινωνικού κράτους στην εποχή της ισχύος. «Οι δημοκρατίες πολιορκούνται από ιδιαίτερα συμφέροντα» Ο Γιώργος Παπανδρέου αμφισβητεί την κυρίαρχη αντίληψη ότι οι δημοκρατίες αποτυγχάνουν από μόνες τους. «Σήμερα όλοι μιλούν για την αποτυχία των δημοκρατιών.
Εγώ δεν πιστεύω ότι αποτυγχάνουν.
Δέχονται επίθεση από ιδιαίτερα συμφέροντα». Όπως εξηγεί, η συσσώρευση πλούτου στα χέρια λίγων οδηγεί αναπόφευκτα και στη συγκέντρωση πολιτικής εξουσίας. «Τα μεγάλα κεφάλαια αγοράζουν ομάδες πίεσης, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πολιτισμό, ποδοσφαιρικές ομάδες. Διαφθείρουν». Για τον Γιώργο Παπανδρέου, η αντιμετώπιση αυτής της πραγματικότητας απαιτεί πολιτικό θάρρος, διαφάνεια και δημοκρατικό έλεγχο της εξουσίας. «Υπάρχουν δυνάμεις που ρίχνουν λάδι στη φωτιά.
Αλλά εμείς δημιουργήσαμε τη φωτιά.» Αναφερόμενος στις κοινωνικές αντιδράσεις που εκδηλώνονται σε ευρωπαϊκές χώρες, ο πρώην πρωθυπουργός επισημαίνει ότι οι εξωτερικές παρεμβάσεις δεν μπορούν να αποτελούν άλλοθι για τις εσωτερικές αδυναμίες των δημοκρατιών.
Αναγνωρίζει ότι η Ρωσία, αλλά και παράγοντες της αμερικανικής πολιτικής και τεχνολογικής ισχύος, επιχειρούν να επηρεάσουν τις ευρωπαϊκές εξελίξεις.
Ωστόσο, υπογραμμίζει: «Πρέπει να κοιτάξουμε πρώτα τον εαυτό μας πριν κοιτάξουμε τη Ρωσία». Και προσθέτει: «Δημιουργήσαμε μια δημοκρατία υπονομευμένη από ανισότητες και συγκεντρώσεις εξουσίας». Το κεντρικό του μήνυμα είναι ότι η απάντηση στον αυταρχισμό δεν μπορεί να περιορίζεται στην καταγγελία των εξωτερικών παρεμβάσεων.
Προϋποθέτει την αντιμετώπιση των κοινωνικών αδικιών και την ουσιαστική ενίσχυση της δημοκρατίας. «Η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει τη δική της αυτονομία» Ο Γιώργος Παπανδρέου ασκεί κριτική στην εξάρτηση της Ευρώπης από ξένες τεχνολογικές υποδομές, μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες, στρατιωτικές δυνατότητες και ενεργειακά συμφέροντα. «Η Ευρώπη δεν βρήκε τον χρόνο να δημιουργήσει τη δική της αυτονομία στις υποδομές και στην άμυνα». Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην ανάγκη να αποκτήσει η Ευρώπη δικά της εργαλεία και κανόνες που θα εγγυώνται τον σεβασμό στη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τον διάλογο. «Όσο πιο αυτόνομοι είμαστε, τόσο πιο ισχυροί γινόμαστε». Παράλληλα, υποστηρίζει ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν είναι μόνο στρατιωτική υπόθεση: «Η υπεράσπιση των συνόρων μας δεν είναι μόνο στρατιωτικό ζήτημα.
Είναι και κοινωνικό ζήτημα». Αναφέρεται στις προτάσεις των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα για κοινές ευρωπαϊκές επενδύσεις, υποδομές, έρευνα, ψηφιακή ανάπτυξη και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής κρίσης ήταν η απώλεια εμπιστοσύνης» Επιστρέφοντας στην ελληνική οικονομική κρίση, ο Γιώργος Παπανδρέου αναφέρεται στις δημοσιονομικές και θεσμικές παθογένειες που κληρονόμησε η κυβέρνησή του. «Μία από τις μεγαλύτερες πληγές, όταν ανέλαβα τη διακυβέρνηση, ήταν η ανακάλυψη ότι τα στοιχεία είχαν παραποιηθεί». Όπως επισημαίνει, το ουσιαστικότερο πρόβλημα δεν ήταν μόνο το δημοσιονομικό έλλειμμα: «Το δυσκολότερο πρόβλημα δεν ήταν το έλλειμμα.
Ήταν η δυσπιστία που είχε δημιουργηθεί.» Τονίζει επίσης ότι η κρίση δεν ήταν αποκλειστικά ελληνική, αλλά ανέδειξε σοβαρές αδυναμίες της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής.
Η απουσία κοινών μηχανισμών αντιμετώπισης χρηματοπιστωτικών κρίσεων επιδείνωσε τις πιέσεις στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η εμπειρία αυτή, όπως υποστηρίζει, αναδεικνύει την ανάγκη για κοινές ευρωπαϊκές απαντήσεις. «Επιλέγω την κοινωνική δικαιοσύνη» Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίζεται στο ζήτημα της πολιτικής ατιμωρησίας και της κρίσης εμπιστοσύνης των νέων προς τους θεσμούς.
Οι νέες γενιές, εξηγεί, αντιμετωπίζουν αβεβαιότητα για τη στέγη, την εργασία και τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης, ενώ ταυτόχρονα βλέπουν ότι όσοι έχουν πολιτικές ευθύνες συχνά δεν λογοδοτούν. «Είναι φυσικό να μην εμπιστεύονται.
Να εξεγείρονται.
Τους καταλαβαίνω.» Και διατυπώνει μια σαφή πολιτική επιλογή: «Αν πρέπει να επιλέξεις ανάμεσα στην αποτελεσματικότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη, τι επιλέγεις; Εγώ επιλέγω τη δικαιοσύνη.
Γιατί στο τέλος η δικαιοσύνη φέρνει και αποτελεσματικότητα». «Οι νέοι πρέπει να έχουν λόγο για το μέλλον τους» Ο πρώην πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι η ανανέωση της δημοκρατίας προϋποθέτει πολιτικούς που λένε την αλήθεια, δεν αναζητούν αποδιοπομπαίους τράγους και έχουν τη δυνατότητα να φαντάζονται διαφορετικές λύσεις. «Αν θέλουμε να σώσουμε τις δημοκρατίες μας, χρειαζόμαστε ηγέτες που μιλούν ξεκάθαρα, που δεν αναζητούν αποδιοπομπαίους τράγους». Ανακαλεί την έννοια της πολιτικής φαντασίας στην αρχαία Αθήνα, αντιπαραβάλλοντάς την με τη σημερινή πολιτική, όπου κυριαρχούν η επικοινωνία, η χρηματοδότηση των εκστρατειών και οι πιέσεις των ισχυρών συμφερόντων. «Ας αφήσουμε τους νέους να έχουν λόγο για το μέλλον τους, ακόμη και αν αυτό σημαίνει ότι θα συγκρουστούν με ισχυρά και κατεστημένα συμφέροντα». «Μια πιο ύπουλη μορφή δικτατορίας» Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Γιώργος Παπανδρέου προειδοποιεί για νέες μορφές αυταρχισμού που δεν εμφανίζονται απαραίτητα με τα χαρακτηριστικά των κλασικών δικτατοριών.
Περιγράφει πώς ο δημόσιος χώρος, η πλατεία, το καφενείο και οι τόποι κοινωνικής συνάντησης μεταφέρονται πλέον σε ψηφιακές πλατφόρμες που ελέγχονται από ελάχιστους ιδιωτικούς παράγοντες. «Είναι μια πιο ύπουλη δικτατορία, που σου δημιουργεί εξάρτηση». Επικαλείται τον Τζορτζ Όργουελ και τον Άλντους Χάξλεϊ, επισημαίνοντας ότι οι σύγχρονες κοινωνίες αντιμετωπίζουν έναν συνδυασμό επιτήρησης, χειραγώγησης και εθισμού. «Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι χρήσιμα, αλλά δεν προσφέρουν ένα όραμα». Και καταλήγει, παραπέμποντας στον Ιταλό πολιτικό φιλόσοφο Νομπέρτο Μπόμπιο, με ένα ερώτημα που διατρέχει ολόκληρη τη συνέντευξη: «Ποια είναι η υπόσχεσή τους για τη δημοκρατία;» Εδώ ολόκληρη η συνέντευξη : Πηγή: Corriere della sera
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους