Υπήρξε μια περίοδος της ζωής μου κατά την οποία η Γαλλία δεν αποτελούσε απλώς τον τόπο των σπουδών και της εργασίας μου, αλλά την προοπτική μιας ολόκληρης ζωής. Γνωρίζοντας την κοινωνία της εκ των...
Υπήρξε μια περίοδος της ζωής μου κατά την οποία η Γαλλία δεν αποτελούσε απλώς τον τόπο των σπουδών και της εργασίας μου, αλλά την προοπτική μιας ολόκληρης ζωής.
Γνωρίζοντας την κοινωνία της εκ των έσω, είχα αρχίσει να φαντάζομαι πως εκεί θα ρίζωνα, θα δημιουργούσα την οικογένειά μου και θα μεγάλωνα το παιδί μου.
Με γοήτευε όχι μόνο η χώρα, αλλά και όσα συμβόλιζε, η ελευθερία της σκέψης, η πνευματική καλλιέργεια και η κοινωνική χειραφέτηση.
Είχα επενδύσει στη Γαλλία ένα κομμάτι της ζωής μου, αλλά και της πίστης μου σε όσα μπορεί να εκπροσωπεί ένας σύγχρονος ευρωπαϊκός πολιτισμός.
Με τον καιρό ωστόσο, οι δεσμοί μου με την Ελλάδα αποδείχθηκαν ισχυρότεροι.
Και η Γαλλία, που κάποτε αποτελούσε το όραμα μιας πιθανής ζωής, άρχισε να γεννά προβληματισμό και, σήμερα, βαθιά απογοήτευση.
Τα πρόσφατα γεγονότα δεν γεννούν απλώς ερωτήματα.
Αποκαλύπτουν ρωγμές σε ένα αφήγημα που επί δεκαετίες προβάλλεται ως πρότυπο πολιτισμού και δημοκρατικής συνείδησης.
Τι διδάσκονται τελικά οι νέες γενιές για τον άνθρωπο που διαφέρει; Πόσο έχουν γεφυρωθεί οι κοινωνικές και πολιτισμικές αντιθέσεις; Και πόσο βαθιά έχει υποχωρήσει ο ρατσισμός, όταν εξακολουθεί να αναπαράγεται, άλλοτε απροκάλυπτα και άλλοτε πίσω από το προσωπείο της κοινωνικής ευπρέπειας; Τι απέμεινε, λοιπόν, από το ιστορικό τρίπτυχο της Γαλλικής Επανάστασης; Ή μήπως ελευθερία για όσους έχουν την πολυτέλεια να την απολαμβάνουν, ισότητα μέχρι εκεί που δεν απειλούνται τα προνόμια και αδελφοσύνη μόνο μεταξύ εκείνων που μοιάζουν μεταξύ τους; Τις τελευταίες ημέρες, οι σπασμένες βιτρίνες πολυτελών καταστημάτων προκαλούν έναν ιδιότυπο δημόσιο θρήνο στους κύκλους των influencers.
Μία από αυτές δήλωσε πως ραγίζει η καρδιά της βλέποντας τα Sephora κατεστραμμένα.
Πόσο εύκολα ραγίζει μια καρδιά για μια βιτρίνα και πόσο αθόρυβα παραμένει άθικτη μπροστά στον ακρωτηριασμό ενός νέου ανθρώπου; Η καταστροφή και η λεηλασία δεν αποτελούν από μόνες τους πράξεις δικαιοσύνης.
Ωστόσο, η επιλεκτική αγανάκτηση αποκαλύπτει μια εξίσου προβληματική ηθική.
Όταν η φθορά μιας εμπορικής πρόσοψης προκαλεί μεγαλύτερη δημόσια συγκίνηση από τη βία που υφίστανται νέοι άνθρωποι ή από τον αγώνα τους για ισότιμη πρόσβαση στην παιδεία, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο κοινωνικό.
Είναι βαθιά αξιακό.
Γιατί ο πολιτισμός δεν μετριέται από την ακεραιότητα των βιτρινών, αλλά από την αξία που αποδίδουμε στην ανθρώπινη ζωή, ανεξάρτητα από καταγωγή, οικονομική επιφάνεια ή κοινωνικό κύρος.
Και η Generation Z, όσο κι αν δικαίως αμφισβητεί τον καθωσπρεπισμό και τις κατεστημένες ανισότητες, δεν μένει ανεπηρέαστη από τις αντιφάσεις της εποχής της.
Πίσω από τα συνθήματα περί ελευθερίας και δικαιωμάτων, συναντάμε συχνά έναν εγωκεντρισμό που αδυνατεί να αναγνωρίσει την αδικία όταν αυτή δεν διαταράσσει την προσωπική του άνεση.
Ο εγωκεντρισμός, όταν φορά επώνυμα ρούχα και φωτογραφίζεται με το κατάλληλο φίλτρο, εξακολουθεί να είναι εγωκεντρισμός.
Και η έλλειψη ενσυναίσθησης δεν μετατρέπεται σε κοινωνική ευαισθησία επειδή συνοδεύεται από χιλιάδες ακολούθους.
Το πρόβλημα δεν είναι η αγάπη για τη μόδα ή την πολυτέλεια.
Είναι η μετατροπή της κατανάλωσης σε υπέρτατη αξία και η αδυναμία να αντιληφθεί κανείς ότι η απώλεια ενός αγαθού δεν μπορεί να επισκιάζει την απώλεια της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Τότε η ηθική γίνεται διακοσμητική και η αλληλεγγύη παραμένει ένα σύνθημα που εγκαταλείπεται μόλις αρχίσει να κοστίζει.
Και εδώ βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος.
Όταν οι κοινωνικές ανισότητες υποβαθμίζονται, οι μετανάστες μετατρέπονται σε αποδιοπομπαίους τράγους και τα υλικά προνόμια υπερισχύουν της συλλογικής ευθύνης, η Ακροδεξιά βρίσκει πρόσφορο έδαφος.
Δεν χρειάζεται πάντοτε να καλλιεργήσει το μίσος.
Αρκεί να καλλιεργήσει τον φόβο της απώλειας και να πείσει τους ανθρώπους ότι η ασφάλειά τους εξαρτάται από τον αποκλεισμό των πιο ευάλωτων.
Κάπως έτσι, ο δυτικός πολιτισμός κινδυνεύει να μετατρέψει τις οικουμενικές του αξίες σε προνόμια για τους λίγους, διατηρώντας τα ιδανικά στις διακηρύξεις του και εγκαταλείποντάς τα στην πράξη.
Δεν είναι όλοι οι εύποροι άνθρωποι αδιάφοροι, ούτε όλοι οι influencers στερούνται συνείδησης.
Εκείνο που αξίζει να καταγγελθεί είναι μια νοοτροπία που αντιμετωπίζει την κατανάλωση ως ταυτότητα, την ανισότητα ως φυσική τάξη και τον διαφορετικό ως απειλή.
Η πραγματική διαχωριστική γραμμή δεν βρίσκεται ανάμεσα σε εκείνους που γεννήθηκαν εδώ και σε εκείνους που ήρθαν από αλλού.
Βρίσκεται ανάμεσα σε όσους αντιλαμβάνονται την ελευθερία ως καθολικό δικαίωμα και σε όσους τη θεωρούν ιδιωτική τους ιδιοκτησία.
Οι σύγχρονες Μαρίες Αντουανέτες δεν χρειάζεται να κατοικούν σε παλάτια.
Αρκεί να ζουν εγκλωβισμένες στην ψηφιακή τους βιτρίνα, να θρηνούν για τα χαμένα καταναλωτικά τους σύμβολα και να αδυνατούν να δουν τον κόσμο πέρα από το κάδρο τους.
Τι αξία έχει να θρηνείς για μια σπασμένη βιτρίνα, όταν έχεις πάψει να βλέπεις τον άνθρωπο που στέκεται απέναντί της; Ίσως τελικά αυτό που χρειάζεται να διασωθεί δεν είναι η βιτρίνα της Ευρώπης, αλλά η συνείδησή της.
Γιατί η ελευθερία χωρίς ισότητα γίνεται προνόμιο, η ισότητα χωρίς αδελφοσύνη γίνεται σύνθημα και η αδελφοσύνη χωρίς αποδοχή του διαφορετικού καταντά μια κενή διακήρυξη.
Και τότε από το τρίπτυχο της Γαλλικής Επανάστασης δεν απομένει παρά η επιγραφή ενός πολιτισμού που εξακολουθεί να διακηρύσσει τις αξίες του, ενώ μοιάζει να έχει ξεχάσει το πραγματικό τους νόημα. Χονδή Ελισάβετ
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους