Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Ελάτε να δομήσουμε τον Κανένα Λέγεται πως, όταν ξέσπασε μια μεγάλη φωτιά στο δάσος, τα ζώα άρχισαν να τρέχουν πανικόβλητα για να σωθούν.

Τα πουλιά εγκατέλειπαν τις φωλιές τους και πετούσαν μακριά, αναζητώντας καταφύγιο.

Ανάμεσά τους, ένα μικρό κολιμπρί πετούσε προς την αντίθετη κατεύθυνση.

Με το ράμφος του μετέφερε μια σταγόνα νερό, την οποία άφηνε πάνω στις φλόγες, κι ύστερα επέστρεφε για να φέρει άλλη μία.

Τα υπόλοιπα πουλιά το έβλεπαν και απορούσαν.

Κάποια το περιγελούσαν. «Τι νομίζεις πως μπορείς να καταφέρεις με μια σταγόνα νερό; Δεν βλέπεις πόσο μεγάλη είναι η φωτιά;» Το μικρό κολιμπρί δεν σταμάτησε.

Συνέχισε το πηγαινέλα του, ώσπου κάποια στιγμή αποκρίθηκε: «Ξέρω πως δεν μπορώ να σβήσω ολόκληρη τη φωτιά.

Κάνω, όμως, αυτό που μου αναλογεί». Ίσως αυτή η μικρή ιστορία να κρύβει ένα μεγάλο μάθημα για την ανθρώπινη ύπαρξη.

Δεν χρειάζεται να μπορούμε να αλλάξουμε τα πάντα για να αρχίσουμε να αλλάζουμε κάτι.

Δεν χρειάζεται να είμαστε σπουδαίοι στα μάτια των άλλων για να έχει αξία αυτό που κάνουμε.

Χρειάζεται μόνο να αναγνωρίσουμε την ευθύνη που μας αναλογεί και να αναλάβουμε το μερίδιό μας στη δημιουργία ενός διαφορετικού κόσμου.

Ελάτε, λοιπόν, να δομήσουμε, ο καθένας στην περιοχή του, στην πόλη του, στη χώρα του, τον Κανένα.

Η φράση αυτή, ποιητική και ταυτόχρονα πολιτική, κρύβει μια βαθιά πρόκληση: Πώς μπορούμε να χτίσουμε κάτι που αποκαλείται Κανένας; Πώς μπορεί να υπάρξει μια συλλογική ταυτότητα που δεν εξαντλείται στο πρόσωπο, στο όνομα, στο εγώ; Σε μια εποχή υπερέκθεσης, όπου η κοινωνική αναγνώριση μοιάζει να αποτελεί προϋπόθεση της ύπαρξης, ο Κανένας αναδύεται ως μορφή αντίστασης και ελευθερίας.

Είναι το πρόσωπο που δεν χρειάζεται να φαίνεται για να υπάρχει.

Είναι ο άνθρωπος που ενεργεί χωρίς να επιζητεί την προβολή του, που δημιουργεί χωρίς να διεκδικεί την αποκλειστική αναγνώριση του έργου του. Ο Κανένας δεν είναι εκείνος που απουσιάζει.

Είναι εκείνος που υπάρχει ουσιαστικά, χωρίς να έχει ανάγκη να βρίσκεται στο επίκεντρο. Ο Κανένας ως σύμβολο Ο Κανένας είναι, πρώτα απ’ όλα, σύμβολο.

Μας γυρίζει στον Οδυσσέα, ο οποίος, για να σωθεί από τον Πολύφημο, δηλώνει πως ονομάζεται «Οὖτις», δηλαδή Κανένας. Ο Οδυσσέας σώζεται χάρη σε ένα τέχνασμα που αξιοποιεί τη δύναμη της ανωνυμίας.

Η περιπέτειά του, πέρα από την ευφυΐα που αναδεικνύει, μας προσφέρει μια αφορμή για βαθύτερο στοχασμό: Τι απομένει από τον άνθρωπο όταν αφαιρέσουμε το όνομα, τη φήμη, την κοινωνική θέση και την ανάγκη του να αναγνωρίζεται από τους άλλους; Ίσως τότε να ανακαλύψουμε πως η αξία του δεν βρίσκεται μόνο σε όσα τον ξεχωρίζουν, αλλά και σε όσα τον συνδέουν με τους άλλους. Ο Κανένας, επομένως, δεν είναι μηδενισμός.

Δεν είναι η άρνηση της προσωπικότητας ούτε η εξαφάνιση του ανθρώπου μέσα στο πλήθος.

Είναι ο άνθρωπος που επιλέγει να συμμετέχει χωρίς να κυριαρχεί, να δημιουργεί χωρίς να ιδιοποιείται, να προσφέρει χωρίς να απαιτεί ανταλλάγματα.

Είναι ο πολίτης που βλέπει το συλλογικό συμφέρον δίπλα στο προσωπικό, ο δημιουργός που μοιράζεται αντί να ανταγωνίζεται, ο άνθρωπος που δεν χρειάζεται να υπερισχύσει για να αισθανθεί πως υπάρχει. Ο Κανένας δεν είναι η απουσία του Εγώ, αλλά η υπέρβαση της κυριαρχίας του.

Δεν καλούμαστε να πάψουμε να είμαστε ο εαυτός μας, αλλά να πάψουμε να θεωρούμε τον εαυτό μας το μέτρο των πάντων.

Να αναγνωρίσουμε πως η προσωπική μας ελευθερία δεν ολοκληρώνεται στην απομόνωση, αλλά βαθαίνει μέσα από τη συνάντηση με τον Άλλον.

Η πράξη της δόμησης Η λέξη «δομήσουμε» δεν είναι τυχαία.

Δεν μας καλεί απλώς να καταγγείλουμε όσα μας πληγώνουν, αλλά να δημιουργήσουμε κάτι νέο.

Να χτίσουμε πάνω στα ερείπια του ατομισμού, της αδιαφορίας και της αποξένωσης.

Η δόμηση του Κανένα δεν είναι υλική, αλλά αξιακή.

Αφορά το πνεύμα, τις σχέσεις, τις κοινωνικές δομές και τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουμε τη ζωή μας.

Να δομήσουμε τον Κανένα σημαίνει: Να χτίσουμε κοινότητες συνεργασίας και όχι επίδειξης.

Να αποκαταστήσουμε το νόημα της συμμετοχής στα κοινά.

Να καλλιεργήσουμε την αλληλεγγύη ως καθημερινή πράξη.

Να ξαναβρούμε την ταπεινότητα ως πολιτική αρετή.

Να δημιουργήσουμε χώρους όπου κάθε άνθρωπος θα έχει φωνή, χωρίς κανείς να διεκδικεί το δικαίωμα να μιλά εξ ονόματος όλων.

Να μάθουμε να συνδιαμορφώνουμε, αντί να περιμένουμε κάποιον άλλον να αποφασίσει για εμάς.

Σε έναν κόσμο που προωθεί την εξατομίκευση και τον ανταγωνισμό, η συλλογική δόμηση αποτελεί μια ριζοσπαστική πράξη.

Δεν αρκεί να ονειρευόμαστε μια δικαιότερη κοινωνία.

Χρειάζεται να ανακαλύψουμε τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να την οικοδομήσουμε, ξεκινώντας από τις σχέσεις μας, τις αποφάσεις μας και τις καθημερινές μας επιλογές.

Η δόμηση του Κανένα αρχίζει όταν η ανάγκη να ξεχωρίσουμε δίνει τη θέση της στην επιθυμία να συνεισφέρουμε.

Όπως το κολιμπρί δεν περίμενε να αποκτήσει τη δύναμη ενός αετού για να αναλάβει την ευθύνη του, έτσι κι εμείς δεν χρειάζεται να περιμένουμε να αποκτήσουμε εξουσία, κύρος ή ιδιαίτερες δυνατότητες για να αρχίσουμε να δημιουργούμε.

Η αξία της πράξης δεν εξαρτάται πάντοτε από το μέγεθος του αποτελέσματός της, αλλά και από τη συνείδηση με την οποία πραγματοποιείται.

Ο καθένας στην περιοχή του, στην πόλη του, στη χώρα του Η πρόσκληση δεν ζητά έναν ηγέτη.

Δεν αναζητά έναν σωτήρα ούτε ένα πρόσωπο που θα συγκεντρώσει πάνω του τις προσδοκίες όλων.

Ζητά πολλούς μικρούς αρχιτέκτονες ενός κοινού ονείρου.

Κάθε άνθρωπος καλείται να γίνει δημιουργός μέσα στο πεδίο όπου ζει.

Στη γειτονιά, με πράξεις φροντίδας και αλληλεγγύης.

Στην πόλη, με συμμετοχή, ενδιαφέρον για τα κοινά και διεκδίκηση μιας ζωής με αξιοπρέπεια.

Στη χώρα, με υπεύθυνη στάση απέναντι στην πολιτεία, στην κοινωνία, στη φύση και στον ίδιο τον πλανήτη.

Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε ολόκληρο τον κόσμο για να αρχίσουμε.

Χρειάζεται να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο στεκόμαστε απέναντί του.

Η μικρή πράξη δεν είναι ασήμαντη επειδή δεν είναι μεγάλη.

Είναι το πρώτο βήμα μιας αλλαγής που μπορεί να πολλαπλασιαστεί, όταν συναντήσει άλλες πράξεις, άλλες συνειδήσεις και άλλες ελεύθερες πρωτοβουλίες. Ο Τζίντου Κρισναμούρτι ανέδειξε επανειλημμένα τη σημασία των σχέσεων του ανθρώπου με τον εαυτό του, τους άλλους και τη φύση.

Δεν υπάρχουμε αποκομμένοι από αυτές τις σχέσεις.

Διαμορφωνόμαστε μέσα από αυτές και, ταυτόχρονα, συμβάλλουμε στη διαμόρφωσή τους.

Αν οι σχέσεις μας βασίζονται στην κυριαρχία, στον φόβο και στην ιδιοτέλεια, αναπαράγουμε έναν κόσμο που μας εγκλωβίζει.

Αν αρχίσουμε να τις θεμελιώνουμε στον σεβασμό, στην ελευθερία και στη συνεργασία, ανοίγουμε τον δρόμο για μια διαφορετική κοινωνική πραγματικότητα.

Ωστόσο, η ελευθερία δεν είναι μια έννοια που κατακτάται μόνο με διακηρύξεις.

Χρειάζεται να αναρωτηθούμε κατά πόσο οι επιλογές μας είναι πραγματικά ελεύθερες ή αν εξακολουθούν να καθορίζονται από φόβους, εξαρτήσεις και πρότυπα που έχουμε εσωτερικεύσει.

Ίσως να μην έχουμε ακόμη γνωρίσει την ελευθερία σε όλο της το βάθος.

Ίσως γι’ αυτό, ακόμη κι όταν την οραματιζόμαστε, να κουβαλάμε μέσα στο όραμά μας στοιχεία από τις ίδιες τις δεσμεύσεις από τις οποίες θέλουμε να απελευθερωθούμε.

Δεν θα είναι εύκολο.

Χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε πως, μέσα σε μια κοινωνία βαθιών ανισοτήτων και γενικευμένης αδικίας, κανείς δεν μένει πραγματικά ανεπηρέαστος.

Άλλος υποφέρει περισσότερο, άλλος λιγότερο, αλλά όλοι συμμετέχουμε, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, στις σχέσεις που συγκροτούν τον κόσμο μας.

Για να τον αλλάξουμε, χρειάζεται πρώτα να μάθουμε να τον βλέπουμε διαφορετικά.

Με μάτια καθαρά, απαλλαγμένα όσο γίνεται από τις προκαταλήψεις, τις βεβαιότητες και τους φόβους μας.

Με την αθωότητα εκείνου που δεν θεωρεί πως γνωρίζει ήδη τα πάντα και παραμένει πρόθυμος να μάθει.

Η εικόνα του παιδιού, που εμφανίζεται σε διάφορες πνευματικές παραδόσεις ως σύμβολο ανοιχτότητας και ανανέωσης, μας θυμίζει πως η βαθιά κατανόηση προϋποθέτει συχνά την εγκατάλειψη όσων θεωρούμε δεδομένα.

Αντίστοιχα, στην Μπαγκαβάτ Γκίτα, ο Κρίσνα προσφέρει στον Αρτζούνα τη δυνατότητα να αντικρίσει τη θεϊκή του μορφή.

Η αποκάλυψη αυτή υπερβαίνει τα συνηθισμένα όρια της ανθρώπινης αντίληψης και μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο ο Αρτζούνα αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα.

Ίσως κι εμείς να χρειαζόμαστε μια μεταμόρφωση του βλέμματος.

Όχι για να αποκτήσουμε κάποια υπέρτατη εξουσία, αλλά για να πάψουμε να βλέπουμε τον κόσμο αποκλειστικά μέσα από το στενό πρίσμα του εαυτού μας.

Γι’ αυτό η δόμηση του Κανένα ξεκινά από τα μικρά, τα καθημερινά: από τη στιγμή που ο πολίτης παύει να είναι θεατής και γίνεται συμμέτοχος.

Έτσι, η πολιτική ξαναβρίσκει το ουσιαστικό της νόημα: την τέχνη του να ζεις μαζί με τους άλλους, να συμμετέχεις στη διαμόρφωση του κοινού κόσμου και να αναλαμβάνεις την ευθύνη που σου αναλογεί. Ο Κανένας ως μέλλον Αν ο 20ός αιώνας υπήρξε, σε μεγάλο βαθμό, ο αιώνας του Εγώ — του ατόμου, του ανταγωνισμού, της προβολής και της διεκδίκησης της ατομικής υπεροχής —, ο 21ος θα μπορούσε να γίνει ο αιώνας του Κανένα.

Του ανθρώπου που ξέρει να συνεργάζεται, να ακούει, να συνδημιουργεί.

Του ανθρώπου που δεν μετρά την αξία του με βάση το πόσο υπερέχει από τους άλλους, αλλά με βάση το τι προσφέρει στη ζωή που μοιράζεται μαζί τους.

Του ανθρώπου που αντιλαμβάνεται ότι η προσωπική του ελευθερία δεν ολοκληρώνεται στην απομόνωση, αλλά αποκτά βαθύτερο νόημα μέσα σε μια κοινωνία ελεύθερων και ισότιμων ανθρώπων. Ο Κανένας δεν είναι η απουσία του προσώπου.

Είναι η συνάντηση πολλών προσώπων που επιλέγουν την ενότητα χωρίς να απαιτούν την ομοιομορφία, τη συνεργασία χωρίς την υποταγή, τη συνύπαρξη χωρίς την κυριαρχία.

Είναι το όραμα μιας κοινωνίας όπου κανείς δεν βρίσκεται πάνω από τους άλλους και κανείς δεν περισσεύει.

Μιας κοινωνίας όπου η διαφορετικότητα δεν αποτελεί απειλή, αλλά πηγή δημιουργίας, και όπου η συλλογικότητα δεν καταργεί το άτομο, αλλά του επιτρέπει να αναπτύσσεται μέσα σε συνθήκες αξιοπρέπειας και ελευθερίας.

Γιατί το Εμείς που οραματιζόμαστε δεν μπορεί να οικοδομηθεί με την εξαφάνιση του Εγώ.

Οφείλει να προκύψει από την υπέρβασή του. Ο Κανένας, λοιπόν, δεν είναι ένας άνθρωπος χωρίς πρόσωπο.

Είναι ο άνθρωπος που δεν χρειάζεται να επιβληθεί για να αναγνωρίσει την αξία του, ούτε να μειώσει τον άλλον για να αισθανθεί σημαντικός.

Είναι ο άνθρωπος που ανακαλύπτει πως η δημιουργία του κοινού κόσμου είναι σημαντικότερη από την προσωπική του προβολή. Επίλογος Να δομήσουμε τον Κανένα σημαίνει να ξανασκεφτούμε την ίδια την ιδέα της ανθρωπότητας.

Να απελευθερωθούμε από την ανάγκη της διαρκούς αναγνώρισης και να περάσουμε στη δύναμη της πράξης.

Να αντικαταστήσουμε το Εγώ με το Εμείς, χωρίς να χαθεί το πρόσωπο, αλλά να αναδειχθεί η κοινή του ρίζα.

Να πάψουμε να περιμένουμε εκείνον που θα αλλάξει τον κόσμο για λογαριασμό μας και να αναλάβουμε, ο καθένας από τη θέση του, την ευθύνη της αλλαγής.

Να καταλάβουμε πως ο Κανένας δεν πρόκειται να εμφανιστεί κάποια μέρα για να μας σώσει.

Θα υπάρξει μόνο αν τον δημιουργήσουμε μαζί, μέσα από τις πράξεις, τις σχέσεις και τις επιλογές μας.

Ελάτε, λοιπόν, να δομήσουμε — ο καθένας στον τόπο του, στην πόλη του, στη χώρα του — τον Κανένα.

Εκείνον που δεν είναι κανένας συγκεκριμένος, αλλά όλοι μαζί, όταν επιλέγουμε να γίνουμε πραγματικά άνθρωποι.

Ή, γιατί όχι, υπεράνθρωποι, με την πιο αθώα και ουσιαστική έννοια της λέξης: άνθρωποι που τολμούν να υπερβούν τον εαυτό τους, όχι για να κυριαρχήσουν στους άλλους, αλλά για να συνυπάρξουν μαζί τους. «Ελάτε να δομήσουμε τον Κανένα» Μην περιμένουμε έναν ήρωα να σώσει τον κόσμο· ας γίνουμε όλοι εμείς μέρος της αλλαγής. Κ.Β.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους