Δημήτρης Ευθυμάκης /PROTAGON (19.10.2026): Aραγε κάθε εξέγερση φέρνει ένα φωτεινό αύριο; Εχουμε μια παλιά, σχεδόν μεταφυσική βεβαιότητα για τους νέους. Οτι είναι το μέλλον μας. Οτι διαθέτουν εξ...
Δημήτρης Ευθυμάκης /PROTAGON (19.10.2026): Aραγε κάθε εξέγερση φέρνει ένα φωτεινό αύριο; Εχουμε μια παλιά, σχεδόν μεταφυσική βεβαιότητα για τους νέους.
Οτι είναι το μέλλον μας.
Οτι διαθέτουν εξ ορισμού την ορμή, την καθαρότητα και το δίκιο που εμείς οι μεγαλύτεροι έχουμε χάσει στον δρόμο.
Και όταν τους βλέπουμε να ξεχύνονται στους δρόμους, να σηκώνουν πανό, να φωνάζουν συνθήματα και να συγκρούονται με την αστυνομία, σχεδόν αυθόρμητα τους απονέμουμε τον τίτλο των επαναστατών.
Των παιδιών που θα αλλάξουν τον κόσμο.
Ωραία όλα αυτά, αλλά έχω μια απορία.
Από πού κι ως πού η ημερομηνία γέννησης αποτελεί εγγύηση πολιτικής ορθότητας; Ποιος μας διαβεβαίωσε ότι ένας εικοσάχρονος έχει πάντοτε περισσότερο δίκιο από έναν εξηντάχρονο; Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Η Ευρώπη του 2026 βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κύμα νεανικής αμφισβήτησης. Στη Γαλλία, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδηλώνουν για την ακρίβεια, τις ανισότητες και την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών. Στην Αλβανία, μαθητές και φοιτητές εξεγείρονται εναντίον της κυβέρνησης του Εντι Ράμα, καταγγέλλοντας τη διαφθορά, την ανεργία και την κατάσταση της εκπαίδευσης. Στην Ιταλία και στο Βέλγιο εμφανίζονται επίσης νεανικές κινητοποιήσεις με ανάλογες κοινωνικές ανησυχίες.
Δεν πρόκειται για ένα ενιαίο πανευρωπαϊκό κίνημα, αλλά οι εικόνες παρουσιάζουν αξιοσημείωτες ομοιότητες.
Μόνο που δίπλα στα πανό και στα συνθήματα βλέπουμε και φλεγόμενα κτίρια, σπασμένες βιτρίνες, λεηλατημένα καταστήματα, αστυνομικούς και διαδηλωτές τραυματισμένους.
Μην παρεξηγηθούμε.
Οι νέοι έχουν σοβαρότατους λόγους να διαμαρτύρονται.
Πληρώνουν πανάκριβα ενοίκια, δυσκολεύονται να αποκτήσουν επαγγελματική προοπτική και μεγαλώνουν με τη δυσάρεστη υποψία ότι θα ζήσουν χειρότερα από τους γονείς τους.
Είναι μια γενιά που της υποσχέθηκαν ότι η μόρφωση εξασφαλίζει ευημερία και τώρα ανακαλύπτει ότι το πτυχίο δεν εξασφαλίζει ούτε ένα δυάρι.
Εχει κάθε δικαίωμα να οργίζεται.
Ομως άλλο πράγμα το δικαίωμα στην οργή και άλλο η αυτόματη αναγόρευση της οργής σε πολιτική σοφία.
Ας πάρουμε τη Γαλλία. Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν και η Ανυπότακτη Γαλλία επιχειρούν να εκφράσουν πολιτικά μεγάλο μέρος της κοινωνικής δυσαρέσκειας.
Ο ίδιος συμμετείχε στις διαδηλώσεις του Παρισιού.
Απέναντί του, η Μαρίν Λεπέν και ο Ζορντάν Μπαρντελά καταγγέλλουν τη βία και προβάλλουν την ανάγκη αποκατάστασης της τάξης.
Οπερ, μπορεί η πολιτική Αριστερά να προσδοκά ότι θα εισπράξει την οργή των δρόμων, αλλά οι εικόνες της καταστροφής να ενισχύσουν τελικά το αίτημα της ασφάλειας που προβάλλει η Ακροδεξιά.
Με άλλα λόγια, δεν αποκλείεται εκείνοι που πιστεύουν ότι πολεμούν το σύστημα από τα αριστερά να συμβάλουν τελικά στην ενίσχυση της Ακροδεξιάς. Ο Μελανσόν να συγκεντρώνει τα χειροκροτήματα των διαδηλώσεων και η Λεπέν να συγκεντρώσει τα ψηφοδέλτια των φοβισμένων νοικοκυραίων.
Δεν είναι βέβαιο ότι θα συμβεί.
Είναι όμως μια πολιτική πιθανότητα που καμία σοβαρή ανάλυση δεν δικαιούται να αγνοήσει.
Κάτι αντίστοιχο ως προς το ερώτημα του πολιτικού οφέλους εμφανίζεται και στην Αλβανία.
Οι νέοι καταγγέλλουν τη διαφθορά του πολιτικού συστήματος και ζητούν την αποχώρηση του Ράμα.
Δικαίωμά τους.
Αλλά ποιος θα παραλάβει την εξουσία αν εκείνος αποχωρήσει; Με ποιες ιδέες, ποιο πρόγραμμα, ποιους ανθρώπους; Η αντιπολίτευση στηρίζει τις κινητοποιήσεις, γεγονός που δεν ακυρώνει τα πραγματικά παράπονα των φοιτητών, αλλά υπενθυμίζει ότι καμία εξέγερση δεν εξελίσσεται μέσα σε πολιτικό κενό.
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη παγίδα της ρομαντικής αντιμετώπισης των εξεγέρσεων.
Συγχέουμε την αμφισβήτηση με την πρόοδο.
Θεωρούμε πως όποιος γκρεμίζει κάτι, αυτομάτως ετοιμάζεται να κτίσει κάτι καλύτερο.
Μα η Ιστορία είναι γεμάτη εξεγέρσεις που άρχισαν με ευγενή αιτήματα και κατέληξαν να υπηρετούν δυνάμεις εντελώς διαφορετικές από εκείνες που τις ξεκίνησαν.
Η αγανάκτηση μπορεί να είναι δικαιολογημένη, αλλά το πολιτικό της αποτέλεσμα να καταλήξει καταστροφικό.
Το ένα δεν αναιρεί το άλλο.
Ακόμη και ο θρυλικός Μάης του 1968 προσφέρεται για λίγη ιστορική αυτοσυγκράτηση.
Οι εξεγερμένοι φοιτητές θέλησαν να ανατρέψουν τον κόσμο του Ντε Γκολ.
Και ο στρατηγός, λίγες εβδομάδες αργότερα, κέρδισε συντριπτικά τις βουλευτικές εκλογές.
Η κοινωνία που έβλεπε τα οδοφράγματα στην τηλεόραση δεν συμμεριζόταν υποχρεωτικά τον ενθουσιασμό εκείνων που τα έστηναν.
Βεβαίως, ο Μάης άφησε τεράστια πολιτισμική κληρονομιά.
Αλλά αυτό ακριβώς αποδεικνύει ότι η ιστορική σημασία μιας εξέγερσης και η άμεση πολιτική επιτυχία της είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα.
Η νεολαία δεν είναι ούτε αγία ούτε αμαρτωλή.
Είναι ένα κομμάτι της κοινωνίας, με τις αρετές, τις αντιφάσεις, τις αυταπάτες και τις επιπολαιότητές του.
Ανάμεσα στους νέους υπάρχουν δημοκράτες και αυταρχικοί, δημιουργικοί και καταστροφικοί, προοδευτικοί και αντιδραστικοί.
Το γεγονός ότι κάποιος είναι είκοσι ετών δεν καθιστά τις ιδέες του καλύτερες από εκείνες κάποιου που είναι εξήντα.
Οπως και το αντίστροφο, φυσικά.
Ας πάψουμε λοιπόν να αντιμετωπίζουμε κάθε νεανική εξέγερση σαν προαναγγελία ενός φωτεινότερου αύριο.
Ας εξετάζουμε πρώτα τι ζητά, πώς το διεκδικεί, ποιος την καθοδηγεί και κυρίως ποιος μπορεί να επωφεληθεί από τα αποτελέσματά της.
Διότι οι νέοι είναι πράγματι το μέλλον των κοινωνιών μας.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το μέλλον που θα φέρουν θα είναι υποχρεωτικά καλύτερο από το παρόν.
Και αν οι επαναστάσεις κέρδιζαν το δίκιο τους αποκλειστικά από την ηλικία των επαναστατών, τότε θα είχαμε λύσει από αιώνες το πρόβλημα της ανθρώπινης προόδου. Θα αρκούσε μια ταυτότητα, αντί για πολιτικό πρόγραμμα.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους