Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΤΟΥ ΔΑΣΑΡΧΗ Η ΒΡΥΣΗ Χειμώνας του 1895. Πάνω απ’ τη Μπρατίνιστα (έτσι την έγραφαν στα κατάστιχα οι Οθωμανοί, Bratinishta köyü) άρχιζαν τα Πιέρια: βουνά άγρια, με έλατα, οξιές και γκρεμούς κι απάνου τους το χιόνι κρατούσε ως το Πάσχα.

Το χωριό Ντράσκο ήταν το τελευταίο πριν αρχίσουν τα δάση.

Ανέσως μετά την Κόκκοβα και το Βόσοβο.

Από διοικητικής μεριάς όλα αυτά ανήκαν στο Καϊμακαμλίκι Καραφερίε, που το ’χε υπό την εποπτεία του ο Μπέης του Καρατζάνη, ένας τοπικός τοποτηρητής, διορισμένος απ’ τον Καϊμακάμη της Βέροιας.

Εκείνος ο Μπέης, που τον φώναζαν Χασάν αγά, είχε μετόχι πιο κάτω απ’ τη Μπρατίνιστα.

Κάθε χρόνο έστελνε ζαπτιέδες να μαζεύουν τον δεκατισμό: ένα δέκατο απ’ το μαλλί, το τυρί και τα δέντρα που κόβονταν.

Το δάσος ήταν περιουσία του Σουλτάνου κι όποιος έκοβε δέντρο χωρίς «φιρμάνι» πλήρωνε πρόστιμο βαρύ ή έχανε το μουλάρι του. Ο Γιάνν’ς ο Ντράσκης ήταν παλιός υλοτόμος, γνώριζε κάθε κορμό και κάθε ρίζα απ’ τη ράχη του Καρατζάνη ως το ρέμα της Μπρατίνιστας. — Ου δασάρχης είμι, όχ’ γραμματικός! έλεγε γελώντας, γιατί ήξερε τα βουνά καλύτερα απ’ τα χαρτιά τους.

Οι υλοτόμοι του χωριού ανέβαιναν απ’ τα χαράματα στα ριζά του βουνού, δέκα-δώδεκα άντρες.

Έσερναν μαζί τους τα πριόνια τα δυόλογα, μακριές σιδερένιες λάμες με δόντια, που τις κρατούσαν δυο άντρες, ένας από κάθε άκρη.

Ένας έσπρωχνε, ο άλλος τραβούσε με ρυθμό και τραγούδι. — Τράβα–σπρώξ’, Μήτ’! Μην κουράζ’ς του πριόν’! Αν το δέντρο ήταν πολύ χοντρό, πρώτα το σημάδευαν με το τσεκούρ’, μετά έβαζαν σφήνες από οξιά ή σίδερο, για να το κατευθύνουν στην πτώση.

Στο τέλος ο αρχιμάστορας έριχνε δυο χτυπήματα με τη βαριοπούλα κι όλο το βουνό αντιλαλούσε.

Τα κορμιά τα έκοβαν σε «ντούκια», (μεγάλες ροδέλες κορμού) και τα τραβούσαν με μουλάρια δεμένα σε αλυσίδες.

Άλλες φορές τα κυλούσαν μέσα στα ρέματα, ώσπου να φτάσουν στη σκάλα του ποταμιού, όπου τα συνέλεγαν έμποροι απ’ την Καραφέρια.

Εκεί τα φόρτωναν σε κάρα και τα πήγαιναν στους μύλους ή στα ξυλουργεία των πεδινών χωριών.

Το καλό έλατο πήγαινε για δοκάρια και σαχνισιά, το πλάτανο για νερόμυλους, το οξυάκι για εργαλεία και κάρα.

Τίποτα δεν πήγαινε χαμένο.

Ένα βράδυ ο Γιάνν’ς πήρε το γιο του τον Θανάση ψηλά στη ράχη του Καρατζάνη.

Το φεγγάρι καθόταν πάνω στα δέντρα σαν να τα μέτραγε. — Αυτό θ’ κόψουμι, πατέρα, είπε ο Θανάσης κι έδειξε μια οξιά χοντρή, ίσια σαν κερί. Ο Γιάνν’ς το σκέφτηκε. — Είν’ παλιό δέντρο, παιδά μ’. Δεν σηκών’ πριόν’. Κάτι φυλάει εδώ… Αλλά ο νέος δεν περίμενε.

Έβαλε πριόνι και τράβηξε με δύναμη.

Όταν ο κορμός έγειρε κι έσπασε με βρόντο, ξεπήδησε απ’ τη ρίζα του νερό καθαρό σαν λάδι. — Βρύσ’! φώναξε ο Θανάσης. — Όχ’! Ευχή είν’! είπε ο πατέρας κι έσκυψε, έπλυνε τα χέρια του και σταυροκοπήθηκε.

Το νερό δεν σταμάτησε να τρέχει ούτε τη νύχτα.

Όσο κι αν το χιόνι το σκέπαζε, αυτό έβραζε ζεστό, σαν να ’βγαινε από καρδιά.

Οι γερόντισσες είπαν πως ήταν πηγή παλιά, φυλαγμένη μέσα στη ρίζα, που την έκρυβε το δέντρο για να ποτίζει τα ξωτικά.

Άλλοι ορκίζονταν πως ήταν δάκρυ της γης, σημάδι πως η οξιά είχε ψυχή και πόνεσε.

Όπως και να ’ταν, απ’ εκείνη τη μέρα κανείς δεν έβαλε πριόνι πάνω στον Καρατζάνη χωρίς να κάνει πρώτα τον σταυρό του.

Το σημείο το είπαν «Του Δασάρχη η Βρύσ’». Κι όταν, χρόνια αργότερα, ο Μπέης ήρθε να δει το θαύμα, είπε με θαυμασμό: — Όσα δεν γράφει το φιρμάνι, τα γράφει ο Θεός στα βουνά σας.

Από τότε, κάθε Μάη, οι χωριανοί ανεβαίνουν στη βρύση με στάμνες και ψωμί.

Ραντίζουν τα χωράφια με λίγο νερό κι ανάβουν κερί, για να ’ναι ευλογημένο το δάσος.

Κι όταν φυσάει απ’ τα Πιέρια, ακούγεται, λένε, ο ήχος του παλιού πριονιού να πάλλεται στον άνεμο.

Όχι για να κόψει, μα για να θυμίζει πως και το ξύλο έχει ψυχή. Ανδρέας Μαρολαχάκης 14-10-25 Χαράδρα. Ομφαλός της γης

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους