Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η απεικόνιση της διαδρομής και τα σημεία ενδιαφέροντος - waypoints - στην δορυφορική εικόνα της περιοχής της ιστοσελίδας Wikiloc: https://www.wikiloc.com/hiking-trails/e-diadrome-tou-ierou-lokhou-to-1944-elinta-khios-291613725

-------------------------- ♦ Ιστορική διαδρομή που βασίζεται στην επιθετική ενέργεια τον Μάιο/Ιούνιο 1944 του 1ου Καταδρομικού Τμήματος του Ιερού Λόχου με επικεφαλής τον Διοικητή του Τμήματος Αντισυνταγματάρχη Ιππικού Ανδρέα Καλλίνσκη. ♦ Διαδρομή με σκοπό την αναγνώριση των σημείων που αναφέρονται στις μαρτυρίες και την καταγραφή του δρομολογίου που ακολούθησε ο Ιερός Λόχος από την παραλία της Ελίντας μέχρι της Κόρης το Γεφύρι όπου χωρίστηκαν για να επιτεθούν στους στόχους τους. ♦ Η διαδρομή με συνολικό μήκος 17.34 χλμ., υψομετρική άνοδο 790 μέτρα και κάθοδο 720 μέτρα κινείται σε όσα μονοπάτια υπάρχουν ακόμα και υποχρεωτικά στους δρόμους που ανοίχτηκαν πάνω στα παλιά μονοπάτια.

Ιστορικά στοιχεία: ■ Ο Ιερός Λόχος υπό την διοίκηση της Αγγλικής Ταξιαρχίας Καταδρομών πραγματοποιεί αναγνωρίσεις και καταδρομικές επιχειρήσεις στα νησιά του Αιγαίου από την άνοιξη του 1944 όταν αποφασίστηκε να ενταθεί η πίεση στις κατοχικές δυνάμεις. ■ Συμμαχική στρατιωτική αποστολή με την κωδική ονομασία Collate εγκαθίσταται στην Χίο τον χειμώνα του 1944 ύστερα από συνεχείς προσπάθειες και τεράστιες δυσκολίες με αρχηγό τον Ιάσονα Καλαμπόκα - κωδικός: Lamb και ασυρματιστή τον Παναγιώτη Καρασούλη - κωδικός: Car και σκοπό την παρακολούθηση του εχθρού, την συλλογή πληροφοριών και την οργάνωση της τοπικής Αντίστασης. Ο Καρασούλης στις 27 Μαΐου 1944 λαμβάνει τηλεγράφημα από το Κάιρο με την πληροφορία ότι Ιερολοχίτες θα αποβιβασθούν 28 Μαΐου 22:00 GMT στην Ελίντα της δυτικής Χίου και να φροντίσουν να υπάρχουν 5-6 μουλάρια για μεταφορά υλικών. Ο Καλαμπόκας άμεσα ειδοποιεί άνδρες της Αντίστασης στην Βολισσό οι οποίοι φτάνουν στην Ελίντα και περιμένουν τον Ιερό Λόχο στην παλιά δεξαμενή όλη την νύχτα.

Το πρωί επιστρέφουν άπρακτοι στην Βολισσό. Οι Ιερολοχίτες θα αποβιβαστούν τελικά με δυο μέρες καθυστέρηση λόγω θαλασσοταραχής. ■ Βρετανικά motor boats αποβιβάζουν 49 άνδρες του Ιερού Λόχου με το απαραίτητο για την αποστολή πολεμικό υλικό στην παραλία του όρμου Ελίντα της δυτικής Χίου το βράδυ της 30ης Μαΐου 1944 όπου συναντούν τυχαία δυο χωρικούς από τα Αυγώνυμα που δουλεύουν ανθρακοκάμινο ενώ ξεκουράζονται κάτω από μια κουντουρουδιά.

Οι χωρικοί μετά τον αρχικό φόβο, τις απαραίτητες συστάσεις και διευκρινίσεις τους υποδεικνύουν θέση και βοηθούν στην μεταφορά των υλικών σε κρυφό σημείο του κάμπου.

Την επόμενη μέρα και αφού βρίσκουν χωρικούς από τα Αυγώνυμα με μουλάρια, φορτώνουν πυρομαχικά, εκρηκτικά, τρόφιμα και προωθούνται στον Προβατά όπου στρατοπεδεύουν με σκοπό την συλλογή πληροφοριών, την κατάρτιση σχεδίου και τον συντονισμό των ενεργειών με τον Ιάσονα Καλαμπόκα και την τοπική Αντίσταση.

Για τον σκοπό αυτό στέλνουν με πολιτική περιβολή αξιωματικό και στρατιώτη οι οποίοι έρχονται σε επαφή με τον Καλαμπόκα και την τοπική Αντίσταση.

Προφορικές μαρτυρίες αναφέρουν κινήσεις των δυο Ιερολοχιτών και μελών της Αντίστασης μεταξύ Αγίας Παρασκευής, Κόρης Γεφύρι και Ψαρόπετρας. ■ Από τον Προβατά την νύχτα 4 προς 5 Ιουνίου οι Ιερολοχίτες κατηφορίζουν προς της Κόρης το Γεφύρι όπου χωρίζονται σε 3 ομάδες ως εξής: Η 1η ομάδα κινείται προς Λατόμι από τον Άγιο Ματθαίο στον Κοφινά με σκοπό να προσεγγίσει μέσα από το κάστρο το λιμάνι και τα πλοιάρια του νεωρίου που χρησιμοποιεί η γερμανική δύναμη κατοχής για μεταφορές.

Η 2η ομάδα καλύπτει πιθανά δρομολόγια των Γερμανών στην περίπτωση που βγουν από το στρατόπεδό τους για να χτυπήσουν τους Ιερολοχίτες της 1ης ομάδας.

Η 3η ομάδα κατεβαίνει από τον Άγιο Παντελεήμονα και από την περιοχή Τάλλαρος προσεγγίζει το Κοντάρι με σκοπό να καταστρέψει τα τηλεγραφικά καλώδια και να εξουδετερώσει την γερμανική φρουρά στο φυλάκιο της Αγίας Ελένης.

Η αποστολή πετυχαίνει χωρίς καμιά απώλεια μεταξύ των Ιερολοχιτών.

Σε ανταλλαγή πυρών στο λιμάνι οι Ιερολοχίτες σκοτώνουν 2 Γερμανούς και 1 Χιώτη χωροφύλακα που περιπολούν και προβάλλουν αντίσταση, ανατινάζουν τα πλοιάρια στο νεώριο, καταστρέφουν τις τηλεγραφικές γραμμές της περιοχής Κοντάρι, ενώ βρίσκουν το φυλάκιο της Αγίας Ελένης χωρίς φρουρά.

Οι ομάδες συγκεντρώνονται στην Αγία Ελένη και με δυο Βρετανικά motor boats αναχωρούν για την βάση τους. Οι Γερμανοί δεν τόλμησαν να βγουν από το στρατόπεδο στο νότιο μέρος του λιμανιού γνωστό και ως «Τρίγωνο» για να αντιμετωπίσουν τον Ιερό Λόχο. ■ Το αρχικό σχέδιο δράσης προέβλεπε και αεροπορική επιδρομή της RAF για την υποστήριξη της καταδρομικής ενέργειας αλλά ακυρώθηκε την τελευταία στιγμή από τον φόβο απωλειών μεταξύ των αμάχων. ■ Ο Ανδρέας Καλλίνσκης (1895-1956) με αξιόλογη πολεμική δράση είναι ο ιδρυτής των Λόχων Ορεινών Καταδρομών (ΛΟΚ) το 1946 και για τον λόγο αυτό το στρατόπεδο με το Κέντρο Εκπαίδευσης Ειδικών Δυνάμεων (ΚΕΕΔ) στην Νέα Πέραμο Αττικής έχει το όνομά του.

Η διαδρομή: Α. Ελίντα - Αυγώνυμα ► Η διαδρομή ξεκινάει από την παραλία της Ελίντας, περνάει από το ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου και φτάνει πολύ γρήγορα στην παλιά δεξαμενή όπου περίμεναν οι πατριώτες από την Βολισσό με τα μουλάρια την απόβαση των Ιερολοχιτών σύμφωνα με το τηλεγράφημα από Κάιρο.

Πολύ κοντά στην δεξαμενή συναντούμε δυο κουντουρουδιές όπου σε κάποια από αυτές θα έγινε η τυχαία συνάντηση με τους χωρικούς την νύχτα της απόβασης.

Αμέσως μετά περνάμε την κοίτη του ρέματος και βγαίνουμε στην επαρχιακή οδό ανηφορίζοντας τον δρόμο που οδηγεί στην παραλία ο οποίος ανοίχτηκε πάνω στο παλιό μονοπάτι. ► Στην επαρχιακή οδό κινούμαστε για 120 μέτρα προς Σιδηρούντα και αμέσως μετά το τεχνικό έργο ομβρίων του δρόμου ανηφορίζουμε την πλαγιά μέχρι να συναντήσουμε το τοιχίο του παλιού μονοπατιού (1ο τμήμα) το οποίο με 10 φουρκέτες φτάνει στην βάση της τεχνητής σάρας που δημιουργήθηκε από την διάνοιξη του δρόμου.

Στο σημείο αυτό το μονοπάτι χάνεται οπότε ξεκινάμε ανηφορική τραβέρσα με μικρή κλίση ώστε να διασχίσουμε την σάρα διαγώνια και να βγούμε στο επίπεδο του επαρχιακού δρόμου.

Η πορεία μας εδώ ακολουθεί ακριβώς την κατεύθυνση του παλιού μονοπατιού αλλά υψομετρικά βρίσκεται κάποια μέτρα πιο χαμηλά από το μονοπάτι αφού το έχει εξαφανίσει η διάνοιξη του δρόμου.

Μόλις βγούμε στο επίπεδο της επαρχιακής οδού την ακολουθούμε προς Λιθί/Ελίντα/Σιδηρούντα για 200 μέτρα μέχρι το τεχνικό έργο των ομβρίων όπου για να βγούμε στην πλαγιά του βουνού και πάλι πρέπει να αναρριχηθούμε το πρανές του δρόμου.

Το πέρασμα δεν είναι δύσκολο αλλά θα ήταν χρήσιμο να υπάρχει εξοικείωση με την αναρρίχηση βράχου.

Εφόσον υπάρξει αδυναμία στο σημείο αυτό, εναλλακτικά ακολουθείστε τον επαρχιακό δρόμο προς Αυγώνυμα μέχρι την επόμενη διασταύρωση του μονοπατιού παρακάμπτοντας το τμήμα αυτό. ► Μετά το αναρριχητικό πέρασμα κινούμαστε ανηφορικά αριστερά του ρέματος μέχρι να συναντήσουμε πάλι το τοιχίο του μονοπατιού (2ο τμήμα). Ακολουθούμε το μονοπάτι μέχρι την επόμενη διασταύρωση με την επαρχιακή οδό την οποία διασχίζουμε κάθετα για να βρούμε και πάλι το παλιό μονοπάτι (3ο τμήμα) που το ακολουθούμε πολύ εύκολα μέχρι την επόμενη διασταύρωση.

Από το σημείο αυτό η διάνοιξη έγινε ακριβώς πάνω στο παλιό μονοπάτι οπότε υποχρεωτικά κινούμαστε στην άσφαλτο.

Μετά από 500 μέτρα περίπου περνάμε δεξιά κάτω από το δρόμο όπου βρίσκουμε και πάλι το παλιό μονοπάτι (4ο τμήμα) το οποίο ακολουθούμε μέχρι την επόμενη διασταύρωση με την άσφαλτο στην οποία κινούμαστε για 1600 μέτρα μέχρι το χωριό Αυγώνυμα.

Παρατηρήσεις: ► Στον κάμπο της Ελίντας παραλείπουμε την κίνηση που έγινε για να μεταφερθούν τα υλικά των Ιερολοχιτών σε κρυφή τοποθεσία όπως αναφέρουν οι προφορικές μαρτυρίες.

Υποθέτουμε ότι μεταφέρθηκαν στις βραχοσκεπές της δυτικής πλευράς του κάμπου που είναι λίγο πιο μέσα από το μονοπάτι και από εκεί φορτώθηκαν στα μουλάρια την άλλη μέρα της απόβασης για να κινηθούν προς Αυγώνυμα και Προβατά. ► Το 1ο τμήμα του μονοπατιού που διατηρείται παρουσιάζει σε πολλά σημεία αρκετή δυσκολία λόγω της πυκνής βλάστησης με νεαρά πεύκα, αγκαθωτούς θάμνους και πεσμένους σάπιους κορμούς/κλαδιά των καμμένων δέντρων της μεγάλης φωτιάς του 2012.

Σε κάποια σημεία το μονοπάτι είναι δυσδιάκριτο και γι' αυτό το λόγο βάλαμε βοηθητικά waypoints σε 4 φουρκέτες.

Η έξοδος/τελική ανάβαση στον επαρχιακό δρόμο λόγω της τεχνητής σάρας από τις καταπτώσεις της διάνοιξης έχει και αυτή την δυσκολία της και απαιτούνται προσεκτικά βήματα με ασφαλή επιλογή δρομολογίου. ► Το 2ο τμήμα του μονοπατιού εκτός από την δυσκολία στο αναρριχητικό πέρασμα (waypoint με σύμβολο RISK) παρουσιάζει παρόμοιες δυσκολίες με το 1ο τμήμα όσον αφορά την βλάστηση αλλά σε μικρότερη έκταση.

Επίσης σε ένα σημείο που το μονοπάτι διασχίζει μικρό ρέμα μεγάλα βράχια της διάνοιξης του υπερκείμενου δρόμου το έχουν καταστρέψει τελείως για λίγα μέτρα. ► Το 3ο τμήμα δεν παρουσιάζει δυσκολίες με βλάστηση ενώ διατηρούνται τα εγκάρσια πέτρινα σκαλοπάτια του μονοπατιού.

Η περιοχή με το 3ο τμήμα ονομάζεται Σταυρί. ► Το 4ο τμήμα παρουσιάζει πολύ μικρή δυσκολία με βλάστηση, πεσμένους κορμούς/κλαδιά και είναι πολύ πιο βατό σε σχέση με το 1ο και 2ο τμήμα. ► Σε όλες τις παραπάνω δυσκολίες που περιγράφουμε μεγάλη βοήθεια και σιγουριά στο πάτημα μπορεί να προσφέρει πάντα ένα πολύ καλό ορειβατικό μποτάκι. ► Ο Ιερός Λόχος στην πορεία του για Προβατά για ευνόητους λόγους δεν πρέπει να πέρασε μέσα από το χωριό Αυγώνυμα.

Εμείς επιλέξαμε την μικρή παρέκκλιση για σύντομη στάση στην πλατεία του χωριού και ανεφοδιασμό σε νερό. ► Ενδιαφέρον εύρημα που σημειώθηκε στα waypoints είναι ο αρχαίος ληνός καταμεσής χωραφιού στον κάμπο της Ελίντας, ελάχιστο αλλά πολύ σημαντικό δείγμα της μακραίωνης ιστορίας του τόπου. Β. Αυγώνυμα - Κόρης Γεφύρι. ► Από την πλατεία των Αυγωνύμων ακολουθούμε εύκολα την σήμανση της διαδρομής του Trekking Trail της Περιφερειακής Ενότητας Χίου που ανηφορίζει τις δυτικές πλαγιές του Προβατά, περνάει κάθετα την επαρχιακή οδό και αφού στρίψει αριστερά κινείται πιο ψηλά-παράλληλα με την άσφαλτο προς τον αυχένα του Προβατά όπου στρατοπέδευσαν οι Ιερολοχίτες αφού ξεφόρτωσαν τα υλικά τους και αποδέσμευσαν τους χωρικούς. ► Από το διάσελο Προβατά κατηφορίζουμε το λιθόκτιστο μονοπάτι, διασχίζουμε κάθετα τον δρόμο που πάει στην Σκήτη Αγίων Πατέρων και μπαίνουμε στο μονοπάτι που οδηγεί κατευθείαν στην Νέα Μονή.

Από την Νέα Μονή ακολουθούμε το μονοπάτι για Άγιο Αντώνιο και συνεχίζουμε για Άγιο Φανούριο. Από Άγιο Φανούριο ακολουθούμε τον δρόμο και όσα μικρά τμήματα μονοπατιού έχουν απομείνει περνώντας από Αγία Παρασκευή μέχρι το φράγμα λίγο πριν Της Κόρης Γεφύρι όπου και τελειώνει η καταγραφή μας.

Παρατηρήσεις: ► Σύμφωνα με προφορική μαρτυρία οι Ιερολοχίτες αντάμειψαν τους χωρικούς με κονσέρβες για την πολύτιμη βοήθεια της μεταφοράς των υλικών με τα μουλάρια.

Τα δύσκολα χρόνια της κατοχής που η πείνα βασάνιζε τον πληθυσμό οι κονσέρβες ήταν δυσεύρετες. ► Στην διαδρομή Αυγώνυμα - Κόρης Γεφύρι τα μονοπάτια μέχρι τον Άγιο Φανούριο είναι ξεκάθαρα και δεν παρουσιάζουν καμιά τεχνική δυσκολία. ► Η καταγραφή μας σταματάει υποχρεωτικά στο φράγμα λίγο πριν Της Κόρης Γεφύρι. ► Της Κόρης Γεφύρι είναι η περιοχή που συναντήθηκαν οι Ιερολοχίτες με τον Ιάσονα Καλαμπόκα και οπλισμένους άνδρες της Αντίστασης οι οποίοι ασφάλισαν το δρομολόγιο και καθοδήγησαν τις 3 ομάδες στους στόχους τους.

Οι πληροφορίες για την αποστολή του Ιερού Λόχου προέρχονται: ► Από το εκπληκτικό βιβλίο: Χίος 1943-1944 Συμμαχική Στρατιωτική Αποστολή και Εθνική Αντίσταση του Π. Καρασούλη. Εκδοτική Παραγωγή: Αλφα Πι Εκδόσεις: Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Δήμου Χίου. © 2006 Παναγιώτη Δ. Καρασούλη, Ομήρειο ΠΚΔ Χίου. ISBN: 960-86604-5-9 ► Από διάφορες αναφορές στο διαδίκτυο.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους