Original Post

Πλήρες Κείμενο:

20(2) ▫️Ανδριανόπουλος, Ανδρέας. Αγωνία για τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Τα Νέα (Σκληρό παιχνίδι), 20/10/2026, σελ. 6. ▫️Καραμπατζός, Αντώνης.

Αντιφιλελευθερισμός και ο κίνδυνος του μιθριδατισμού. Τα Νέα, 16/10/2026.

Θυμάμαι ακόμα τον Ανδρέα Ανδριανόπουλο στο ζενίθ της απήχησης των ιδεών του, το 2008, να επιχειρηματολογεί στα σοβαρά πώς αυτή καθ’ αυτή η έννοια της φορολογίας των εισοδημάτων και της περιουσίας (ακόμα -για να μην πούμε ιδίως- η σοσιαλδημοκρατική) είναι ο σπόρος του «ολοκληρωτισμού». Διαβάζω με κάποια χαιρεκακία να επισημαίνει σήμερα αυτός ο ίδιος πανικόβλητος πως «δοκιμάζονται» οι «τρεις μεγάλες υποσχέσεις» της «φιλελεύθερης δημοκρατίας», δηλαδή «η ελευθερία, η δημοκρατική συμμετοχή (;) και η ευημερία» (την ειρήνη την ξέχασες, Ανδρέα!). Έχει και βιβλιογραφία: το βιβλίο του Daron Acemoglu «What happened to liberal democracy?» και ένα άρθρο του Marc Levinson στο Engelsberg Ideas με τίτλο «The wrong prescription for liberal democracy’s ills». Και τώρα κρατηθείτε: στο πρώτο, επισημαίνεται το «παράδοξο», «ένα τμήμα (της) υψηλά μορφωμένης, τεχνοκρατικής, κοσμοπολίτικης ελίτ», να απομακρυνθεί «από τις ανάγκες και αντιλήψεις των λιγότερο μορφωμένων και οικονομικά πιο ευάλωτων» και να «εμφανίζεται σήμερα» η φιλελεύθερη δημοκρατία σαν ένα «σύστημα που υπηρετεί τους ήδη ισχυρούς και μορφωμένους (sic)». Ζητείται ως εκ τούτου ο λεγόμενος «working class liberalism» (!) για «να ξανασυνδέσει την ελευθερία με την κοινότητα… και την κοινωνική ευημερία». Για τον Levinson, αιτία των δεινών είναι η «επιβράδυνση της παραγωγικότητας». «Στη μεταπολεμική (διάβαζε: σοσιαλδημοκρατική, Σ.τ.Σ) Δύση… η φιλελεύθερη δημοκρατία… νομιμοποιήθηκε, επειδή έφερνε αποτελέσματα». Αλλά «μετά ήρθε η δεκαετία του 1970». Κυριάρχησε δηλαδή ο νεοφιλελευθερισμός, που έφερε «μακροχρόνια (sic) επιβράδυνση της παραγωγικότητας». «Οι κυβερνήσεις της δεξιάς, του κέντρου και της αριστεράς δεν κατόρθωσαν να αποκαταστήσουν τους ρυθμούς οικονομικής προόδου (sic) της μεταπολεμικής περιόδου» -καθώς, συμπληρώνω, εφάρμοζαν την «ενιαία σκέψη» των trickle down economics και της συναίνεσης της «Ουάσιγκτον» με τα οποία μας γανώνει το κεφάλι ο Ανδριανόπουλος από τη δεκαετία του 1970! Ο πολύς κόσμος, «που κρίνει τη δημοκρατία από τους καρπούς και όχι από τις ρίζες (!) (ως γνωστόν η θεωρία δεν τρώγεται, Σ.τ.Σ.), «άρχισε (sic) να αναρωτιέται: τι μου προσφέρει αυτό το σύστημα;». Έλα ντε! Αντίστοιχο είναι το κλίμα στο άρθρο του σοσιαλφιλελεύθερου καθηγητή πανεπιστημίου Αντώνη Καραμπατζού, που ασχολείται κυρίως με το κράτος δικαίου κ.λπ. και πολιτικά βρίσκεται μεταξύ ΠΑΣΟΚ και κεντροδεξιάς.

Αυτός αναφέρεται στο βιβλίο του Adrian Wooldridge «Centrists of the world, unite!». Ενώ «ο αντιφιλελευθερισμός» κερδίζει έδαφος «ήρθε η ώρα… το φιλελεύθερο υπόδειγμα… η καλύτερη μορφή δημοκρατικής οργάνωσης των κοινωνιών μας» να αναγνωρίσει πως (κρατηθείτε και πάλι!) «επέτρεψε φαινόμενα (sic) διαφθοράς, νεποτισμού παρεοκρατίας και παράνομων πολεμικών επεμβάσεων Πλέον, αντιμετωπίζουμε την «κρίσιμη πρόκληση… να περιοριστεί η ισχύς των προνομιούχων και να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στους θεσμούς» (να ξαναμπεί δηλαδή το τζίνι στο μπουκάλι). Διότι, βλέπετε, «φιλελευθερισμός χωρίς συμπεριληπτικότητα, που ανέχεται διογκούμενες ανισότητες, χάνει το νόημά του». Το σημαντικό εδώ δεν είναι το ακραίο τακτ που επιδεικνύεται στην κριτική στη σημερινή βαρβαρότητα: «φαίνεται πως…», «ορισμένες φορές…», «δίνεται η εντύπωση…». Είναι αναμενόμενη η συστολή, όταν υποστέλλονται σημαίες για χρόνια αναπεπταμένες.

Ούτε ο αιφνιδιασμός των πιο αφοσιωμένων ιερουργών του νεοφιλελεύθερου δόγματος, όταν ανακαλύπτουν πως οι «ανισότητες» είναι πρόβλημα, κάτι που αρνούνταν για δεκαετίες.

Αυτό που αξίζει να κρατήσουμε, είναι πως άρθρα και βιβλία σαν αυτά πάντα προοιωνίζονται μιαν αλλαγή στην ηγεμονία, μια ιστορική στροφή, την αλλαγή στα ρεύματα της ιστορίας.

Προς ποια κατεύθυνση; Όταν μιλάνε για «φιλελευθερισμό της “εργατικής τάξης”» και κραυγάζουν «κεντρώοι “όλου του κόσμου, ενωθείτε!”», μας το λένε οι ίδιοι.

Τα παλιά νεοφιλελεύθερα δόγματα, μπορούν πια να επιβιώσουν μόνο αναπλαισιωμένα στον κεφαλαιοκρατικό νεοφασισμό.

Ο πόλεμος, η τυραννία και η φτωχοποίηση βρίσκονται στο κέντρο του, δεν είναι ατυχείς παρενέργειες.

Όποιος δεν θέλει να γίνει φασίστας, οφείλει να απαρνηθεί τον νεοφιλελευθερισμό. Αυτό εξάλλου είναι το υπόστρωμα στην νέα «εποχή των άκρων».

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους