Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ας μιλήσουμε για εκείνα τα αρχαία εκθέματα που προκαλούν αμηχανία και κάνουν κάποιους να προχωρούν γρήγορα στην επόμενη προθήκη.

Στο εσωτερικό αυτού του αρχαίου ποτηριού (κύλικα), μια γυμνή γυναίκα με κομψά ανασηκωμένα μαλλιά και σκουλαρίκια, κρατά στα χέρια της δύο ολίσβους, κοινώς, τεχνητούς φαλλούς.

Η παράσταση είναι τόσο άμεση και τολμηρή, που καταφέρνει να προκαλεί ελαφρύ κοκκίνισμα (ή πονηρά χαμόγελα και σχόλια) ακόμη και σήμερα, δυόμισι χιλιετίες μετά τη δημιουργία της.

Πρόκειται για μια αττική ερυθρόμορφη κύλικα που χρονολογείται γύρω στο 520–500 π.Χ. και βρέθηκε στο Βούλτσι της Ετρουρίας (στη σημερινή Ιταλία). Φέρει την υπογραφή του κεραμέα Παμφαίου, η ζωγραφική της αποδίδεται στον λεγόμενο Ζωγράφο του Νικοσθένη, και σήμερα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο.

Στην εξωτερική της επιφάνεια, σάτυροι και μαινάδες το ζουν στα άκρα, χορεύοντας σε ένα κλασικό διονυσιακό πάρτι.

Το πραγματικό «τρικ», όμως, κρύβεται στη θέση της κεντρικής εικόνας.

Βρίσκεται ακριβώς στον πυθμένα του σκεύους.

Αυτό σημαίνει πως, όσο ο συμποσιαστής έπινε και το κρασί λιγόστευε, η γυναίκα με τους ολίσβους αναδυόταν σιγά-σιγά μέσα από το ποτό.

Μπορούμε εύκολα να φανταστούμε τα πειράγματα και τα σχόλια που θα πυροδοτούσε η σταδιακή αποκάλυψή της στην ανδροπαρέα! Πολλοί βιάζονται να χαρακτηρίσουν τη μορφή ως εταίρα, αλλά η αλήθεια είναι πως η ίδια η εικόνα δεν μας παραδίδει ούτε το κοινωνικό της status, ούτε το βιογραφικό της.

Ο «ὄλισβος», πάντως, δεν ήταν καθόλου άγνωστη λέξη στην αρχαιότητα.

Στη διάσημη Λυσιστράτη (411 π.Χ.), ο Αριστοφάνης βάζει την ηρωίδα του να παραπονιέται πικρά πως, από τότε που τους πρόδωσαν οι Μιλήσιοι, διακόπηκε η... εφοδιαστική αλυσίδα και δεν έχουν δει ούτε έναν «ὄλισβον ὀκτωδάκτυλον» (μια δερμάτινη, ας πούμε, παρηγοριά). Ο Πελοποννησιακός Πόλεμος, όπως φαίνεται, είχε χτυπήσει τις εισαγωγές ακόμα και στα πιο προσωπικά είδη.

Αιώνες αργότερα, το βυζαντινό λεξικό της Σούδας επιβεβαιώνει την κατασκευή, ορίζοντας τον όλισβο ως «αἰδοῖον δερμάτινον». (Βέβαια, καλό είναι να μην παίρνουμε το «οκτωδάκτυλον» του σατιρικού Αριστοφάνη ως την απόλυτη εργοστασιακή προδιαγραφή της αρχαιότητας). Εδώ, ωστόσο, κρύβεται το πιο ενδιαφέρον σημείο ολόκληρης της ιστορίας.

Έχουμε μπροστά μας μια ωμή, ρεαλιστική εικόνα γυναικείας σεξουαλικότητας, από την οποία όμως λείπει παντελώς η... ίδια η γυναίκα.

Τη μορφή της τη σχεδίασε ένας άνδρας αγγειογράφος, πάνω σε ένα ποτήρι προορισμένο για ένα αυστηρά ανδρικό συμπόσιο.

Τα αντίστοιχα τολμηρά λόγια στην κωμωδία, τα έγραψε ένας άνδρας ποιητής.

Ανάμεσα στην πραγματική γυναικεία επιθυμία και στην επιθυμία όπως την έκαναν θέαμα, αστείο και ζωγραφική οι άνδρες της εποχής, υπάρχει μια τεράστια απόσταση που πρέπει να κρατάμε πάντα ορατή.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους