Original Post

Πλήρες Κείμενο:

Επιτρέψτε μου να γράψω δυο λόγια για τη νομοθετική διαδικασία στην Αμερική (Κογκρέσο), διότι με αφορμή τις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές στις ΗΠΑ διαβάζω διάφορα. Οι ΗΠΑ έχουν δύο νομοθετικά σώματα, τη Βουλή και τη Γερουσία (κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε να έχουμε δύο και εμείς). Στη Βουλή εκλέγονται 435 βουλευτές κάθε 2 χρόνια σε μονοεδρικές περιφέρειες.

Ο λόγος που έχουν βάλει εκλογές κάθε δύο χρόνια είναι ώστε οι βουλευτές να είναι σε συνεχή επαφή με τον παλμό της κοινωνίας και να λογοδοτούν συχνότερα στους πολίτες.

Ήταν συνειδητή επιλογή των Ιδρυτών. Η Γερουσία έχει 100 γερουσιαστές, 2 από κάθε πολιτεία, οι οποίοι εκλέγονται για 6 χρόνια.

Χοντρικά το 1/3 των θέσεων ανοίγει κάθε 2 χρόνια.

Γιατί 6 χρόνια; Ώστε αυτό το Σώμα να προσφέρει σταθερότητα.

Να βάζει φρένο σε πολλές, γρήγορες και μεγάλες αλλαγές.

Για να ψηφιστεί ένας νόμος θα πρέπει: 1. Να λάβει την πλειοψηφία στη Βουλή.

Δηλαδή 218 ψήφους όταν είναι παρόντες και ψηφίζουν και οι 435 βουλευτές.

Αλλιώς λιγότερες, αναλόγως. 2. Να λάβει την πλειοψηφία στη Γερουσία.

Ωστόσο, για να φτάσει ένα συνηθισμένο νομοσχέδιο στην τελική ψηφοφορία απαιτούνται συχνά 60 ψήφοι, λόγω της δυνατότητας της μειοψηφίας να μπλοκάρει τη διαδικασία (filibuster). Υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως η διαδικασία budget reconciliation, όπου αρκεί η απλή πλειοψηφία (αλλά και αυτή η διαδικασία έχει περιορισμούς). Είναι πολύ δύσκολο μια κοινοβουλευτική ομάδα να έχει 60 γερουσιαστές από τους 100.

Συμβαίνει σπάνια. 3. Αφού συμβούν το 1 και το 2 και τα δύο Σώματα εγκρίνουν το ίδιο κείμενο, μετά το νομοσχέδιο πηγαίνει στον Πρόεδρο των ΗΠΑ για να το υπογράψει. Ο Πρόεδρος έχει δικαίωμα βέτο.

Αν ασκήσει βέτο, το Κογκρέσο μπορεί να το υπερκεράσει μόνο με πλειοψηφία 2/3 και στα 2 Σώματα.

Πράγμα εξαιρετικά δύσκολο και σχετικά σπάνιο.

Σημειωτέον ότι δεν είναι σπάνιο για βουλευτές και γερουσιαστές στις ΗΠΑ να μη συντάσσονται με την κοινοβουλευτική τους ομάδα (το κόμμα τους) σε όλα τα νομοσχέδια και τις ψηφοφορίες.

Αν και συμβαίνει λιγότερο από παλιά.

Δεν είναι Ελλάδα όπου αν καταψηφίσεις σημαντικό νομοσχέδιο του κόμματος κινδυνεύεις να διαγραφείς.

Επειδή λοιπόν το σύστημα είναι όπως το περιέγραψα ανωτέρω, είναι πολύ συχνό να μην ελέγχει ένα κόμμα και τα δύο Σώματα ταυτόχρονα, πόσο μάλλον τα δύο Σώματα και τον Λευκό Οίκο μαζί.

Και ακόμη και όταν τα ελέγχει, συνήθως δεν έχει 60 γερουσιαστές.

Είναι συχνό λοιπόν για τους Αμερικανούς να μοιράζουν την εξουσία.

Και μάλλον αυτός είναι και ένας από τους στόχους αυτού του συστήματος.

Σημειωτέον ότι αυτό συμβαίνει και στις Πολιτείες.

Έχουν υπάρξει κάμποσες περιπτώσεις όπου ο Κυβερνήτης είναι από το Δημοκρατικό Κόμμα και τα νομοθετικά σώματα ελέγχονται από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και αντίστροφα.

Πολλοί από τους νόμους που τελικά ψηφίζονται περνάνε με διακομματική στήριξη, καθώς το σύστημα που περιέγραψα παραπάνω συχνά καθιστά αναγκαία τη συνεργασία των δύο κομμάτων.

Το οποίο σημαίνει ότι αφενός δεν περνάνε πολλοί νόμοι και αφετέρου πρέπει να γίνει παζάρι ώστε να υπάρξει η διακομματική στήριξη.

Σύμφωνα με το Pew Research Center, από τον Ιανουάριο του 2025 μέχρι τις 14 Οκτωβρίου 2026, το σημερινό Κογκρέσο έχει ψηφίσει μόλις 121 νόμους γενικής εφαρμογής.

Είναι η δεύτερη χαμηλότερη επίδοση για το αντίστοιχο χρονικό σημείο μιας κοινοβουλευτικής περιόδου τα τελευταία 40 χρόνια.

Και αυτό ενώ το ΡΚ ελέγχει τον Λευκό Οίκο, τη Βουλή και τη Γερουσία.

Το αμερικανικό σύστημα λοιπόν δεν έχει σχεδιαστεί για να διευκολύνει την ταχεία παραγωγή νομοθεσίας.

Έχει σχεδιαστεί με πολλαπλά θεσμικά εμπόδια, ώστε η εξουσία να μοιράζεται και οι μεγάλες αλλαγές να απαιτούν ευρύτερη συναίνεση.

Ο δε Πρόεδρος διαθέτει σημαντικές εκτελεστικές εξουσίες, μεταξύ άλλων μέσω των Executive Orders, ώστε να μπορεί να κυβερνάει ακόμη και σε περιβάλλον μοιρασμένης εξουσίας. Χωρίς, βεβαίως, να μπορεί να υποκαταστήσει το Κογκρέσο στη νομοθέτηση.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους