Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Προεδρικές 2028: Τι θα κερδίσουν σήμερα τα κόμματα και τι μπορεί να χάσουν μέχρι το 2033; Μια σκέψη για το μέλλον των κομμάτων, τις πολιτικές συνεργασίες και την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων.

Οι προεδρικές εκλογές του 2028 πλησιάζουν και τα κόμματα, αργά ή γρήγορα, θα πρέπει να πάρουν τις αποφάσεις τους.

Ποιον θα στηρίξουν; Θα κατεβούν με δικό τους υποψήφιο; Θα συνεργαστούν με άλλες πολιτικές δυνάμεις; Ή θα περιμένουν το αποτέλεσμα του πρώτου γύρου για να αποφασίσουν; Όλα αυτά είναι σημαντικά.

Υπάρχει όμως και ένα άλλο ερώτημα που, κατά την άποψή μου, αξίζει να συζητήσουμε.

Όταν ένα κόμμα αποφασίζει τι θα κάνει το 2028, σκέφτεται και πού θα βρίσκεται το 2033; Γιατί άλλο πράγμα είναι να κερδίσεις μια εκλογική αναμέτρηση και άλλο να βγεις πολιτικά πιο δυνατός από μια πενταετή συνεργασία.

Και αυτό δεν αφορά μόνο το ΔΗΚΟ ή τον Δημοκρατικό Συναγερμό.

Αφορά το ΕΛΑΜ, τη ΔΗΠΑ, την ΕΔΕΚ και κάθε πολιτικό κόμμα που καλείται να πάρει αποφάσεις για το μέλλον του.

Ας δούμε πρώτα τι μας λένε οι αριθμοί Στις βουλευτικές εκλογές του 2021, το ΔΗΚΟ πήρε 11,29%, η ΕΔΕΚ 6,72% και η ΔΗΠΑ 6,10%. Τα τρία αυτά κόμματα στήριξαν τον Νίκο Χριστοδουλίδη στις προεδρικές εκλογές του 2023.

Στις βουλευτικές του 2026, το ΔΗΚΟ πήρε 10%, η ΕΔΕΚ 3,30% και η ΔΗΠΑ 3,10%. Μάλιστα, η ΕΔΕΚ και η ΔΗΠΑ έμειναν εκτός Βουλής.

Την ίδια περίοδο, ο Δημοκρατικός Συναγερμός πήγε από το 27,77% στο 27,10%, ενώ το ΕΛΑΜ ανέβηκε από το 6,78% στο 10,90%. Αυτά είναι τα εκλογικά αποτελέσματα.

Τι σημαίνουν όμως; Μπορούμε να πούμε ότι η στήριξη Χριστοδουλίδη προκάλεσε την πτώση των τριών κομμάτων; Όχι.

Δεν έχουμε στοιχεία που να αποδεικνύουν κάτι τέτοιο.

Μπορεί να έπαιξαν ρόλο εσωκομματικά προβλήματα, νέοι πολιτικοί σχηματισμοί, διαφορετικές πολιτικές επιλογές των ψηφοφόρων ή ένας συνδυασμός όλων αυτών.

Μπορούμε όμως να διαπιστώσουμε κάτι συγκεκριμένο: η συμμετοχή σε μια προεδρική συμμαχία που κέρδισε τις εκλογές δεν εξασφάλισε στα τρία κόμματα αύξηση της δικής τους εκλογικής δύναμης.

Αυτό από μόνο του αξίζει προβληματισμό.

Άλλο το όφελος του τόπου, άλλο του κόμματος και άλλο των στελεχών Εδώ θέλω να κάνω μια σημαντική διάκριση.

Όταν μια κομματική ηγεσία αποφασίζει να συνεργαστεί με έναν Πρόεδρο, πρέπει να ξεχωρίζει τρία πράγματα: το καλό του τόπου, το καλό του κόμματος και το προσωπικό όφελος των στελεχών του.

Ιδανικά, αυτά πρέπει να συμβαδίζουν.

Δεν σημαίνει όμως ότι συμβαίνει πάντοτε.

Ένα κόμμα μπορεί να συμμετέχει σε μια κυβέρνηση και να συμβάλλει πραγματικά στην επίλυση προβλημάτων.

Μπορεί να πετύχει σημαντικές αλλαγές για την κοινωνία.

Μπορεί όμως, την ίδια ώρα, να εξασφαλίζονται κυβερνητικές θέσεις για πρόσωπα που προέρχονται από έναν πολιτικό χώρο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ενισχύεται και το ίδιο το κόμμα.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Δημοκρατικός Συναγερμός. Ο ΔΗΣΥ τοποθετήθηκε στην αντιπολίτευση, όμως πρόσωπα που προέρχονταν από τον χώρο του ανέλαβαν κυβερνητικές θέσεις.

Μάλιστα, το 2025 το κόμμα αποφάσισε τη διαγραφή από το μητρώο μελών του συγκεκριμένων κυβερνητικών στελεχών, ακριβώς επειδή θεωρούσε ότι δημιουργούνταν σύγχυση για την πολιτική του ταυτότητα.

Δεν χρειάζεται να μπούμε σε αριθμητικές συγκρίσεις ή να αμφισβητήσουμε το δικαίωμα οποιουδήποτε να συμμετέχει σε μια κυβέρνηση.

Το ερώτημα είναι διαφορετικό.

Πώς διατηρεί ένα κόμμα ξεκάθαρη πολιτική γραμμή όταν πρόσωπα που προέρχονται από τον χώρο του συμμετέχουν σε μια κυβέρνηση την οποία το ίδιο δεν στηρίζει; Και πώς εξηγεί αυτή την κατάσταση στους ανθρώπους που το ψηφίζουν; Η ευθύνη μιας κομματικής ηγεσίας δεν τελειώνει στο σήμερα Κατά τη δική μου αντίληψη, μια πολιτική ηγεσία δεν πρέπει να σκέφτεται μόνο τι μπορεί να κερδίσει σήμερα.

Πρέπει να σκέφτεται και τι προβλήματα μπορεί να δημιουργήσουν οι αποφάσεις της αύριο.

Γιατί ο σωστός σχεδιασμός δεν είναι να περιμένεις να εμφανιστεί ένα πρόβλημα και μετά να τρέχεις να το λύσεις.

Είναι να προσπαθείς να το προβλέψεις και, όσο μπορείς, να το προλάβεις.

Φυσικά, κανένα κόμμα δεν είναι υποχρεωμένο να μένει για πάντα στις ίδιες θέσεις.

Οι συνθήκες αλλάζουν.

Μπορεί μια πολιτική να χρειάζεται διόρθωση ή μια παλαιότερη απόφαση να αποδειχθεί λανθασμένη.

Όμως οι αλλαγές πρέπει να εξηγούνται καθαρά και να γίνονται με σεβασμό στις αρχές του κόμματος και στους ανθρώπους που το στηρίζουν.

Γιατί υπάρχει κάτι που δεν αγοράζεται με υπουργεία, αξιώματα ή συμμετοχή στην εξουσία.

Η εμπιστοσύνη της κομματικής βάσης.

Ένα κόμμα μπορεί να κερδίσει μια κυβερνητική συνεργασία.

Αν όμως στην πορεία χάσει την εμπιστοσύνη των ίδιων των ψηφοφόρων του, τι θα έχει πραγματικά κερδίσει; Και όταν τελειώσει αυτή η συνεργασία, πόσο εύκολο θα είναι να ξανακερδίσει τους ανθρώπους που απομακρύνθηκαν; Δεν σημαίνει ότι μια ηγεσία πρέπει να συμφωνεί πάντοτε με όλους.

Σημαίνει όμως ότι οφείλει να ακούει, να εξηγεί και να μπορεί να υπερασπιστεί τις αποφάσεις της.

Το 2028 υπάρχουν διαφορετικές επιλογές Ας πάρουμε για παράδειγμα το ΔΗΚΟ.

Μπορεί να αποφασίσει να στηρίξει ξανά τον Νίκο Χριστοδουλίδη.

Μπορεί να προχωρήσει με δικό του υποψήφιο.

Μπορεί να αναζητήσει συνεργασία με άλλες πολιτικές δυνάμεις.

Καμία από αυτές τις επιλογές δεν είναι από μόνη της εγγύηση επιτυχίας.

Αν επιλέξει συνεργασία, έχει σημασία να γνωρίζουμε με ποιο πρόγραμμα, ποιες δεσμεύσεις και ποια δυνατότητα συμμετοχής στις αποφάσεις.

Αν επιλέξει δικό του υποψήφιο, θα πρέπει να παρουσιάσει τις δικές του θέσεις και να εξηγήσει τι επιδιώκει από αυτή την επιλογή.

Το ίδιο ισχύει, με διαφορετικά δεδομένα, για τον ΔΗΣΥ και το ΕΛΑΜ. Ο ΔΗΣΥ διαθέτει ισχυρή κοινοβουλευτική παρουσία, αλλά το αποτέλεσμα του 2023 μάς θυμίζει ότι το ποσοστό ενός κόμματος στις βουλευτικές δεν μεταφέρεται αυτομάτως σε μια προεδρική αναμέτρηση. Το ΕΛΑΜ, από την άλλη, αύξησε την εκλογική του δύναμη το 2026.

Αυτό δημιουργεί νέα δεδομένα για τις επιλογές του, χωρίς να προδικάζει τι θα συμβεί στις προεδρικές.

Και για τη ΔΗΠΑ και την ΕΔΕΚ, που έμειναν εκτός Βουλής, τίθεται το ζήτημα της πολιτικής τους παρουσίας και της σχέσης τους με τους ψηφοφόρους.

Υπάρχει επίσης η δυνατότητα τα κόμματα να κατέβουν αυτόνομα στον πρώτο γύρο και να εξετάσουν συνεργασίες στον δεύτερο.

Αυτό τους επιτρέπει να παρουσιάσουν τη δική τους πρόταση και να καταγράψουν τη δύναμή τους.

Έχει όμως και κινδύνους: μπορεί να μη φτάσουν στον δεύτερο γύρο ή να βρεθούν με περιορισμένη επιρροή στις τελικές αποφάσεις.

Γι' αυτό χρειάζεται να εξετάζονται και τα οφέλη και οι κίνδυνοι κάθε επιλογής.

Και τώρα ας κάνουμε έναν υποθετικό συλλογισμό για το 2033 Θέλω εδώ να ξεκαθαρίσω κάτι από την αρχή.

Αυτό που ακολουθεί είναι μια δική μου πολιτική σκέψη.

Δεν έχω πληροφορίες ούτε στοιχεία ότι υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο.

Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης επανεκλέγεται το 2028.

Το 2033 θα ολοκληρώσει τη δεύτερη συνεχόμενη προεδρική του θητεία και δεν θα μπορεί να διεκδικήσει αμέσως τρίτη συνεχόμενη θητεία.

Τι θα κάνει μετά; Μπορεί να αποχωρήσει από την ενεργό πολιτική.

Μπορεί να συνεχίσει να έχει δημόσια παρουσία.

Μπορεί να επιλέξει κάποιον άλλο πολιτικό ρόλο.

Ας εξετάσουμε όμως και μια ακόμη περίπτωση.

Τι θα συνέβαινε αν αποφάσιζε να δημιουργήσει έναν νέο πολιτικό σχηματισμό; Επαναλαμβάνω ότι δεν υποστηρίζω πως έχει τέτοια πρόθεση.

Εξετάζω απλώς ένα ενδεχόμενο.

Ένα νέο κόμμα θα μπορούσε να αναζητήσει στελέχη και ψηφοφόρους από διάφορους πολιτικούς χώρους.

Θα μπορούσε επίσης να απευθυνθεί σε ανθρώπους που σήμερα δεν ψηφίζουν.

Σε μια τέτοια περίπτωση, τα σημερινά κόμματα θα είχαν να αντιμετωπίσουν μια νέα πολιτική πραγματικότητα.

Κάποια θα μπορούσαν να χάσουν στελέχη ή ψηφοφόρους.

Άλλα θα μπορούσαν να διατηρήσουν τη δύναμή τους.

Θα εξαρτιόταν από τις συνθήκες και από τις επιλογές των ίδιων των πολιτών.

Αυτό που έχει σημασία είναι ότι οι πολιτικές συνεργασίες δεν σταματούν να έχουν συνέπειες όταν ολοκληρώνεται μια προεδρική θητεία.

Και εδώ επιστρέφουμε στο αρχικό ερώτημα.

Όταν μια κομματική ηγεσία αποφασίζει σήμερα για το 2028, έχει εξετάσει και τα διαφορετικά ενδεχόμενα του 2033; Όχι επειδή γνωρίζει τι θα συμβεί.

Αλλά επειδή έχει ευθύνη να προετοιμάζεται και για εξελίξεις που μπορεί να μην επιθυμεί.

Υπάρχει, βέβαια, και η άλλη πλευρά Δεν θα ήταν σωστό να παρουσιάζουμε κάθε κυβερνητική συνεργασία ως κίνδυνο για ένα κόμμα.

Μια συνεργασία μπορεί να φέρει σταθερότητα, να βοηθήσει στην εφαρμογή πολιτικών και να δώσει τη δυνατότητα σε ένα κόμμα να πετύχει στόχους που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να υλοποιήσει.

Ούτε σημαίνει ότι κάθε αυτόνομη υποψηφιότητα είναι η σωστή επιλογή.

Μπορεί να έχει πολιτικό κόστος.

Μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια επιρροής.

Μπορεί επίσης να δημιουργήσει προβλήματα σε μελλοντικές συνεργασίες.

Επομένως, δεν υπάρχει μία απάντηση που να ισχύει για όλα τα κόμματα.

Υπάρχει όμως ένα κοινό κριτήριο: κάθε απόφαση πρέπει να μπορεί να εξηγηθεί στους πολίτες, να στηρίζεται σε συγκεκριμένους πολιτικούς στόχους και να αξιολογείται όχι μόνο από το άμεσο αποτέλεσμα αλλά και από τις συνέπειές της.

Τελικά, τι πρέπει να μας απασχολεί; Δεν γράφω αυτές τις σκέψεις για να υποδείξω σε κάποιο κόμμα ποιον πρέπει να στηρίξει.

Τις γράφω γιατί θεωρώ ότι η συζήτηση για τις προεδρικές εκλογές δεν πρέπει να περιοριστεί στα πρόσωπα, στα αξιώματα και στις συμφωνίες της στιγμής.

Θα ήθελα να ακούσω από τις πολιτικές ηγεσίες κάτι πιο ουσιαστικό.

Τι θέλουν να πετύχουν για τον τόπο μέσα στην επόμενη πενταετία; Πώς θα κρίνουν αν μια συνεργασία πέτυχε ή απέτυχε; Πώς θα προστατεύσουν την πολιτική τους ταυτότητα και την εμπιστοσύνη των ανθρώπων που τους στηρίζουν; Και ποιο είναι το σχέδιό τους για την επόμενη μέρα, όταν η συνεργασία αυτή θα έχει ολοκληρωθεί; Γιατί μια πολιτική απόφαση δεν κρίνεται μόνο την ημέρα που λαμβάνεται.

Κρίνεται και από όσα φέρνει στην πορεία.

Το 2028 θα μάθουμε ποιος θα είναι ο επόμενος Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Το 2033 θα μπορούμε να δούμε πιο καθαρά τι κέρδισε ο τόπος, τι κέρδισαν τα κόμματα και ποιες συνέπειες είχαν οι επιλογές τους.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο ουσιαστική συζήτηση που αξίζει να κάνουμε από σήμερα. Αριστείδης Τζιάμαλης Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026 Αναβαργός - Πάφος

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους