Η ομιλία μου σήμερα στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής, ως Γενικός Εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας για το προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2027. Μίλησα για πέντε πράγματα. Τον κόσμο που αλλάζει...
Η ομιλία μου σήμερα στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής, ως Γενικός Εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας για το προσχέδιο του Προϋπολογισμού 2027.
Μίλησα για πέντε πράγματα.
Τον κόσμο που αλλάζει συνταρακτικά γύρω μας, την πορεία της οικονομίας το 2026, τον ίδιο τον Προϋπολογισμό του 2027, τους κινδύνους που τον απειλούν και το μέλλον που έρχεται πολύ ταχύτερα απ’ όσο παραδεχόμαστε.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θα μιλήσω για πέντε πράγματα.
Τον κόσμο μέσα στον οποίον καταρτίζεται, που αλλάζει συνταρακτικά.
Την εκτέλεση του 2026.
Τον ίδιο τον Προϋπολογισμό του 2027.
Τους κινδύνους που ελλοχεύουν για τον Προϋπολογισμό του 2027 και τέλος, για το μέλλον που έρχεται πολύ ταχύτερα απ’ όσο συνήθως παραδεχόμαστε. 1. Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Θα ξεκινήσω από τη διεθνή κατάσταση. Τον Ιανουάριο φέτος το Brent κόστιζε 67 δολάρια. Τον Απρίλιο με τον πόλεμο στο Ιράν και τις περιορισμένες ροές από το Ορμούζ πήγε στα 120, ψηλότερα από κάθε άλλη φορά μετά το 2012 και σήμερα είναι στα 108.
Το φυσικό αέριο στην Ευρώπη σχεδόν τριπλασιάστηκε μέσα σε ένα χρόνο από τα 32 στα 89 ευρώ.
Κάτι που έχει πολύ σημαντικές επιπτώσεις στο ηλεκτρικό ρεύμα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε δύο φορές τα επιτόκια.
Το παγκόσμιο εμπόριο επιβραδύνεται και η Ευρωζώνη μεγαλώνει φέτος μόνο με 0,9%. Πληρώνουμε, δηλαδή, εδώ στη χώρα, το λογαριασμό εξελίξεων δυσάρεστων και άσκοπων που δεν τις επιλέξαμε και δεν μπορούσαμε να τις επηρεάσουμε.
Ενός πολέμου στο Ιράν, του οποίου το κόστος πληρώνουν όλοι, αλλά το όφελος δεν είναι ορατό.
Της διάλυσης των κανόνων του διεθνούς εμπορίου με δασμούς και περιορισμούς.
Μιας συστηματικής επίθεσης κατά του ευρωπαϊκού οικοδομήματος απ’ έξω και από μέσα.
Καμία χώρα, μικρή ή μεγάλη, δεν μπορεί να τα αντιμετωπίσει αυτά μόνη της.
Αυτό που μπορεί ενδεχομένως να βοηθήσει να υποχωρήσουν οι πολλαπλές κρίσεις είναι μια πολύ ευρύτερη συμμαχία δημοκρατιών ευρωπαϊκού τύπου και υπάρχουν ήδη κάποια πρώτα σημάδια ελπίδας.
Η επαναπροσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς που τον Φεβρουάριο έγινε η πρώτη χώρα εκτός Ευρώπης που συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό Αμυντικό Πρόγραμμα.
Υπάρχει όμως και μια δεύτερη διεθνής εξέλιξη, λιγότερο θορυβώδης, που μακροπρόθεσμα είναι πολύ σημαντικότερη.
Οι τέσσερις μεγάλοι αμερικανικοί όμιλοι τεχνολογίας θα επενδύσουν φέτος 720 έως 745 δισεκατομμύρια δολάρια σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
Πάνω από το διπλάσιο του ελληνικού ΑΕΠ μέσα σε μόλις ένα χρόνο.
Πέρσι οι επενδύσεις σε εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης ήταν στις Ηνωμένες Πολιτείες 286 δισεκατομμύρια δολάρια. Στην Ευρώπη 21. Ξαναλέω 286 με 21. Η απόσταση φαίνεται ήδη στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες το 43% των εργαζομένων χρησιμοποιεί γενική τεχνητή νοημοσύνη στη δουλειά του. Στη Γερμανία 31%, στη Γαλλία 28%. Σήμερα όλο αυτό επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία ως επένδυση.
Τσιμέντο, ρεύμα, τσιπς κ.λπ. Είναι στην πραγματικότητα το πιο ισχυρό αντίβαρο στη διεθνή επιβράδυνση.
Η πραγματική αλλαγή όμως θα έρθει όταν η τεχνητή νοημοσύνη φτάσει στην παραγωγικότητα.
Μεγάλη συζήτηση το πώς θα γίνει.
Δεν θα την κάνουμε εδώ τώρα.
Τότε η απόσταση ανάμεσα στην Αμερική και στην Ευρώπη δεν θα είναι πια απόσταση στις επενδύσεις, θα είναι απόσταση στα εισοδήματα αν η Ευρώπη δεν αντιδράσει εγκαίρως. 2. Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΟΥ 2026 Πάμε τώρα στην εκτέλεση του 2026.
Το 2026 κλείνει με πρωτογενές πλεόνασμα 3,6% του ΑΕΠ έναντι στόχου 2,8% και με συνολικό πλεόνασμα αντί για έλλειμμα που είχαμε προβλέψει.
Οι καθαρές πρωτογενείς δαπάνες γενικής κυβέρνησης αυξάνονται 8%. Περίπου 8 δις, από τα οποία 1,2 δις είναι παρεμβάσεις μέσα στη χρονιά κυρίως για το ενεργειακό κόστος, τους συνταξιούχους, τα ενοίκια και πολλές ακόμη.
Η ανεργία έπεσε τον Αύγουστο στο 7,4%, το χρέος μειώνεται κατά 9,4 μονάδες στο 136,7% του ΑΕΠ με πρόωρες αποπληρωμές 12,8 δισεκατομμύρια.
Θέλω εδώ να σταθώ στα οκτώ δισεκατομμύρια.
Αυτά μπορέσαμε να τα δώσουμε επειδή το ’24 και ’25 δεν τα ξοδέψαμε.
Τα δύο αυτά χρόνια μείναμε σχεδόν 4 δις κάτω από το όριο δαπανών που μας επέτρεπαν οι ευρωπαϊκοί κανόνες.
Η αντιπολίτευση τότε μιλούσε για υπερπλεονάσματα.
Αν όμως τα είχαμε ξοδέψει δεν θα τα είχαμε φέτος, τη χρονιά που κατά κύριο λόγο χρειάστηκαν και περισσότερα δεν θα μπορούσαμε να δώσουμε, γιατί οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες δεν θα το επέτρεπαν.
Γιατί τα χρειαστήκαμε; Επειδή ο πληθωρισμός φέτος είναι σε μεγάλο βαθμό εισαγόμενος.
Ανέβηκε από το 2,7% τον Φεβρουάριο σε 5,4% τον Απρίλιο μετά το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν.
Πετρέλαιο που ακρίβυνε, τρόφιμα που ακρίβυναν και επειδή περιορίστηκαν τα λιπάσματα από τον Περσικό Κόλπο, φυσικό αέριο που ακρίβυνε.
Κι εδώ ας μην ξεχνάμε ποιος έφερε την Ευρώπη σε αυτή τη θέση. Η Ρωσία με την εισβολή στην Ουκρανία και τον ενεργειακό εκβιασμό, ανάγκασε την Ευρώπη να εξαρτάται από το υγροποιημένο αέριο της παγκόσμιας αγοράς και όταν περιορίστηκαν και οι ροές από το Ορμούζ, η Μόσχα έστρεψε τα δικά της φορτία προς την Ασία.
Η πίεση ευτυχώς κάπως υποχωρεί, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα έπεσε στο 0,9% τον Αύγουστο, αλλά η ζημιά έχει γίνει.
Θα μου επιτρέψετε εδώ να αλλάξω πεδίο και να πάω σε μια άλλη κρίσιμη πτυχή του 2026 που είναι το Ταμείο Ανάκαμψης.
Είναι η χρονιά που έκλεισε το Ταμείο Ανάκαμψης και έκλεισε με επιτυχία.
Θα μου επιτρέψετε να αναφερθώ ειδικά στο δανειακό σκέλος του οποίου είχα και τον σχεδιασμό και την ιδέα, γιατί τελικά, τώρα που έχουμε απολογιστικά στοιχεία, έφτασε να κινητοποιήσει ιδιωτικές επενδύσεις 29 δισεκατομμύρια ευρώ.
Το μεγαλύτερο πρόγραμμα ιδιωτικών επενδύσεων που έχει υπάρξει ποτέ στην Ελλάδα.
Σημειώνω, ότι αυτά τα 29 δισεκατομμύρια δεν τελειώνουν τέλος του έτους.
Ένα μεγάλο κομμάτι τους θα το δούμε στην οικονομία του 2027, του 2028 και του 2029 και είναι ακριβώς η άγκυρα που θα μας βοηθήσει να κρατήσουμε την ελληνική οικονομία στο ενδιάμεσο διάστημα, πριν επιταχυνθούν οι ροές από τα άλλα ευρωπαϊκά εργαλεία.
Κανένα από τα επενδυτικά αυτά σχέδια, τα 29 δις, δεν είχε υπογραφή κάποιας κρατικής γραφειοκρατικής δομής ή κάποιου πολιτικού.
Μπήκαν όλα χωρίς καμία υπογραφή πολιτική ή γραφειοκρατική και κινητοποιήθηκαν με τη μικρότερη ενίσχυση που έδωσε ποτέ το ελληνικό κράτος σε επενδυτικό πρόγραμμα τέτοιας κλίμακας.
Λίγο πάνω από 4 ευρώ δημόσιας δαπάνης για κάθε 100 ευρώ ιδιωτικής επένδυσης.
Σημειώστε τις ιδιωτικές επενδύσεις που γίνονται με 40%, 50% και 60% επιδοτήσεις.
Εδώ πέρα η επιδότηση ήταν 4%. Και βέβαια τα δάνεια επιστρέφονται.
Τα δάνεια επιστρέφονται και αυτό έχει και μια άλλη πτυχή.
Επειδή τα δάνεια επιστρέφονται συνήθως γύρω στα 10 με 12 χρόνια, αυτή είναι η διάρκεια αυτών των δανείων των ιδιωτικών επενδύσεων, και εμείς δανειστήκαμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση για 20 χρόνια, για τα 8 με 10 χρόνια που είναι η διαφορά θα έχουμε αυτούς τους πόρους στα ταμεία μας και δεν θα χρειάζεται να δανειζόμαστε.
Όφελος δημοσιονομικό από τη διαφορά μεταξύ του δανεισμού της Επιτροπής και του δανεισμού του ελληνικού κράτους, πάνω από ένα δισεκατομμύριο ευρώ που θα το δούμε στη δεκαετία του 2030.
Γιατί, τα δημοσιονομικά, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κρίνονται στο μάκρος του χρόνου. 3. Ο ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 2027 Πάμε στον Προϋπολογισμό του 2027.
Για το 2027, έχουμε ανάπτυξη 2,3%, σχεδόν διπλάσια της Ευρωζώνης, αύξηση των επενδύσεων κατά 7,9% και ανεργία σε μέσο όρο έτους 7,9%, η χαμηλότερη από το 2008.
Ο πληθωρισμός υποχωρεί στο 2,6%, το πρωτογενές πλεόνασμα 3,3% και το ισοζύγιο συνολικά μένει πλεονασματικό.
Το χρέος πέφτει στο 129% του ΑΕΠ, οι νέες παρεμβάσεις είναι 2,3 δις και ο κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028.
Σημειώστε, το 2019 το χρέος ήταν 183% του ΑΕΠ.
Το 2020 με την πανδημία, πήγαμε στο 209%. Το 2027, θα είναι 129%, 54 μονάδες κάτω από το 2019 και 80 μονάδες κάτω από την κορύφωση.
Από τις αρχές του 2021 ως το τέλος του 2025, το ελληνικό χρέος μειώθηκε κατά 67 μονάδες, όταν στην Ευρώπη το αντίστοιχο ήταν 10 μονάδες.
Αυτά έγιναν χωρίς οτιδήποτε έκτακτο, καμία έκτακτη δημοσιονομική διαχείριση, μέσα σε μια αλληλουχία κρίσεων χωρίς προηγούμενο.
Σε αυτή την περίοδο είχαμε πανδημία, ενεργειακή κρίση, πόλεμο στην Ουκρανία, πληθωρισμό μεγαλύτερο από αυτόν που είχαμε εδώ και δεκαετίες, πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Θεωρώ ότι αυτό είναι μέγα επίτευγμα της Κυβέρνησης και του οικονομικού επιτελείου διαχρονικά και έχει ήδη την ανταμοιβή του.
Σήμερα η Ελλάδα δανείζεται φθηνότερα από τη Γαλλία, ενώ το 2019 η διαφορά ήταν πολύ μεγάλη εις βάρος μας, και ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας έγινε Πρόεδρος του Eurogroup.
Πού βρέθηκε χώρος για όλα αυτά; Κρίσιμη ήταν η μάχη κατά της φοροδιαφυγής που δόθηκε με συνέπεια μετά το 2019, που ήταν μια συνολική προσπάθεια του Υπουργείου Οικονομικών και των φορολογικών υπηρεσιών, και των επενδυτικών δαπανών που εγκρίναμε διαχρονικά.
Κρατήστε: διασύνδεση ταμειακών μηχανών και τερματικών καρτών με την ΑΑΔΕ, myDATA, ηλεκτρονική τιμολόγηση, ψηφιακή κάρτα εργασίας για την οποία δώσαμε μάχη, και εγώ προσωπικά, για να μπει στο Ταμείο Ανάκαμψης, με αντιστάσεις πολύ σημαντικές.
Μόνο η κάρτα εργασίας θα μας δώσει δημοσιονομικά 685 εκατομμύρια το 2027.
Αυτά δεν είναι φόροι, είναι φόροι που πριν δεν πληρώνονταν.
Πρέπει όμως να πούμε και κάτι άλλο και να το πούμε ειλικρινά.
Ο χώρος αυτός, φέτος και του χρόνου, χρησιμοποιείται ολόκληρος.
Ο «λογαριασμός ελέγχου του ευρωπαϊκού κανόνα δαπανών» κλείνει στο μηδέν.
Από το 2028, κάθε νέο μόνιμο μέτρο θα πρέπει να χρηματοδοτείται από μια νέα μεταρρύθμιση ή νέα μείωση φοροδιαφυγής ή αύξηση της αποδοτικότητας του κράτους, αλλιώς δεν θα μπορεί να γίνει. 4. ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΟΥ 2027 Πάω τώρα στους κινδύνους του 2027.
Για μένα ο πρώτος κίνδυνος για το 2027 και η μεγαλύτερη πρόκληση είναι οι επενδύσεις.
Μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, οι δημόσιοι επενδυτικοί πόροι του Κρατικού Προϋπολογισμού μειώνονται κατά 6 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου και οι επενδύσεις μας, που είναι στο 18,6% του ΑΕΠ το 2027, δεν έχουν φτάσει ακόμη στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, που είναι πάνω από 21%. Το κλειδί για το μέλλον, λοιπόν, είναι δύο πράγματα.
Μεταρρυθμίσεις που θα κάνουν τη χώρα ελκυστική για επενδύσεις και πολύ μεγαλύτερη κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων με τα ίδια δημόσια χρήματα, όπως κάναμε με τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης.
Αποδεικνύεται ότι μπορούμε να κινητοποιούμε ιδιωτικές επενδύσεις όχι με 40%, 50% και 60%, αλλά ακόμη και με 4%. Κρατήστε το. Εδώ βρίσκεται και ένα θέμα που θα πρέπει να απαντήσουν οι αγαπητοί συνάδελφοι εισηγητές της αντιπολίτευσης.
Γιατί, σε όσα έχω δει στα προγράμματα, δεν βλέπω σημαντικές μεταρρυθμίσεις με απόδοση στις επενδύσεις.
Υπάρχει ασφαλώς η λογική των μεγαλύτερων δαπανών για την ικανοποίηση κοινωνικών αναγκών, αλλά το κρίσιμο ερώτημα είναι από πού θα μπορέσει η οικονομία να παράξει αυτά τα καινούργια χρήματα, γιατί οι ανάγκες είναι υπαρκτές και χωρίς μεταρρυθμίσεις δεν θα μπορούμε να τις καλύπτουμε, ό,τι και να λέμε προεκλογικά.
Ο δεύτερος κίνδυνος για την οικονομία του 2027 είναι λιγότερο ορατός, αλλά εξίσου ενδιαφέρων οικονομικά.
Τα τελευταία χρόνια, μεγάλο μέρος της ανάπτυξης ήρθε από τη μείωση της ανεργίας, από το 17,9% το 2019 στο 7,4% σήμερα.
Η ανεργία είχε πέσει και την προηγούμενη φάση, για να είμαι ειλικρινής, υπήρχε πτώση και την προηγούμενη περίοδο, αλλά προφανώς όσο πιο ψηλή είναι η ανεργία η αρχική της πτώση είναι πιο εύκολη και όσο πλησιάζουμε προς τα κάτω η πτώση γίνεται πιο δύσκολη, και αυτό είναι κρίσιμο για την ανάπτυξη.
Με ανεργία κοντά στο 7% δεν υπάρχουν πια οι 10 μονάδες να κερδίσουμε και, με βάση τη δομή της ελληνικής αγοράς εργασίας που έχει έντονη εποχικότητα και αδήλωτη εργασία, είμαστε κοντά σε αυτό που λέμε οι οικονομολόγοι σημείο τριβής, που για την ελληνική οικονομία είναι πολύ υψηλότερο γι’ αυτούς τους λόγους από ό,τι για άλλες.
Χωρίς λοιπόν Ταμείο Ανάκαμψης και χωρίς άλλη μεγάλη μείωση της ανεργίας, η ανάπτυξη των επόμενων χρόνων μπορεί να έρθει μόνο από μεταρρυθμίσεις που αυξάνουν την παραγωγικότητα.
Το λέει το Δημοσιονομικό Συμβούλιο στη γνώμη του: κάθε επιβράδυνση των μεταρρυθμίσεων, ιδίως ενόψει εκλογών, θα περιόριζε την παραγωγικότητα και θα έπληττε την αξιοπιστία της οικονομίας.
Και με φέρνει αυτό στον τρίτο κίνδυνο, που είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος του 2027, ο πολιτικός κίνδυνος.
Κίνδυνος που δεν είναι μόνο ελληνικός.
Φανταστείτε την τέλεια καταιγίδα.
Διαδοχικές εκλογές στην Ελλάδα, πολιτική κρίση στην Ευρώπη και δημοσιονομική κρίση στη Γαλλία, αφού πια ο κίνδυνος έχει μετακομίσει από την περιφέρεια στον πυρήνα, ένα καθεστώς στη Ρωσία που έχει φτάσει σε αδιέξοδο και μπορεί να αναζητήσει διέξοδο στην κλιμάκωση της επιθετικότητας, σύγκρουση του Κογκρέσου με την εκτελεστική εξουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες και σπάσιμο της χρηματιστηριακής «φούσκας τεχνητής νοημοσύνης» στις αγορές, που είναι άσχετη με τις τεράστιες δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης.
Κάθε ένα από αυτά από μόνο του είναι διαχειρίσιμο, όλα μαζί όμως κάνουν την τέλεια καταιγίδα και απέναντι σε μια τέτοια καταιγίδα η πολιτική σταθερότητα και η δημοσιονομική αξιοπιστία δεν είναι πολυτέλεια, είναι το μόνο καταφύγιο μιας χώρας όπως η Ελλάδα. 5. ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Το μέλλον.
Κλείνω με το μέλλον γιατί εκεί κρίνονται όλα όσα είπα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, η Αυτοματοποίηση με τη Ρομποτική και πολλά άλλα, και η απίστευτη επιτάχυνση της επιστημονικής γνώσης που ήδη καλπάζει, θα φέρει στο μάκρος του χρόνου αφθονία.
Όχι όμως άμεσα.
Το ερώτημα δεν είναι αν, αλλά πότε θα συμβεί αυτό και τι θα συμβεί στο μεταξύ.
Η προσαρμογή είναι αναγκαία, γιατί όπως και στη βιομηχανική επανάσταση, η αναταραχή (έχουμε μπει σε αυτό που ονομάζω «the age of greatdisruption», την περίοδο των μεγάλων ανατροπών) θα έρθει πρώτα και όχι μετά την αφθονία.
Θα έχουμε πρώτα την αναταραχή και μετά τα αποτελέσματα της αύξησης της παραγωγικότητας.
Τη δυναμική του μέλλοντος μπορούμε να την περιγράψουμε σε 4 βήματα.
Πρώτα αρχίζει να εκτοπίζεται η εργασία, και η Ευρώπη είναι η πιο εκτεθειμένη από τους άλλους, γιατί θα χαθούν θέσεις εργασίας χωρίς να έχει στα χέρια της την τεχνολογία που αντικαθιστά τους εργαζομένους.
Παράλληλα έρχεται ο μακροχρόνιος τεχνολογικός αποπληθωρισμός από την άνοδο της παραγωγικότητας.
Υπήρξε στην οικονομική ιστορία σε δυο τρεις περιόδους και κράτησε για δεκαετίες όταν έγιναν οι αντίστοιχες βιομηχανικές επαναστάσεις.
Τώρα θα είναι πολύ μεγαλύτερος, γιατί τέτοια τεχνολογία δεν είχε ποτέ ο πλανήτης.
Ο αποπληθωρισμός θα χτυπήσει πρώτα υπηρεσίες που δεν διακινούνται διεθνώς: νομικές, λογιστικές, συμβουλευτικές, διοικητικές.
Αν η σύνταξη ενός συμβολαίου γίνεται δέκα φορές φθηνότερη δεν θα κάνουμε δέκα φορές περισσότερα συμβόλαια, απλώς θα έχουμε περιορισμό των εισοδημάτων σε μεγάλες κατηγορίες εργαζομένων και επαγγελματιών που θα δουν τα εισοδήματά τους να πέφτουν.
Τρίτο αποτέλεσμα, δημοσιονομικό κενό, ειδικά σε χώρες που έχουν «pay as you go» ασφαλιστικά συστήματα.
Τα ευρωπαϊκά κράτη, κατ’ εξοχήν και εμείς, στηριζόμαστε στους φόρους και στις εισφορές εργασίας και όσο αυτή η βάση θα στενεύει θα δημιουργείται ένα δημοσιονομικό κενό, την ίδια ακριβώς ώρα που θα πρέπει να αντιμετωπίσεις τα προβλήματα που προκαλεί η μείωση του μεριδίου της εργασίας στο ΑΕΠ.
Σημειώνω ότι ο αποπληθωρισμός έχει και μια άλλη πτυχή, σημαντική ειδικά για την Ελλάδα: αυξάνει το πραγματικό βάρος του χρέους.
Για μια χώρα με χρέος 129% του ΑΕΠ, κάθε μονάδα πτώσης των τιμών προσθέτει στο χρέος 1,3 μονάδες του ΑΕΠ, χωρίς να ξοδευτεί ούτε ένα ευρώ.
Τέταρτο βήμα, η εργασία μετατρέπεται σε κεφάλαιο και το κεφάλαιο αυτό η Ευρώπη θα το εισάγει κυρίως από το εξωτερικό.
Το εξηγώ αυτό, γιατί είναι λίγο σύνθετο.
Πάρτε τους επαγγελματίες οδηγούς.
Τα αυτόνομα οχήματα έχουν διανύσει ήδη εκατοντάδες εκατομμύρια χιλιόμετρα χωρίς οδηγό στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Ευρώπη ζουν από την οδήγηση εκατομμύρια άνθρωποι.
Όταν ο οδηγός αντικατασταθεί, θα αντικατασταθεί από την ίδια του την οδηγική συμπεριφορά που έχει καταγράψει η Tesla ή η Waymo και την έχει μετατρέψει σε έναν εγκέφαλο τεχνητής νοημοσύνης που έχει μάθει να οδηγεί.
Όταν, λοιπόν, αυτό θα συμβεί, θα χάσουν τη δουλειά τους εκατομμύρια επαγγελματίες οδηγοί.
Όταν ο οδηγός αντικατασταθεί, ο μισθός του θα γίνει ως επί το πλείστον απόδοση κεφαλαίου μιας εταιρείας, πιθανότατα στην Καλιφόρνια ή στην Κίνα.
Μεγάλο μέρος της απόδοσης δεν θα φορολογείται εδώ ως εργασία και η Ευρώπη σήμερα ούτε παράγει αυτή την τεχνολογία σε επαρκή κλίμακα, ούτε έχει σχέδιο για τη μετάβαση.
Τελειώνω, λοιπόν, με μια κριτική δική μου για το ευρωπαϊκό σύστημα κανόνων δαπανών.
Το ευρωπαϊκό σύστημα κανόνων δαπανών είναι χτισμένο πάνω σε υποθέσεις του χθες: ότι τα έσοδα ακολουθούν το ΑΕΠ, ότι το ονομαστικό ΑΕΠ μεγαλώνει με πληθωρισμό κοντά στο 2%, ότι τα επόμενα 15 χρόνια θα μοιάζουν με τα προηγούμενα 15, ότι το μερίδιο της εργασίας στο ΑΕΠ μένει σταθερό.
Όταν όμως η εργασία γίνεται κεφάλαιο, το ΑΕΠ μπορεί να μεγαλώνει ενώ η φορολογική βάση στενεύει.
Όταν οι τιμές των υπηρεσιών πέφτουν, το χρέος ανεβαίνει χωρίς να υπάρχει πρόσθετη δημόσια δαπάνη. Ο Κανόνας αυτά θα τα διαβάσει, αν δεν τον αλλάξουμε, ως δημοσιονομική εκτροπή και θα ζητήσει περικοπές τη στιγμή ακριβώς που η μετάβαση θα χρειάζεται στήριξη.
Την ίδια στιγμή ο Κανόνας αυτός δεν θα διαβάζει την επιστημονική επανάσταση και την τεράστια αύξηση του πλούτου, η οποία θα έρθει στα επόμενα χρόνια και θα αλλάξει τελείως την εικόνα του χρέους σε ολόκληρο τον κόσμο.
Αν δεν αλλάξουμε τις υποθέσεις για το μέλλον, ο Κανόνας που σήμερα μας προστατεύει, γιατί αφορά το παρελθόν, θα αποδειχθεί θανάσιμα επικίνδυνος. ΚΛΕΙΣΙΜΟ Τελειώνω λέγοντας ότι η επόμενη περίοδος είναι κρίσιμη για τη χώρα και για την Ευρώπη.
Η πολιτική ως συνήθης διαχείριση δεν υπάρχει πια.
Η κατανόηση του νέου κόσμου, η συζήτηση γι’ αυτόν και η συνεννόηση πάνω σ’ αυτόν είναι εθνική ανάγκη. Ο Προϋπολογισμός του 2027 μας δίνει το έδαφος για να την ξεκινήσουμε.
Δημόσια οικονομικά σε τάξη, χρέος που μειώνεται, αξιοπιστία που κερδήθηκε με κόπο. Με αυτή την έννοια, σας καλώ να υπερψηφίσουμε το προσχέδιο Προϋπολογισμού του 2027. Σας ευχαριστώ.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους