Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Η πολιτική της νοσταλγίας και η πολιτική της ελπίδας Αν κάτι έχω μάθει τόσα χρόνια που διαβάζω διάφορες έρευνες, είναι πως, αν θέλει, ο ερευνητής μπορεί να οδηγήσει την έρευνά του στα αποτελέσματα που ο ίδιος θέλει.

Οι δημοσκοπήσεις, που είναι πολύ της εποχής, για παράδειγμα, κάθε τόσο προκαλούν με τα αποτελέσματά τους συζητήσεις για ανατροπές, νικητές ή ηττημένους.

Μόνο που οι αριθμοί ενίοτε κρύβουν την αλήθεια.

Για παράδειγμα, άλλο είναι να ρωτήσεις έναν πολίτη αν συμφωνεί με την εγκατάσταση καμερών για την προστασία του από την εγκληματικότητα και άλλο αν αποδέχεται τη συνεχή παρακολούθησή του στους δημόσιους χώρους.

Το θέμα παραμένει ίδιο, η απάντηση όμως μπορεί να αλλάξει σημαντικά.

Ανάλογες αμφισημίες συναντάμε και στα περίφημα «ποιοτικά στοιχεία» των πολιτικών δημοσκοπήσεων.

Ποιος είναι καταλληλότερος πρωθυπουργός, ποιος εμπνέει εμπιστοσύνη, ποιος μπορεί να κυβερνήσει καλύτερα; Ερωτήματα χρήσιμα, που όμως παραβλέπουν ίσως το σημαντικότερο: ποιος μπορεί να εμπνεύσει στους πολίτες αισιοδοξία για το αύριο; Με τα χρόνια έχω καταλήξει πως στην πολιτική υπάρχουν δύο διαφορετικές «υποσχέσεις». Ας ονομάσουμε την πρώτη «νοσταλγική», που υπόσχεται επιστροφή σε παλιές καλές εποχές, και τη δεύτερη «δημιουργική», που υπόσχεται όσα δεν έχουμε ακόμη ζήσει.

Η πρώτη αναζητά ασφάλεια στο παρελθόν, συχνά εξιδανικεύοντάς το. Η δεύτερη επιχειρεί να δημιουργήσει εμπιστοσύνη στο μέλλον.

Η ιστορία έχει δείξει πως οι μεγάλες πολιτικές ανατροπές συνήθως συνδέονται με τη δεύτερη. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής το 1974, ο Ανδρέας Παπανδρέου το 1981 ακόμα και ο Εμανουέλ Μακρόν στη Γαλλία το 2017, παρά τις τεράστιες μεταξύ τους διαφορές δεν υποσχέθηκαν απλώς καλύτερη διαχείριση.

Επιχείρησαν να εκφράσουν μια διαφορετική εποχή.

Στη σημερινή Ελλάδα, αντίθετα, η πολιτική αντιπαράθεση μοιάζει εγκλωβισμένη ανάμεσα στην υπεράσπιση του παρόντος και στην καταγγελία του.

Η κυβέρνηση επικαλείται τις επιτυχίες της, η αντιπολίτευση αναδεικνύει τις αποτυχίες της, αλλά μια πειστική αφήγηση για το αύριο δύσκολα διακρίνεται.

Κι όμως, ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα.

Οι γεωπολιτικές ισορροπίες ανατρέπονται, η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει την παραγωγή και την εργασία, η Ευρώπη αναζητά τον ρόλο της και η δική μας γειτονιά παραμένει γεμάτη προκλήσεις.

Ποιος μας εξηγεί τι σημαίνουν όλα αυτά; Ποιος περιγράφει τη θέση που μπορεί να διεκδικήσει η χώρα μας στον κόσμο που διαμορφώνεται; Και κυρίως, ποιος προτείνει ένα αξιόπιστο σχέδιο αντί για ευχάριστες υποσχέσεις; Οι πολίτες, ανθρώπινα, φοβούνται τις αλλαγές.

Περισσότερο όμως φοβούνται μια αλλαγή θολή, ανεξήγητη.

Η πραγματική ηγεσία δεν μπορεί, δεν πρέπει να περιορίζεται στην υπόσχεση καλύτερων ημερών.

Οφείλει να εξηγεί πώς μπορούν να έρθουν.

Την επόμενη, λοιπόν, φορά που θα ακούσουμε ή θα διαβάσουμε για μια δημοσκόπηση, αντί να ψάχνουμε νικητές και χαμένους, ας αναρωτηθούμε κάτι διαφορετικό: Θέλουμε εκείνον που μας υπόσχεται επιστροφή στους χαμένους παραδείσους ή εκείνον που μπορεί να μας πείσει ότι είμαστε ικανοί να δημιουργήσουμε έναν καλύτερο κόσμο; Υπάρχει τέτοιος στην Ελλάδα; Στην Ευρώπη;

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους