ΑΠΙΣΤΙΕΣ ΚΑΙ ΑΜΑΡΤΙΕΣ Είδα ξανά, χάρη στο ΚΕΜΕΣ, την εξαιρετική ταινία του Γούντι Άλεν " Απιστίες και Αμαρτίες" (1989), που ειναι ένα *Έγκλημα και τιμωρία" του Ντοστογιεφσκι σε κινηματογραφική μορφή...

Πλήρες Κείμενο:

ΑΠΙΣΤΙΕΣ ΚΑΙ ΑΜΑΡΤΙΕΣ Είδα ξανά, χάρη στο ΚΕΜΕΣ, την εξαιρετική ταινία του Γούντι Άλεν " Απιστίες και Αμαρτίες" (1989), που ειναι ένα *Έγκλημα και τιμωρία" του Ντοστογιεφσκι σε κινηματογραφική μορφή και απο την Ανάποδη: Στο Έγκλημα και τιμωρια ο Ρασκολνικοφ συντρίβεται εσωτερικα απο το Έγκλημα του,μετανοει και τιμωρείται • κερδίζει έτσι την αγαπη κσι την συνειδηση του Ο ήρωας,της ταινιας του Άλεν ομως ,ουτε μετανοει ουτε τιμωρείται και ,στο τελος της ταινιας διατηρεί την Ναρκισσιστικη εικονα του επιτυχημένου ,οικογενειαρχη ,συζύγου,επιστημονα ... Ο Τζούντα, επιτυχημένος οφθαλμίατρος και οικογενειάρχης, σκότωσε με «συμβόλαιο θανάτου» την ερωμένη του Ντολόρες, όταν εκείνη απείλησε να αποκαλύψει τον δεσμό τους και τις οικονομικές του ατασθαλίες.

Στο τέλος, εξομολογείται στον ντοκιμαντερίστα Κλιφ (τον ίδιο τον Άλεν) το έγκλημά του, εν είδει σεναρίου.

Το πραγματικό σασπένς δεν αφορα στο αν θα αποκαλυφθεί, αλλά αν θα τιμωρηθεί . Ο Κλιφ διαμαρτύρεται: «Μα δεν μπορεί· θα έχει ενοχές, θα τον βασανίζουν σε όλη του τη ζωή.» Και ο Τζούντα απαντά ψυχρά: «Βλέπεις πολλές ταινίες.

Εγώ σου μιλώ για την πραγματικότητα.» Έπειτα φεύγει με τη λαμπερή γυναίκα του.

Καμία ενοχή· σαν να μην συνέβη τίποτα.

Η απιστία του Τζούντα εκφράζει ένα έλλειμμα:αναζητά σε μια άλλη γυναίκα ζωντάνια, αναγνώριση και την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να ξαναγίνει επιθυμητός. Η Ντολόρες όμως δεν μένει απλό αντικείμενο επιθυμίας· απαιτεί κοινή ζωή και ο Τζούντα αντιμετωπίζει το γεγονός ότι η πραγματοποιηση της επιθυμίας του ενέχει συνέπειες και " παράπλευρες απώλειες " Η δολοφονία λειτουργεί ως ακραία άμυνα: αντί να υπομείνει τη σύγκρουση ανάμεσα στην επιθυμία, την ενοχή και τον ηθικό νόμο, επιχειρεί να εξαλείψει την ιδια την Ντολορες η οποια παυει πια να ειναι γιαυτο υποκειμενο • γινεται εμποδιο ,προβλημα... Όμως τι γινεται με «τα μάτια του Θεού».; Ο Τζούντα, αν και μη θρησκος παραμένει στοιχειωμένος από την πατρική διδασκαλία ότι ο Θεός βλέπει πάντα.

Η ενοχή του γινεται εσωτερική , η φωνή του υπερεγώ που επιστρέφει ως εφιάλτες, άγχος . Η κάμερα του Άλεν λειτουργεί συμβολικά ως αυτό το «μάτι»: αποκαλύπτει και κάνει ορατή την εσωτερική σύγκρουση.

Η οικογένεια, η επαγγελματική επιτυχία και η εβραϊκή παράδοση λειτουργούν για τον Τζούντα ως όψεις του Μεγάλου Άλλου. Η Ντολόρες γίνεται η μορφή του Άλλου που «βλέπει»· η εξαφάνισή της δεν του δίνει ειρήνη, επειδή το βλέμμα έχει ήδη εσωτερικευτεί . Ο Τζούντα ηθελε την απόλαυση χωρίς το τίμημα της επιθυμίας· όταν η Ντολόρες αρνείται να μείνει στη θέση της ερωμένης-φαντασίωσης, μετατράπηκε σε εμπόδιο που επρεπε να εξαλειφθεί Οι ανδρικές φιγούρες συγκροτούν διαφορετικές στάσεις απέναντι στην ηθική. Ο Τζούντα προσπαθεί να διαγράψει την ενοχή με μια πράξη.

Ο ραβίνος Μπεν, που χάνει σταδιακά την όραση του εκπροσωπεί την πίστη ,ενώ ο Τζούντα βλέπει εξωτερικά αλλά ηθικά ειναι τυφλός. Ο Κλιφ ζει μέσα στη ματαίωση και τη ρομαντική φαντασίωση, αποτυγχάνοντας κι εκείνος να αναγνωρίσει την πραγματικότητα της σχέσης του. Ο Λέστερ συμβολίζει την κυνική επιτυχία χωρίς ηθικούς ενδοιασμούς.

Ο φιλόσοφος Λούι Λέβι συνειδητοποιεί ότι η ζωή δεν προσφέρει εγγυημένο νόημα ή δικαιοσύνη· η αδυναμία του όμως να αντέξει αυτή την έλλειψη τον οδηγεί στην αυτοκτονία.

Ομως τελικά, οπως διηγείται ο Τζουντα στον Κρις ," ηρθε ενα πρωί και οι ενοχες εξαφανιστηκαν ,ξεθώριασαν• σα να μη συνέβη τιποτε " Η ταινία λέει κάτι πολυ ανησυχητικό: η αμαρτία, το Κακό μπορεί να μη τιμωρηθεί ποτέ κσι να μη νιώθεις τιποτε για αυτο• να συνεχίσεις να ζεις και να αισθάνεσαι μια χαρα αν καταφέρεις να μη σε πιάσουν να μη σε δει το " μάτι του Θεού " Και θυμήθηκα το ντοκιμαντέρ *Naza*, που είχα δει την προηγούμενη μέρα: οι τεχνοκράτες-γενοκτόνοι που, με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, εξοντώνουν χιλιάδες παιδιά, ομολογούσαν ότι όχι μόνο δεν ένιωσαν ενοχές, αλλά ότι σε κάθε αποστολή «διασκέδαζαν τρελά»· ότι το απολαμβαναν.

Εδώ η ενοχή δεν απωθείται ούτε εξαφανίζεται με τον καιρό· φαίνεται να μην υπάρχει εξαρχής. Ο Τζούντα τουλάχιστον κρύβει το έγκλημα πίσω από μια ιστορία και προσπαθεί να διαχειριστεί τις τύψεις του· οι σύγχρονοι «τεχνοκράτες-γενοκτόνοι» το απολαμβάνουν ανοιχτά,ως διασκέδαση, ως επιτυχία.

Οι *Απιστίες και Αμαρτίες* δεν είναι μόνο μια ταινία για ένα προσωπικό έγκλημα· είναι και μια διερώτηση για το τι σημαίνει για μια κοινωνία ,τι συνέπειες εχει όταν η τιμωρία, η ενοχή ή ακόμη και η ίδια η ηθική αναστολή απουσιάζουν εντελώς, οταν το εγκλημα μενει χωρις ,μετανοια , έγκλημα χωρις τιμωρια εξωτερική η εσωτερική... Πέτρος Θεοδωρίδης Συγκρίνετε και https://www.facebook.com/share/p/1HJSnjj9Qq/

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους