Υπάρχουν στιγμές που σκέφτομαι πόσο τρομακτικό είναι να συνειδητοποιείς ότι ο άνθρωπος που ήσουν κάποτε δεν υπάρχει πια. Ότι κάπου στη διαδρομή έχασες κομμάτια του εαυτού σου, αποχαιρέτησες όνειρα...
Υπάρχουν στιγμές που σκέφτομαι πόσο τρομακτικό είναι να συνειδητοποιείς ότι ο άνθρωπος που ήσουν κάποτε δεν υπάρχει πια.
Ότι κάπου στη διαδρομή έχασες κομμάτια του εαυτού σου, αποχαιρέτησες όνειρα και αναγκάστηκες να ζεις με πληγές που δεν φανταζόσουν ποτέ ότι θα αποκτούσες.
Θεέ μου, πόσο αφελείς είμαστε όταν πιστεύουμε πως μπορούμε να σχεδιάσουμε τη ζωή μας! Τελευταία, όμως, αρχίζω να καταλαβαίνω πως η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στο να επιστρέψουμε σε εκείνους που ήμασταν, αλλά στο να αποδεχτούμε εκείνους που γίναμε.
Πόσο παράξενο είναι να διαβάζεις την ιστορία μιας άλλης γυναίκας και να αισθάνεσαι πως κάποιος έβαλε σε λέξεις όσα εσύ δυσκολευόσουν τόσο καιρό να εξηγήσεις στον εαυτό σου.
Αυτό ακριβώς μου συνέβη με τη «Χήρα του Πειραιά» της Φιλομήλας Λαπατά.
Η ιστορία μάς μεταφέρει στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν η Λάουρα Αλφιέρι-Ρώμα, μια γυναίκα αριστοκρατικής καταγωγής, χάνει αιφνίδια τον σύζυγό της, Φίλιππο, ύστερα από επτά χρόνια γάμου και εγκαθίσταται στο αρχοντικό του στο Πασαλιμάνι του Πειραιά, αναζητώντας ανάμεσα στις αναμνήσεις κάτι από την παρουσία του ανθρώπου που αγάπησε.
Έχω μια τεράστια αδυναμία στη Φιλομήλα Λαπατά και τη συγκαταλέγω στους σπουδαιότερους λογοτέχνες που έχουμε.
Λατρεύω την πένα της, κυρίως γιατί αισθάνομαι πάντα την παρουσία μιας συγγραφέως που γνωρίζει βαθιά την ανθρώπινη ψυχή.
Δεν χαρίζεται στους ήρωές της, δεν τους απαλλάσσει από τα λάθη τους, αλλά τους αφήνει να υπάρχουν με όλες τις αντιφάσεις τους.
Ανάμεσα στις ζωές τους ξεδιπλώνει μεγάλες αλήθειες που πολλές φορές χρειάζονται χρόνια για να κατανοήσουμε, ενώ με τη μοναδική αφηγηματική της ικανότητα ξαναζωντανεύει την Αθήνα και τον Πειραιά μιας άλλης εποχής, με όλες τις ταξικές αντιθέσεις και τις προκαταλήψεις τους.
Μέσα σε αυτόν τον κόσμο κινείται η Λάουρα, μεγαλωμένη με την πεποίθηση πως η κοινωνική καταγωγή αποτελεί απόδειξη ανθρώπινης ανωτερότητας.
Η αλαζονεία της με εξόργισε αρκετές φορές, όμως πίσω από αυτή την υπεροπτική γυναίκα ανακάλυπτα σταδιακά έναν άνθρωπο βαθιά ευάλωτο. Η Λαπατά δεν ζητά να τη δικαιολογήσουμε, αλλά μας επιτρέπει να κατανοήσουμε τις αντιφάσεις της και την επίπονη προσπάθειά της να αποδεσμευτεί από όσα καθόριζαν τη ζωή της. Ο Φίλιππος, αντίθετα, μου έκλεψε την καρδιά.
Ένας από εκείνους τους άντρες που κάθε γυναίκα θα ευχόταν να έχει στο πλευρό της.
Χωρίς αριστοκρατικούς τίτλους και μόρφωση, διέθετε κάτι απείρως πολυτιμότερο: μια σπάνια ευγένεια ψυχής και μια συγκλονιστική ικανότητα να αγαπά.
Με συγκίνησε η αφοσίωση, η υπομονή και η τρυφερότητά του απέναντι στη Λάουρα.
Πόσο σπάνιο είναι, Θεέ μου, να συναντάς έναν άνθρωπο που δεν προσπαθεί να σε εντυπωσιάσει με όσα διαθέτει, αλλά σε κερδίζει με όσα είναι και σε αποδέχεται όπως είσαι.
Εκείνο, ωστόσο, που με συγκλόνισε περισσότερο ήταν η αναμέτρηση της Λάουρας με το πένθος.
Αυτή η τρομακτική ευκολία με την οποία ο πόνος μπορεί να μετατραπεί σε μια φυλακή που χτίζουμε γύρω από τον εαυτό μας, επιστρέφοντας διαρκώς σε όσα χάσαμε και βασανιζόμενοι με εκείνο το ατελείωτο «γιατί σ' εμένα;». Η Λάουρα καλείται να ανακαλύψει ποια είναι πέρα από τον γάμο, την οικογένεια και τις κοινωνικές επιταγές μιας εποχής που άφηνε ελάχιστα περιθώρια ανεξαρτησίας στις γυναίκες.
Η δύναμή της δεν βρίσκεται στο ότι δεν λυγίζει, αλλά στο ότι πρέπει να μάθει να ζει μέσα σε μια πραγματικότητα που δεν επέλεξε.
Δίπλα στη Λάουρα συναντάμε και άλλους συναρπαστικούς χαρακτήρες, όπως η ωραία Δαρδανέ και η Κοκόνα, που με τις ιστορίες, τα πάθη και τις αδυναμίες τους συμπληρώνουν αυτή την υπέροχη αναπαράσταση μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Από τα πολυτελή αρχοντικά και τα αριστοκρατικά σαλόνια μέχρι τις φτωχογειτονιές και τα πορνεία της Τρούμπας, η Φιλομήλα Λαπατά ξεδιπλώνει μια εντυπωσιακή τοιχογραφία μιας εποχής που έχει χαθεί ανεπιστρεπτί, αλλά εξακολουθεί να με γοητεύει αφάνταστα.
Ανάμεσα στις τόσες αλήθειες που κρύβονται στις σελίδες αυτού του μυθιστορήματος, ξεχωρίζει μια υπέροχη σκέψη της Κοκόνας για τη σοφία του πεπρωμένου.
Πως υπάρχουν γεγονότα που τη στιγμή που συμβαίνουν αδυνατούμε να κατανοήσουμε, όμως ο χρόνος επιτρέπει κάποτε να τα αντικρίσουμε διαφορετικά.
Μια σκέψη που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μέσα από τις δοκιμασίες των ηρώων και την προσπάθειά τους να συμφιλιωθούν με όσα δεν μπορούν να αλλάξουν.
Πριν από δέκα χρόνια ήμουν μια άλλη γυναίκα και γνωρίζω πως δεν πρόκειται να ξαναγίνω ποτέ εκείνη που ήμουν τότε.
Η ιστορία της Λάουρας μού έδωσε τη δύναμη να αντιμετωπίσω αυτή τη σκέψη διαφορετικά.
Τα τραύματα δεν εξαφανίζονται επειδή αποφασίζουμε να προχωρήσουμε.
Μας αλλάζουν, αφήνουν τα σημάδια τους, γίνονται μέρος της ιστορίας μας.
Δεν χρειάζεται όμως να μετατρέπονται σε ισόβια καταδίκη, ούτε να μας στερούν το δικαίωμα να ευτυχήσουμε.
Τι συγκλονιστικό μυθιστόρημα.
Από εκείνα που ξεκινούν ως μια ιστορία άλλων ανθρώπων και καταλήγουν να γίνονται μια βαθιά προσωπική αναμέτρηση με τον ίδιο σου τον εαυτό. Η Φιλομήλα Λαπατά δεν μου χάρισε απλώς μια υπέροχη αναγνωστική εμπειρία, αλλά με έκανε να αντικρίσω αλήθειες που κουβαλούσα μέσα μου για χρόνια.
Με την απαράμιλλη ευαισθησία της, τη βαθιά γνώση της ανθρώπινης ψυχής και την ικανότητά της να ανακαλύπτει το μεγαλείο ακόμη και μέσα στις πιο οδυνηρές δοκιμασίες, μου υπενθύμισε γιατί αγαπώ τόσο τη λογοτεχνία.
Πρόσφατα , θέλησα να απομακρύνω έναν άνθρωπο από τη ζωή μου, όχι επειδή δεν τον ήθελα δίπλα μου, αλλά επειδή φοβήθηκα πως θα αναγκαζόταν να κουβαλήσει κι εκείνος το βάρος των δικών μου πληγών.
Πίστευα πως θα τον προστάτευα.
Σήμερα αναρωτιέμαι μήπως ήταν ο δικός μου φόβος μεταμφιεσμένος σε αυτοθυσία.
Διαβάζοντας την ιστορία της Λάουρας, συνειδητοποίησα ακόμη βαθύτερα πόσο άδικο είναι να επιτρέπουμε στον πόνο να αποφασίζει για την ευτυχία μας.
Γιατί οι πληγές μας μπορεί να μας αλλάζουν, δεν πρέπει όμως να μας στερούν την αγάπη, την ελπίδα και όλα όσα αξίζει ακόμη να ζήσουμε.
Αυτό, τελικά, θα κρατήσω περισσότερο από τη «Χήρα του Πειραιά»: πως όσο κι αν μας έχει πληγώσει το παρελθόν, οφείλουμε στον εαυτό μας να παραμένουμε ανοιχτοί στο θαύμα της ζωής. Στο θαύμα της αγάπης. Rate: 5 / 5 ⭐ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ - PSICHOGIOS PUBLICATIONS Filomila Lapata
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους