BISMILLAH ,ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΝΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Το χιούμορ ως ταξικό όπλο: Από την ατομική καχυποψία στη συλλογική δράση. Το χιούμορ, η ειρωνεία και η σάτιρα γίνονται εργαλεία αμφισβήτησης» και μέσω...
BISMILLAH ,ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΝΘΗΜΑ ΤΩΝ ΓΑΛΛΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Το χιούμορ ως ταξικό όπλο: Από την ατομική καχυποψία στη συλλογική δράση.
Το χιούμορ, η ειρωνεία και η σάτιρα γίνονται εργαλεία αμφισβήτησης» και μέσω αυτών οι μαθητές μπορούν να μετατρέψουν την καχυποψία απέναντι στην εξουσία σε συλλογική πολιτική έκφραση.
Αυτό δεν είναι απλώς μια «ψυχολογική» παρατήρηση.
Το χιούμορ των καταπιεσμένων ,από τα λαϊκά αναγνώσματα του Μεσαίωνα μέχρι τα memes των σύγχρονων μαθητών, αποτελεί ιστορικά μια μορφή αντίστασης στην ηγεμονία. Ο Γκράμσι θα το ονόμαζε «καλή λογική» (buon senso) που αντιπαρατίθεται στην «κοινή λογική» που επιβάλλει η άρχουσα τάξη.
Η σάτιρα είναι επικίνδυνη για την εξουσία επειδή απομυθοποιεί το φυσικοποιημένο.
Δείχνει ότι αυτό που παρουσιάζεται ως «αναγκαίο» (η ιεραρχία, η πειθαρχία, η καταστολή) είναι στην πραγματικότητα κοινωνικά κατασκευασμένο και επομένως ανατρέψιμο.
Η «καχυποψία απέναντι στην εξουσία» δεν είναι ένδειξη «παραβατικότητας» ,είναι ταξική συνείδηση σε εμβρυϊκή μορφή.
Το κείμενο, όμως, την αντιμετωπίζει με μια θεσμική επιφύλαξη που προδίδει την οπτική του κράτους.Η καχυποψία γίνεται ανεκτή μόνο εφόσον «μετατρέπεται σε συλλογική πολιτική έκφραση» εντός ορίων.
Η αντικαπιταλιστική ανάγνωση αντιστρέφει το ερώτημα.Γιατί η εξουσία αισθάνεται την ανάγκη να οριοθετήσει, να παρακολουθήσει και να ελέγξει ακόμη και το γέλιο των μαθητών; «Κρατική ασφάλεια» ή «περιορισμός ελευθεριών». Το ψευδοδίλημμα της αστικής δημοκρατίας.
Το «βασικό πολιτικό δίλημμα» είναι, από τη μία η ευθύνη προστασίας της δημόσιας ασφάλειας, από την άλλη τα ζητήματα «αναλογικότητας, διαφάνειας και δημοκρατικού ελέγχου» όταν χρησιμοποιούνται «συγκαλυμμένες διαδικτυακές ταυτότητες ή άλλες μέθοδοι παρακολούθησης», ιδιαίτερα όταν εμπλέκονται «μαθητές και ειρηνικές κινητοποιήσεις». Η κριτική οφείλει να αποδομήσει αυτό το δίλημμα ως ψευδοδίλημμα.
Δεν πρόκειται για σύγκρουση δύο εξίσου νόμιμων αγαθών, αλλά για την ταξική λειτουργία του κρατικού μηχανισμού.
Η «δημόσια ασφάλεια» υπό τον καπιταλισμό δεν είναι ουδέτερη,είναι η ασφάλεια των σχέσεων εκμετάλλευσης και της ιδιοκτησίας.
Όταν το κράτος επικαλείται «ασφάλεια», στην πράξη οργανώνει την προστασία της καπιταλιστικής τάξης από την αναταραχή που η ίδια η εκμετάλλευση γεννά.
Η παρακολούθηση μαθητών μέσω «συγκαλυμμένων ταυτοτήτων» δεν είναι παρέκκλιση από τη δημοκρατία —είναι η δημοκρατία του καπιταλισμού στην κανονική της λειτουργία.
Το κράτος δεν «ισορροπεί» ανάμεσα σε ασφάλεια και ελευθερία,διαχειρίζεται την ελευθερία έτσι ώστε να μην αμφισβητείται η ασφάλεια της ταξικής κυριαρχίας.
Η «αναλογικότητα» και η «διαφάνεια» είναι διαδικαστικά προσχήματα που νομιμοποιούν εκ των υστέρων την καταστολή.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η αναφορά στους μαθητές.
Η αστική δημοκρατία ανέχεται την κριτική των ενηλίκων πολιτών (εφόσον παραμένει εντός θεσμικών ορίων), αλλά η πολιτικοποίηση της νεολαίας ,ιδίως όταν θέτει ζητήματα εξουσίας, αντιμετωπίζεται ως απειλή.
Ο μαθητής δεν είναι «πολίτης εν εξελίξει», αλλά υποκείμενο υπό επιτήρηση, του οποίου η πολιτική δράση προ-εγκρίνεται ή καταστέλλεται ανάλογα με το αν συμβαδίζει με τα συμφέροντα της εξουσίας.
Η κρίσιμη διάκριση.Ατομική «παραβατικότητα» vs συλλογική αμφισβήτηση.
Υπάρχει μια διάκριση «ανάμεσα στη διερεύνηση συγκεκριμένων ενδείξεων παράνομης δραστηριότητας και στη γενικευμένη αντιμετώπιση της κοινωνικής διαμαρτυρίας ως απειλής». Η πρώτη θεωρείται «νόμιμη λειτουργία», η δεύτερη «κίνδυνος για τις πολιτικές ελευθερίες». Αυτή η διάκριση είναι ιδεολογική και όχι αναλυτική.
Το «παράνομο» δεν είναι φυσική κατηγορία· ορίζεται από το κράτος των εκμεταλλευτών.
Όταν το κράτος «διερευνά συγκεκριμένες ενδείξεις παράνομης δραστηριότητας», στην πράξη συχνά στοχοποιεί την οργανωμένη αντίσταση ,την οποία ορίζει ως «παράνομη» ακριβώς επειδή αμφισβητεί την εξουσία.
Η διάκριση ανάμεσα σε «νόμιμη διαμαρτυρία» και «παράνομη δραστηριότητα» είναι ο τρόπος με τον οποίο το κράτος κανονικοποιεί την καταστολή.Πρώτα ορίζει το περιεχόμενο της διαμαρτυρίας ως «παράνομο», έπειτα επικαλείται την «ασφάλεια» για να το καταστείλει, και τέλος παρουσιάζει την καταστολή ως «νόμιμη λειτουργία». Η πραγματική διάκριση δεν είναι ανάμεσα σε «νόμιμο» και «παράνομο», αλλά ανάμεσα σε κίνημα που απειλεί την ταξική κυριαρχία και σε κίνημα που την αναπαράγει.
Το κράτος δεν «κινδυνεύει» από τη διαμαρτυρία αυτή καθαυτή,κινδυνεύει από τη διαμαρτυρία που οργανώνεται συλλογικά και αμφισβητεί τις σχέσεις εξουσίας.
Τα κοινωνικά δίκτυα ως νέοι χώροι ταξικής πάλης.
Τα κοινωνικά δίκτυα δεν λειτουργούν πλέον μόνο ως μέσα ενημέρωσης» αλλά «αποτελούν χώρους πολιτικής οργάνωσης, δημιουργίας συνθημάτων και διαμόρφωσης συλλογικής ταυτότητας». Ένα «σύντομο βίντεο, μια ειρωνική φράση ή ένα διαδικτυακό αστείο» μπορεί να αποκτήσει «συμβολική σημασία πολύ μεγαλύτερη από την αρχική του πρόθεση.
Αυτή είναι μια παρατήρηση για τις νέες μορφές της ταξικής πάλης.
Τα social media έχουν μετατραπεί σε πεδίο όπου η παραγωγή και κυκλοφορία του λόγου γίνεται μαζική και οριζόντια, υπονομεύοντας το μονοπώλιο της αστικής δημόσιας σφαίρας.
Ο «ειρωνικός» λόγος των μαθητών δεν είναι «αστείο» αλλα αντικείμενο ταξικής πάλης.Η άρχουσα τάξη προσπαθεί να τον ελέγξει (μέσω αλγορίθμων, λογοκρισίας, παρακολούθησης), ενώ οι καταπιεσμένοι τον χρησιμοποιούν για να οργανωθούν και να εκφραστούν.
Το «συμβολικό» είναι σημαντικο.
Η ταξική πάλη δεν διεξάγεται μόνο στα εργοστάσια, αλλά και στη σφαίρα του συμβολικού ,στα νοήματα, στις αφηγήσεις, στα σύμβολα.
Το «αστείο» που κυκλοφορεί στα social media είναι μια μικρή πράξη αντι-ηγεμονίας.Αμφισβητεί την κυρίαρχη αφήγηση, δημιουργεί συλλογικότητα, και παράγει μια εναλλακτική «κοινή λογική Γιατί η νεολαία αμφισβητεί το κράτος; Γιατί ένα μέρος της νεολαίας αισθάνεται ότι πρέπει να αντιμετωπίζει την κρατική εξουσία με καχυποψία.
Η απάντηση είναι σαφής.Επειδή η κρατική εξουσία είναι ταξική εξουσία.
Η νεολαία, ιδίως η εργατική και η λαϊκή νεολαία, βιώνει καθημερινά την καταστολή, την πειθαρχία, την ανασφάλεια, την έλλειψη προοπτικής.
Η «καχυποψία» δεν είναι ψυχολογικό σύμπτωμα ,αλλα ορθολογική απάντηση σε μια ορθολογικά καταπιεστική εξουσία.
Το κράτος, όμως, δεν μπορεί να παραδεχτεί αυτό.
Γι' αυτό μετατρέπει το ερώτημα σε ζήτημα «συμπεριφοράς» της νεολαίας.Τι φωνάζουν οι μαθητές;γιατί είναι καχύποπτοι; Η ορθή ανάγνωση αντιστρέφει το ερώτημα.Γιατί το κράτος αισθάνεται την ανάγκη να παρακολουθεί, να ελέγχει και να καταστέλλει τη νεολαία; Η απάντηση είναι πως η νεολαία είναι δυνητικά επαναστατικό υποκείμενο, και το κράτος το γνωρίζει.
Δημοκρατική πολιτεία.
Η αστική δημοκρατία ως μορφή ταξικής δικτατορίας.
Μια δημοκρατική πολιτεία οφείλει να προστατεύει ταυτόχρονα τη δημόσια ασφάλεια και το δικαίωμα στη διαμαρτυρία, με σαφείς κανόνες, λογοδοσία και αποτελεσματικό έλεγχο των αστυνομικών πρακτικών.
Γιατί η ποιότητα μιας δημοκρατίας κρίνεται και από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει εκείνους που την αμφισβητούν ιδιως όταν αυτοί είναι μαθητές.
Αυτή η διατύπωση είναι βαθιά ιδεολογική.
Η «δημοκρατική πολιτεία» , το αστικό κράτος του οποίου η «δημοκρατία» είναι η μορφή με την οποία οργανώνεται η ταξική δικτατορία.
Η «λογοδοσία» και ο «έλεγχος των αστυνομικών πρακτικών» είναι μηχανισμοί νομιμοποίησης της καταστολής, όχι κατάργησής της.
Η αστική δημοκρατία δεν «αντιμετωπίζει» την αμφισβήτηση με σεβασμό αλλά την ενσωματώνει ή την καταστέλλει ανάλογα με τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης.
Η φράση «ακόμη κι όταν αυτοί είναι μαθητές» είναι αποκαλυπτική.
Υπονοεί ότι οι μαθητές είναι λιγότερο άξιοι δημοκρατικών δικαιωμάτων από τους ενήλικες, και ότι η καταστολή τους είναι «φυσιολογική» εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο.
Οι μαθητές δεν χρειάζονται «προστασία» από το κράτος· χρειάζονται την κατάργηση της κρατικής εξουσίας που τους καταπιέζει.
Η «ποιότητα της δημοκρατίας» δεν κρίνεται από το πόσο «καλά» αντιμετωπίζει το κράτος τους αμφισβητίες, αλλά από το αν οι αμφισβητίες απελευθερώνονται από την κρατική εξουσία.
Μαρτυρία κρίσης ηγεμονίας.
Το γεγονός ότι τίθεται ζήτημα «αναλογικότητας» και «δημοκρατικού ελέγχου» δείχνει ότι η καταστολή δεν είναι πλέον αυτονόητη,ότι η νεολαία αμφισβητεί, ότι το χιούμορ και η σάτιρα διαδίδονται, ότι τα social media έχουν μετατραπεί σε πεδίο ταξικής πάλης.
Το κράτος αναγκάζεται να «ισορροπήσει» επειδή η ηγεμονία του αμφισβητείται.
Η στρατηγική μας δεν αρκείται στη «βελτίωση» της αστικής δημοκρατίας ,τη μεγαλύτερη «διαφάνεια» ή «λογοδοσία». Στοχεύει στην κατάργηση της ταξικής εξουσίας που καθιστά αναγκαία την καταστολή.
Το χιούμορ, η ειρωνία, η σάτιρα, τα social media, οι μαθητικές κινητοποιήσεις ,όλα αυτά είναι όπλα στον αγώνα για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση και καταστολή.
Ζητήματα διαχείρισης.Η ορθολογική ανάγνωση τα αναγνωρίζει ως εκδηλώσεις της ταξικής πάλης και ως προάγγελους της ανατροπής.
Αυτό που παρουσιάζεται ως «ισορροπία» μεταξύ ασφάλειας και ελευθερίας είναι στην πραγματικότητα η διαχείριση της ταξικής κυριαρχίας.
Το χιούμορ των μαθητών είναι ταξικό όπλο.
Η «παρακολούθηση» είναι ταξική καταστολή.Η «δημοκρατική πολιτεία» είναι η μορφή της ταξικής δικτατορίας.
Το βίντεο, με τις αντιφάσεις και τις επιφυλάξεις του, μαρτυρά ότι η ηγεμονία του καπιταλιστικού κράτους ρηγματώνεται και ότι η νεολαία, με τα μέσα της εποχής της, συμμετέχει στην πάλη για την ανατροπή της. Ανθή Νικήτα
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους