Εδώ Βαλκάνια: Quo vadis, Αλβανία; Ποιος ακούει την κοινωνία; Στη Βουλγαρία, το 2013, οι διαδηλώσεις με αφορμή τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος και το χαμηλό βιοτικό επίπεδο οδήγησαν στην...

Πλήρες Κείμενο:

Εδώ Βαλκάνια: Quo vadis, Αλβανία; Ποιος ακούει την κοινωνία; Στη Βουλγαρία, το 2013, οι διαδηλώσεις με αφορμή τους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος και το χαμηλό βιοτικό επίπεδο οδήγησαν στην παραίτηση της κυβέρνησης Μπορίσοφ. Στη Ρουμανία, το 2015, η πυρκαγιά στο κλαμπ Colectiv έγινε η αφορμή να ξεσπάσει η συσσωρευμένη οργή για τη διαφθορά και τις κρατικές ευθύνες. Ο Βίκτορ Πόντα και η κυβέρνησή του παραιτήθηκαν. Στη Σλοβακία, το 2018, οι κινητοποιήσεις μετά τη δολοφονία του δημοσιογράφου Γιαν Κούτσιακ και της συντρόφου του ανάγκασαν τον Ρόμπερτ Φίτσο να αποχωρήσει από την πρωθυπουργία.

Ο κυβερνητικός συνασπισμός, όμως, παρέμεινε στην εξουσία. Στη Σερβία, η φοιτητική εξέγερση μετά την τραγωδία του Νόβι Σαντ οδήγησε το 2025 στην παραίτηση του πρωθυπουργού Μίλος Βούτσεβιτς.

Δεν καταλήγουν, βέβαια, όλες οι διαδηλώσεις σε κυβερνητική πτώση. Στη Γαλλία, το 2023, οι πολύμηνες κινητοποιήσεις για το συνταξιοδοτικό δεν ανέτρεψαν την κυβέρνηση ούτε απέτρεψαν τότε την εφαρμογή της μεταρρύθμισης.

Η κοινωνική πίεση μπορεί να επιβάλει υποχωρήσεις, αλλαγές προσώπων ή εκλογές.

Μπορεί όμως και να εξαντληθεί, αφήνοντας βαθύτερη απογοήτευση.

Και η Αλβανία; Quo vadis, Αλβανία; Πού πηγαίνει μια χώρα όταν οι πολίτες της δεν εμπιστεύονται την κυβέρνηση, αλλά δεν βρίσκουν ούτε στην αντιπολίτευση μια πειστική εναλλακτική;Οι εικόνες από τα Τίρανα δεν εξηγούνται μόνο από όσα συνέβησαν τις τελευταίες ημέρες.

Πίσω από τις συγκρούσεις υπάρχουν χρόνια συσσωρευμένων προβλημάτων.

Δεκατρία χρόνια διακυβέρνησης του Έντι Ράμα, μια τέταρτη θητεία χωρίς την ανανέωση που περίμενε μέρος της κοινωνίας και μια αντιπολίτευση που δυσκολεύεται να πείσει ακόμη και τους απογοητευμένους ψηφοφόρους της.

Η κρίση εμπιστοσύνης χτίστηκε σταδιακά, μέσα από τη συγκέντρωση εξουσίας, τη διαφθορά και την αίσθηση ότι οι ευκαιρίες μοιράζονται άνισα.

Η πολύμηνη υποτίμηση των ειρηνικών κινητοποιήσεων συνέβαλε στο σημερινό αδιέξοδο.

Πρόκειται για μια αυστηρά κριτική ανάγνωση της διακυβέρνησης Ράμα, που θέτει όμως ένα ουσιαστικό ερώτημα: ποιος ακούει τον πολίτη πριν εκείνος φτάσει στα όριά του; Η σημερινή κινητοποίηση συναντήθηκε με μια διαμαρτυρία που είχε ξεκινήσει μήνες νωρίτερα, εναντίον του σχεδίου τουριστικής ανάπτυξης στην περιοχή του Ζβερνέτς, συνδεδεμένου με τα επενδυτικά συμφέροντα του Τζάρεντ Κούσνερ.

Στη συνέχεια προστέθηκαν οι φοιτητικές διεκδικήσεις: ακριβές σπουδές, ανεπαρκείς υποδομές, δυσκολία στέγασης και αβεβαιότητα για τη δουλειά μετά το πτυχίο.Οι φοιτητές βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή.

Όμως τα προβλήματα που περιγράφουν ξεπερνούν τα πανεπιστήμια.

Αφορούν τον γονιό που πληρώνει, τον εργαζόμενο που δεν τα βγάζει πέρα, τον νέο που σκέφτεται να φύγει.

Η συμμετοχή πολιτών και η στήριξη πανεπιστημιακών δείχνουν ότι η διαμαρτυρία δεν περιορίζεται σε ένα στενά φοιτητικό αίτημα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι έχουν την ίδια αφετηρία ή συμφωνούν για τη συνέχεια.

Το ιδιαίτερο αυτής της κινητοποίησης είναι ότι δεν ξεκίνησε με έναν αναγνωρισμένο αρχηγό και έναν ενιαίο κομματικό μηχανισμό.

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης μπορούν να τη στηρίζουν ή να επιχειρούν να την αξιοποιήσουν.

Δεν προκύπτει όμως ότι εκφράζουν το σύνολό της.Αυτή η απόσταση από τα κόμματα έδωσε στη διαμαρτυρία αυτονομία.

Ταυτόχρονα, δυσκολεύει τη διατύπωση κοινών αιτημάτων, τη διαπραγμάτευση και την περιφρούρηση των συγκεντρώσεων.

Όταν δεν υπάρχει εκπροσώπηση που να αναγνωρίζεται από τους συμμετέχοντες, ποιος συνομιλεί και ποιος μπορεί να δεσμευτεί; Η αδυναμία της αντιπολίτευσης δεν είναι λεπτομέρεια.

Τον περασμένο Μάιο, το Δημοκρατικό Κόμμα επιβεβαίωσε ξανά στην ηγεσία του τον Σαλί Μπερίσα, χωρίς αντίπαλο υποψήφιο.

Μια παράταξη που ζητά αλλαγή στη χώρα επέλεξε και πάλι το πρόσωπο που κυριαρχεί στην ιστορία της εδώ και δεκαετίες.

Την ίδια περίοδο, μια δημοσκόπηση που παρουσίασε το ABC News κατέγραφε 44% για τους Σοσιαλιστές και 35% για ένα υποθετικό νέο κόμμα, με το Δημοκρατικό Κόμμα κάτω από το 20%. Η δυσπιστία τροφοδοτείται και από τις δικαστικές υποθέσεις που διαπερνούν το πολιτικό σύστημα.

Ο σοσιαλιστής δήμαρχος Τιράνων Έριον Βελιάι βρίσκεται σε προφυλάκιση.

Ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Άρμπεν Αχμετάι καταζητείται και έχει παραμείνει στο εξωτερικό.

Ο πρώην πρόεδρος Ιλίρ Μέτα βρίσκεται επίσης σε προφυλάκιση, ενώ ο Μπερίσα δικάζεται για υπόθεση διαφθοράς.

Οι έρευνες εις βάρος ισχυρών προσώπων δείχνουν ότι η Δικαιοσύνη μπορεί να τα αγγίξει.

Ταυτόχρονα, η διαδοχή τέτοιων υποθέσεων ενισχύει στον πολίτη την αίσθηση ότι η διαφθορά δεν αφορά έναν μόνο πολιτικό χώρο.Σε αυτό το περιβάλλον, η επίκληση της ευρωπαϊκής ένταξης δεν αρκεί. Ο Ράμα παρουσιάζει την πορεία προς την ΕΕ ως εθνικό στόχο και προειδοποιεί ότι η αναταραχή την απειλεί.

Δεν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι οι Αλβανοί έπαψαν να ενδιαφέρονται για την Ευρώπη.

Μπορούμε όμως να καταλάβουμε γιατί η υπόσχεσή της χάνει τη δύναμή της όταν δεν συνδέεται με καλύτερη καθημερινότητα.

Για τον φοιτητή που δυσκολεύεται να πληρώσει το νοίκι και την οικογένεια που μετρά τα έξοδα, η Ευρώπη πρέπει να σημαίνει και κάτι σήμερα: αξιοκρατία, υπηρεσίες που λειτουργούν, ίση μεταχείριση.

Δεν μπορεί να παραμένει μια ημερομηνία στο μέλλον.Ο Ράμα ζητά τώρα διάλογο.

Απέναντί του όμως βρίσκει ανθρώπους που θεωρούν ότι επί μήνες δεν εισακούστηκαν.

Από την άλλη, η οργή δεν νομιμοποιεί τη βία,είτε από τους διαδηλωτές, είτε από την αστυνομία.

Οι επιθέσεις σε ανθρώπους, οι εμπρησμοί και οι λεηλασίες δεν δίνουν λύση στην ακρίβεια ή στη διαφθορά.

Μέσα σε μια παρατεταμένη αναταραχή βρίσκουν χώρο και άτομα που εκμεταλλεύονται την κατάσταση για καταστροφές, ανεξάρτητα από τα αιτήματα των ειρηνικών διαδηλωτών.

Εκεί κινδυνεύει να χαθεί και η κοινωνική στήριξη.

Ο πολίτης μπορεί να συμφωνεί με τα αιτήματα και ταυτόχρονα να φοβάται να κατέβει στον δρόμο.

Να μη νιώθει ότι τον εκπροσωπεί κάποιο κόμμα, αλλά να μη δέχεται ούτε τη βία ως μέσο πολιτικής αλλαγής.

Αυτή η θέση δεν τον κάνει υποστηρικτή της κυβέρνησης.Το κράτος οφείλει να προστατεύει ανθρώπους και περιουσίες, με νόμιμη και αναλογική χρήση της δύναμης.

Η αστυνομική αυθαιρεσία απαιτεί διερεύνηση και λογοδοσία.

Η καταστολή μπορεί να αδειάσει προσωρινά έναν δρόμο· δεν απαντά στα προβλήματα που τον γέμισαν. Η Αλβανία χρειάζεται μια διέξοδο στην οποία να χωρούν οι νέοι, οι ανεξάρτητες φωνές και οι πολίτες που δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στα παλιά στρατόπεδα.

Σε μια περίοδο διεθνούς οικονομικής αβεβαιότητας, η παρατεταμένη σύγκρουση βαραίνει περισσότερο εκείνους που ήδη δυσκολεύονται.Το ζητούμενο είναι η τύχη αυτής της χώρας.

Να μπορεί ο νέος να σχεδιάζει τη ζωή του εκεί, ο πολίτης να διεκδικεί χωρίς φόβο και η εξουσία να ακούει πριν η απογοήτευση γίνει απόγνωση.Quo vadis, Αλβανία; Η απάντηση θα κριθεί από το αν η κοινωνία θα βρει χώρο στις αποφάσεις που την αφορούν και όχι μόνο στις πλατείες. #balkanews #ΕδώΒαλκάνια #Αλβανία #Τίρανα #QuoVadisAlbania #Διαδηλώσεις #Φοιτητές #Κοινωνία #Δημοκρατία #ΠολιτικήΚρίση

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους