Το Εθνικό Ιθαγενικό Κογκρέσο (CNI) του Μεξικού και ο αγώνας για ζωή Του Λουίς Χερνάντες Ναβάρρο 13 Oκτωβρίου 2026 Τρεις δεκαετίες επίμονης αντίστασης και μνήμης μοιάζει να συμπυκνώνονται σε τρεις...

Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Στην πρώτη, μια φωτογραφία στη Ζούγκλα Λάκαντονα τον Οκτώβριο του 1996, εμφανίζεται η κομαντάντα Ραμόνα να κρατά στα χέρια της τη μεξικανική σημαία που έστειλαν οι ζαπατίστας για την ίδρυση του Εθνικού Ιθαγενικού Κογκρέσου (CNI). Περπατά προς το όχημα που θα τη μεταφέρει στην Πόλη του Μεξικού.

Στα δεξιά της, με το αριστερό του χέρι πάνω στους ώμους της κεντήστρας τσοτσίλ, ο τότε υποδιοικητής Μάρκος.

Οι άλλες δύο είναι πρόσφατες: ένας πίνακας ζωγραφικής και το κεντρικό τμήμα της τοιχογραφίας σε πανί που δημιούργησε ο εικαστικός καλλιτέχνης Γκουστάβο Τσάβες, με κεντρική μορφή την πρωτοστάτιδα του Επαναστατικού Νόμου των γυναικών ζαπατίστας.

Στην τοιχογραφία, η Ραμόνα κρατά μια εθνική σημαία με το σύνθημα: «Ποτέ πια ένα Μεξικό χωρίς εμάς». Και τα δύο αποτελούν μέρος της σκηνογραφίας που στήθηκε στο βήμα της συνέλευσης-εορτασμού του CNI, που πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες, στο Casa de los Pueblos Samir Flores*. Οι εικόνες της κομαντάντας του χθες και του σήμερα συμβολίζουν τη συνέχεια και την αντοχή του ανεξάρτητου χώρου, που έχουν δημιουργήσει οι αυτόχθονες που αντιστέκονται, για να πορεύονται μαζί εδώ και 30 χρόνια.

Απεικονίζει την κοινή ταυτότητα που σφυρηλατήθηκε από τους αμέτρητους αγώνες των λαών για τα κοινά τους προβλήματα, κάτω από την ομπρέλα μιας οργάνωσης που δεν αυτοπροσδιορίζεται ως τέτοια, αλλά ως συνέλευση όταν συγκεντρώνονται και ως δίκτυο όταν δεν βρίσκονται μαζί.

Η συνέλευση-εορτασμός ξεκίνησε με τη συμμετοχή 352 εκπροσώπων από 32 ιθαγενείς λαούς από 20 πολιτείες της χώρας.

Η συμμετοχή τους είναι ελεύθερη και συνειδητή.

Κάθε αντιπροσωπεία ανέλαβε τα έξοδα μετακίνησής της.

Παρόντες ήταν επίσης προσκεκλημένοι από 15 πολιτείες και 10 χώρες της Αμερικής και της Ευρώπης, από τη Γουατεμάλα έως την Ελλάδα.

Σύμφωνα με την εκπρόσωπο φωνής του CNI, Μαρία ντε Χεσούς Πατρίσιο Μαρτίνεζ, «σε αυτά τα 30 χρόνια δε χάσαμε το πνεύμα τού να βαδίζουμε μαζί και να υπερασπιζόμαστε τις κοινότητές μας.

Να μην αφήνουμε να συνεχίζουν να μας αρπάζουν τη γη μας.

Να μην επιτρέπουμε να εξαντλούν τα νερά μας και να υποβαθμίζουν τον τόπο που ζούμε.

Αυτό μας κρατά ζωντανούς, μας κρατά ενωμένους.

Σε αυτά τα 30 χρόνια έχουμε δει κυβερνήσεις διαφορετικών πολιτικών χρωμάτων να έρχονται και να φεύγουν, και η κατάσταση συνεχίζει να χειροτερεύει.

Τριάντα χρόνια… εύκολα λέγεται, αλλά κοστίζει.

Είναι όπως στα πανηγύρια, όπου πολλοί έρχονται, αλλά όταν πρόκειται να ετοιμαστούν τα φαγητά, λίγοι είναι αυτοί που δίνουν ένα χέρι.

Κάποιοι κοιτάζουν και άλλοι περιμένουν να τους σερβίρουν.

Αλλά, αν αποφασίσουμε να προχωρήσουμε μαζί, πρέπει να όλοι εξίσου να βάλουμε ένα χέρι». Εκτός από την κομαντάντα Ραμόνα, τιμήθηκε η μνήμη ορισμένων από τους ιδρυτές του CNI: από τον Χουάν Τσάβες έως τη Μπέτι Καρίνιο, από τον Εφρέν Καπίζ έως την Εύα Καστανέδα, χωρίς να παραλείψουμε τον ιησουίτη ιερέα Ρικάρδο «ελ Ρόνκο» Ρόμπλες και τον Φέλιξ Σερδάν.

Μια ολόκληρη γενιά εξαιρετικών ιθαγενών ηγετών, οι οποίοι, με αφορμή την πρόσκληση των ζαπατίστας το 1996, ανέλαβαν να θέσουν τα θεμέλια και να χτίσουν τους τοίχους του κοινού σπιτιού των προγονικών λαών, ανεξάρτητου και αυτόνομου από οποιαδήποτε κυβέρνηση.

Και οι οποίοι, αν και δεν βρίσκονται πλέον ανάμεσά μας, παραμένουν παρόντες ως παράδειγμα και οδηγός.

Μαζί με τους ιστορικούς εκπροσώπους που, παρά τις αντιξοότητες και με αδιάφθορη και αταλάντευτη στάση, συνεχίζουν να αγωνίζονται, παραβρέθηκε και ένας τεράστιος αριθμός κοινοτικών αντιπροσώπων που δεν είχαν παρευρεθεί ποτέ πριν σε συνεδρίαση του CNI.

Σημάδι των καιρών, ένδειξη της σύγκλισης των δρόμων αγώνα: συμμετείχαν, ως προσκεκλημένες, μέλη συλλογικοτήτων των μανάδων που αναζητούν τους αγνοούμενους, όπως η μητέρα του Argenis Yosimar Pensado Barrera -αγνοούμενος εδώ και 12 χρόνια- η οποία, μέσα από δάκρυα, είπε ότι ένιωθε πολύ συγκινημένη με αυτό που ζούσε.

Και πρόσθεσε: «Πρέπει να συνεχίσουμε να ονοματίζουμε τους αγνοούμενους μας, δεν μπορούμε να τους αφήσουμε στη λήθη». Με το τέλος της ομιλίας της, τα συνθήματα δεν άργησαν να ακουστούν: «Γιατί τους ψάχνουμε; Επειδή τους αγαπάμε! Μέχρι πότε; Μέχρι να τους βρούμε!». Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι λαοί και οι κοινότητες που συμμετέχουν στο CNI ξεπερνούν το αγροτικό ζήτημα· η υγεία, η εκπαίδευση, το νερό, η προλεταριοποίηση, τα κυβερνητικά προγράμματα που σπέρνουν συγκρούσεις, κατακερματίζουν τις κοινόχρηστες εκτάσεις και διχάζουν τον λαό, τα «τσακάλια» (=οι μεσάζοντες) και οι τοπικοί άρχοντες, καθώς και η κυβερνητική καταστολή.

Δύο επιπλέον ζητήματα (και ένα ακόμη, επείγον) έχουν αποκτήσει κεντρική σημασία: η υπεράσπιση των εδαφών και των φυσικών πόρων, τους οποίους τα μεγα-έργα και τα κεφάλαια επιδιώκουν να λεηλατήσουν.

Και η δράση του οργανωμένου εγκλήματος, η οποία -σε πολλές περιπτώσεις σε συνεργασία με μεγάλα συμφέροντα- με δολοφονίες, εξαφανίσεις και φυλακίσεις, έχει μετατρέψει τους προγονικούς οικισμούς σε περιοχές εξαιρετικά επισφαλείς για να ζει κανείς.

Το τρίτο θέμα είναι η διαβούλευση για τη μεταρρύθμιση του ιθαγενικού νόμου.

Σύμφωνα με τη Μαριτσούι, με αυτήν «θέλουν να μας επιβάλουν έναν νοθευμένο νόμο, που αποσκοπεί στον έλεγχο της αυτονομίας και των τρόπων λήψης αποφάσεων στις κοινότητές μας.

Θέλουν να ελέγξουν τον τρόπο με τον οποίο φροντίζουμε τη γη μας… Αλλά ξέρουν ότι οι κοινότητες δεν θα το αφήσουν να περάσει». Η κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι αυτόχθονες πληθυσμοί είναι πολύ σοβαρή.

Σύμφωνα με την Μαριτσούι -παραδοσιακή γιατρό της φυλής Νάουα- και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, «έρχονται για τα πάντα.

Δεν θα σταματήσουν.

Μετά από 30 χρόνια, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί.

Ορισμένοι λαοί ήδη εξαφανίζονται.

Πρέπει να δείξουμε ότι είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε αυτό το έδαφος, αυτή τη γη, αυτούς τους φυσικούς πόρους, που είναι αυτοί που μας δίνουν ζωή». Έτσι έχουν τα πράγματα. *Σημείωση: Casa de los Pueblos Samir Flores Soberanes: Τα πρώην κεντρικά γραφεία του Εθνικού Ιθαγενικού Ινστιτούτου (INPI), κατειλημμένα εδώ και έξι χρόνια από τον ιθαγενή λαό των Οτομί και μετονομασμένα σε «Σπίτι των Λαών Σαμίρ Φλόρες Σομπεράνες», προς τιμήν του ιθαγενή δασκάλου, υπερασπιστή της φύσης και των δικαιωμάτων των ιθαγενών λαών που δολοφονήθηκε το 2019. Στο Casa de los Pueblos έγινε η συνέλευση του CNI και εκεί είναι που θα γίνει η υποδοχή των 1500 ζαπατίστας, οι οποίοι συνεχίζοντας το Ταξίδι για τη Ζωή – Κεφάλαιο Μεξικό, που φτάνουν την 1η Δεκέμβρη στην Πόλη του Μεξικού Πηγή: https://www.jornada.com.mx/noticia/2026/10/13/opinion/el-congreso-nacional-indigena-y-la-lucha-por-la-vida

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους