Original Post

Πλήρες Κείμενο:

ΟΙ ΦΛΟΓΕΣ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ (*) Α. ΓΙΑΤΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΕΞΕΓΕΙΡΕΤΑΙ; Β. ΟΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΟΥ ΚΑΤΕΡΡΕΥΣΑΝ Γ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ; Δ. Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ Ε. Η ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΣΤ. ΤΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΙΣ ΕΞΕΓΕΡΣΕΙΣ; Ζ. ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ Γαλλία, Αλβανία, Ισπανία, Ιταλία, Βέλγιο, Πορτογαλία και πιθανώς και άλλες χώρες που θα ακολουθήσουν βρίσκονται σε κοινωνικό αναβρασμό (ας ελπίσουμε και στα δικά μας). Τεράστιες κινητοποιήσεις, βίαιη αντιμετώπιση από την πλευρά των δυνάμεων καταστολής των διαδηλωτών, κυβερνήσεις που βρίσκονται σε αναμμένα κάρβουνα.

Τα υψηλά ενοίκια, οι σοβαρές ελλείψεις στον χώρο της εκπαίδευσης, το δυσοίωνο μέλλον, ο αυταρχισμός των κυβερνήσεων, αποτελούν ένα εκρηκτικό μείγμα που πυροδοτεί της εξεγέρσεις των νέων και των εργαζομένων. Α. ΓΙΑΤΙ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΕΞΕΓΕΙΡΕΤΑΙ; Γιατί ο κόσμος νιώθει τέτοια πίεση και εξεγείρεται; Ας θέσουμε μία πλευρά που σπανίως την ακούμε στον δημόσιο διάλογο.

Η παρακμάζουσα ευρωπαϊκή ήπειρος έχει αποφασίσει ότι ο μεγάλος της εχθρός είναι η Ρωσία.

Πρόκειται για μία πολιτική κατασκευή που στερείται της οποιασδήποτε σοβαρότητας. Η ΕΕ αποφάσισε να κατασκευάσει έναν φαντασιακό εχθρό προκειμένου να μπει στη διαδικασία της πολεμικής οικονομίας.

Όταν η οικονομία πορεύεται με φθίνουσα τροχιά και δεν υπάρχει προοπτική να ανακάμψει, τότε υπάρχουνε δύο λύσεις: η μία είναι η συμπίεση των κοινωνικών δαπανών και η άλλη είναι η πολεμική οικονομία.

Το rearm Europe, δηλαδή το σχέδιο πολεμικού εκσυγχρονισμού της Ευρώπης αυτό ακριβώς εξυπηρετεί.

Ωστόσο, για να εκσυγχρονιστεί ο πολεμικός εξοπλισμός και για να παραχθούν νέα όπλα, αναγκαστικά οι δαπάνες θα συμπιεστούν στην παιδεία, την υγεία, τους μισθούς, την κοινωνική ασφάλιση και κάθε είδους κοινωνική παροχή. Β. ΟΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΟΥ ΚΑΤΕΡΡΕΥΣΑΝ Σε κάθε περίπτωση οι κοινωνικές εξεγέρσεις απαντάνε σχεδόν εδώ και 30 χρόνια σε δύο θεωρίες.

Τη θεωρία του Φουκουγιάμα για το «τέλος της ιστορίας» και τη θεωρία του Χάντιγκτον που ερμηνεύει την κοινωνική κίνηση ως «πόλεμο των πολιτισμών». Η δεύτερη απαντούσε στην πρώτη αλλά ούτε η μία ούτε η άλλη ανταποκρινόταν στην αλήθεια.

Μετά τη διάλυση των σοσιαλιστικών χωρών η θεωρία του Φουκουγιάμα, η οποία για να είμαστε ακριβείς έχει αναιρεθεί από τον ίδιο αλλά παρόλα αυτά την επικαλούνται διάφοροι συντηρητικοί διανοητές, ήθελε να μας πείσει ότι ταξική πάλη έλαβε τέλος και ότι ο καπιταλισμός είναι το τελευταίο σύστημα που γνωρίζει η ανθρωπότητα.

Από την άλλη, η θεωρία του πολέμου των πολιτισμών ήθελε να ερμηνεύσει την κοινωνική κίνηση όχι βάσει ταξικών διαφορών αλλά πολιτισμικών.

Στην πράξη και οι δύο θεωρίες αναιρέθηκαν πανηγυρικά. Γ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ; Υπάρχει, επιπλέον, ένα ζήτημα που ανακύπτει και που είναι κάπως θεωρητικό αλλά με σοβαρές πρακτικές απολήξεις.

Τι ακριβώς είναι η εξέγερση και ποια είναι η διαφορά της με την επανάσταση; Η επανάσταση θέτει ως στόχο την εκ βάθρων πολιτική, κοινωνική και οικονομική αλλαγή της κοινωνίας.

Συμμετέχουν σε αυτήν ευρύτατα τμήματα του πληθυσμού, είναι ένοπλη και η επιτυχή της έκβαση προϋποθέτει τη σύγκρουση με το κατεστημένο μέχρις εσχάτων.

Όταν φτάσει η στιγμή του «ποιος-ποιον», όποιος διστάσει ή όποιος έχει αυταπάτες θα υποστεί τις συνέπειες που θα είναι δραματικές.

Η επανάσταση αλλάζει της κοινωνικοοικονομικές δομές.

Ηγείται σε αυτήν κάποιο επαναστατικό κόμμα και κάποια τάξη είναι πρωτοπόρα.

Από την άλλη, η εξέγερση θέτει λιγότερο συνολικά ζητήματα.

Η ακριβή στέγη, η ανεργία, ο πληθωρισμός, οι ελλείψεις στα σχολεία, το καθένα από αυτά ή όλα μαζί αποτελούν τη βάση για τους εξεγερμένους.

Κοινωνικά τμήματα της εξέγερσης μπορεί να θέτουνε συνολικότερα ζητήματα αλλά δεν είναι τα κυρίαρχα στην εξέγερση.

Η εξέγερση, επίσης μπορεί να έχει τοπικό χαρακτήρα και να μην αγκαλιάζει όλη τη χώρα. Δ. Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ Η περίπτωση της Γαλλίας είναι πολύ ιδιαίτερη αφού όπως συνηθίζουμε να λέμε αποτελεί ένα εργαστήρι κοινωνικών ζυμώσεων και η κινηματική παράδοση που αφορά τη συγκεκριμένη χώρα είναι μακρά.

Η επανάσταση του 1848, η κομμούνα το 1871, η μητέρα των αστικών επαναστάσεων του 1917, ο γαλλικός Μάης του 1968 είναι ιστορικοί σταθμοί όχι μόνο για τη Γαλλία αλλά για την παγκόσμια ιστορία.

Στον 21ο αιώνα είχαμε το 2005 την εξέγερση των προαστίων, το 2006 τεράστιες κινητοποιήσεις της νεολαίας με αφορμή το «συμβόλαιο πρώτης απασχόλησης», το 2018-2019 το κίνημα των κίτρινων γιλέκων, το 2023 πάλι μεγάλες κινητοποιήσεις με αφορμή τη δολοφονία ενός νεαρού και στη χρονιά που διανύουμε τις μεγάλες κινητοποιήσεις που όλοι βλέπουμε στους δέκτες της τηλεόρασης. Ε. Η ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ H προπαγάνδα στις εξεγέρσεις και στις επαναστάσεις και εν γένει στην ταξική πάλη είναι πάντοτε ένας σοβαρός παράγοντας που παίζει τον ρόλο του.

Το πάνω χέρι ασφαλώς το έχει το σύστημα και στις συγκεκριμένες περιπτώσεις της Γαλλίας και της Αλβανίας η υπερπροβολή των καταστροφών και οι κλοπές προϊόντων από διαδηλωτές δεν είναι καθόλου αθώα.

Πρώτα από όλα πρέπει να σημειώσουμε ότι αφορούν ένα πολύ μικρό κομμάτι των διαδηλωτών και ως εκ τούτου η προβολή τους είναι δυσανάλογη σε σχέση με το εύρος και το περιεχόμενο των διαδηλώσεων.

Κατά δεύτερον, στοχεύουν σε συντηρητικοποίηση των συνειδήσεων αφού η εικόνα του πλιάτσικου πρέπει να μείνει βαθιά χαραγμένη στην κοινωνία.

Να σημειωθεί ακόμη ότι φαινόμενα που έχουμε δει στην Ελλάδα με κουκουλοφόρους να βγαίνουν από τις κλούβες και καταστρέφουν, επαναλαμβάνονται και στην περίπτωση της Γαλλίας χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε έφηβος ή παιδί που φοράει κουκούλα είναι ενεργούμενο των δυνάμεων καταστολής και του κράτους.

Ωστόσο, πρέπει να γίνει αξίωμα ότι οι αγωνιστές δεν φοράνε κουκούλες αλλά βγαίνουν με το πρόσωπό τους και διαδηλώνουν και αν χρειαστεί συγκρούονται. ΣΤ. ΤΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΙΣ ΕΞΕΓΕΡΣΕΙΣ; Υπάρχει ακόμη ένα ιστορικό συμπέρασμα που πρέπει να το κρατήσουμε.

Συχνά μετά από κοινωνικές εξεγέρσεις υπάρχει μία συντηρητική στροφή της κοινωνίας πράγμα που συνδέεται και με την παραπάνω παρατήρηση για τη δύναμη της προπαγάνδας.

Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι μετά τις μεγάλες κινητοποιήσεις στις ΗΠΑ κατά του πολέμου του Βιετνάμ τη δεκαετία του ’60 και του ’70, εκλέχτηκε ο Νίξον.

Μετά την εξέγερση του 1968 στη Γαλλία το Γκωλικό Κόμμα και οι σύμμαχοί του πέτυχαν μια συντριπτική εκλογική νίκη, κερδίζοντας την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών στην Εθνοσυνέλευση.

Μετά την εξέγερση του πολυτεχνείου το 1973 στην Ελλάδα και την πτώση της χούντας εκλέχτηκε η κυβέρνηση Καραμανλή με ποσοστό 54%. Αλλά τι μπορεί να σημαίνει αυτό; Ότι δεν πρέπει να υπάρχουν εξεγέρσεις; Καταρχάς η κάθε εξέγερση δεν οδηγεί αναγκαστικά σε συντηρητικοποίηση αλλά μπορεί να οδηγήσει σε αυτήν.

Έτσι κι αλλιώς δεν έχει απολύτως κανένα νόημα να πούμε ότι είναι καλό ή κακό να εξεγείρονται οι άνθρωποι.

Είναι απλώς αναγκαστικό.

Η επισήμανση γίνεται για να διακρίνουμε τον παράγοντα που μπορεί να λείπει στις εξεγερσιακές καταστάσεις και που μπορεί να οδηγήσει στο επόμενο βήμα. Ζ. ΤΟ ΕΛΛΕΙΜΜΑ Και ποιος είναι αυτός ο παράγοντας; Είναι το επαναστατικό υποκείμενο.

Είναι το κόμμα που θα ηγηθεί μιας κοινωνικής κίνησης.

Σε ένα συγκεκριμένο στόχο.

Ο στόχος αυτός μπορεί να είναι η παραίτηση της κυβέρνησης, η θέσπιση μεταρρυθμίσεων υπέρ των λαϊκών συμφερόντων και σε οξυμένες μορφές πάλης η κοινωνική επανάσταση.

Δυστυχώς, στη Γαλλία, την Αλβανία και σε άλλες χώρες το έλλειμμα αυτό είναι εμφανές.

Δεν υπάρχει το επαναστατικό υποκείμενο για να βάλει τη σφραγίδα του.

Και ακόμη χειρότερα το έλλειμμα αυτό αφορά τις περισσότερες αν όχι όλες τις χώρες της Ευρώπης.

Το επαναστατικό πολιτικό υποκείμενο οφείλει να διακρίνει την εξέγερση από την επανάσταση προκειμένου να αποφύγει υπερεπαναστατικές και κούφιες φρασεολογίες που οδηγούν σε ένα άλμα στο κενό.

Οφείλει ακόμη τις εξεγέρσεις να τις βαθαίνει πολιτικά με τα αιτήματα και τις μορφές πάλης και να μετατρέπει το αυθόρμητο σε συνειδητό.

Επομένως, αν η κοινωνικές εξεγέρσεις θέλουμε να έχουν προοπτική αυτό μπορεί να συμβεί μόνο με την προϋπόθεση ότι υπάρχει ένας τέτοιος πολιτικός φορέας που θα ηγεμονεύσει σε αυτές. Και η ηγεμονία είναι μία διαφορετική έννοια από το καπέλωμα… (*) Αναρτήθηκε στο militaire.gr

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους