Από την αύξηση της οικονομικής ανισότητας στο αίσθημα προσωπικής απαξίωσης Ας φανταστούμε δύο νέους Ευρωπαίους. Ο πρώτος ζει το 1975. Διαθέτει περιορισμένα καταναλωτικά αγαθά, αλλά πιστεύει ότι με...
Από την αύξηση της οικονομικής ανισότητας στο αίσθημα προσωπικής απαξίωσης Ας φανταστούμε δύο νέους Ευρωπαίους.
Ο πρώτος ζει το 1975.
Διαθέτει περιορισμένα καταναλωτικά αγαθά, αλλά πιστεύει ότι με την εργασία του θα αποκτήσει σπίτι, θα δημιουργήσει οικογένεια και θα εξασφαλίσει μια καλύτερη ζωή από εκείνη των γονιών του.
Ο δεύτερος ζει σήμερα.
Έχει πρόσβαση σε τεχνολογίες, υπηρεσίες και ανέσεις που ο πρώτος δεν μπορούσε να φανταστεί.
Διαθέτει πανεπιστημιακό πτυχίο, εργάζεται, αλλά δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιό του και αδυνατεί να σχεδιάσει το μέλλον του.
Το παράδοξο είναι ότι ο δεύτερος, παρότι απολαμβάνει περισσότερα, μπορεί να αισθάνεται πολύ περισσότερο στερημένος.
Για δεκαετίες η ευρωπαϊκή κοινωνία στηρίχθηκε σε μια, θα λέγαμε, αυτονόητη παραδοχή: κάθε γενιά θα ζούσε καλύτερα από την προηγούμενη.
Η παγκοσμιοποίηση, η τεχνολογική πρόοδος και η οικονομική ανάπτυξη δημιούργησαν πρωτοφανή ευημερία: το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε, πολλά νοικοκυριά απέκτησαν περισσότερα από ένα αυτοκίνητα και πλήθος ηλεκτρονικών συσκευών.
Ταυτόχρονα, όμως, διεύρυναν τις προσδοκίες και τις δυνατότητες κοινωνικής σύγκρισης, χωρίς να εξασφαλίσουν αντίστοιχες ευκαιρίες για όλους.
Μήπως, λοιπόν, το βαθύτερο πρόβλημα της σύγχρονης ευρωπαϊκής κοινωνίας δεν είναι τόσο η αύξηση της οικονομικής ανισότητας όσο η μετατροπή της ανισότητας σε αίσθημα προσωπικής απαξίωσης; Η διαφορά είναι ουσιαστική.
Ο άνθρωπος μπορεί να αποδεχθεί ότι κάποιος άλλος είναι πλουσιότερος.
Δυσκολεύεται, όμως, να αποδεχθεί ότι ο ίδιος, παρά τις προσπάθειές του, παραμένει αποκλεισμένος από όσα η κοινωνία τού παρουσιάζει ως φυσιολογικά και επιθυμητά.
Η οικονομική ματαίωση μετατρέπεται τότε σε κοινωνική απόρριψη.
Το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο «δεν έχω όσα επιθυμώ», αλλά «δεν μου αναγνωρίζεται η θέση που αξίζω». Στη Γαλλία, οι επαναλαμβανόμενες κοινωνικές εντάσεις και τα βίαια ξεσπάσματα, ιδιαίτερα στις υποβαθμισμένες αστικές περιοχές, αποκαλύπτουν, μεταξύ άλλων, αυτή τη συσσωρευμένη αίσθηση αποκλεισμού.
Δεν πρόκειται απλώς για οικονομική δυσαρέσκεια ούτε για μια «παραδοσιακή», για τους Γάλλους, μορφή βίαιης έκφρασης της κοινωνικής δυσαρέσκειας.
Πρόκειται περισσότερο για μια κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς, στην κοινωνική κινητικότητα και, τελικά, στο ίδιο το μέλλον.
Για την Ελλάδα, το ζήτημα αποκτά μια ιδιαίτερη διάσταση.
Εμείς βιώσαμε πριν από περίπου δεκαπέντε χρόνια μια βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση, με ανεργία, απώλεια εισοδημάτων, μαζική απογοήτευση και αμφισβήτηση του πολιτικού συστήματος.
Γνωρίζουμε, επομένως, πόσο εύκολα η οικονομική ανασφάλεια μπορεί να μετατραπεί σε συλλογική οργή.
Σήμερα, όμως, ο κίνδυνος ενδέχεται να έρθει από αλλού.
Εάν η κοινωνική αναταραχή στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες μετασχηματιστεί σε παρατεταμένη πολιτική αστάθεια και οικονομική κρίση, οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στα σύνορά τους.
Οι μικρότερες οικονομίες, όπως η ελληνική, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη σταθερότητα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.
Αν η ιστορία μάς έχει κάτι διδάξει, είναι πως, όταν κλονίζονται τα θεμέλια των μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών οι μικρότερες συχνά καλούνται να πληρώσουν ένα δυσανάλογα μεγάλο τίμημα. Πόσο μάλλον όταν η σταθερότητα της ίδιας της Ελλάδας αμφισβητείται…
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους