Νικόλαος Πλαστήρας. Το Ήθος, η Δράση και τα Ιστορικά Διδάγματα του «Μαύρου Καβαλάρη». ✏️ Της Αικ.Γ.Δασκαλοπούλου Η ιστορική αποτίμηση των ηγετικών φυσιογνωμιών επιβάλλει τη νηφάλια εξέταση του...
Νικόλαος Πλαστήρας. Το Ήθος, η Δράση και τα Ιστορικά Διδάγματα του «Μαύρου Καβαλάρη». ✏️ Της Αικ.Γ.Δασκαλοπούλου Η ιστορική αποτίμηση των ηγετικών φυσιογνωμιών επιβάλλει τη νηφάλια εξέταση του επαίνου τους για τις εθνικές τους υπηρεσίες και της κριτικής για τα σφάλματά τους. Ο Νικόλαος Πλαστήρας (1883–1953) υπήρξε μία από τις δραματικότερες και πλέον επιδραστικές μορφές της νεότερης Ελλάδος.
Στρατιωτικός πεδίου με σπάνια ανδρεία, πολιτικός ηγέτης με απαράμιλλη προσωπική ανιδιοτέλεια, αλλά και πρωταγωνιστής σε αποφάσεις που βάθυναν τον Εθνικό Διχασμό, ο «Μαύρος Καβαλάρης» συμπυκνώνει τα μεγαλεία και τις τραγωδίες του ελληνικού 20ού αιώνος. 1. Η Στρατιωτική Διαδρομή.
Από τον Λαχανά στη Μικρά Ασία Γεννημένος στην Καρδίτσα, ο Πλαστήρας αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στα πεδία των μαχών.
Η πολεμική του δράση εκτάθηκε σε ολόκληρο το φάσμα των εθνικών αγώνων. • Μακεδονικός Αγώνας & Βαλκανικοί Πόλεμοι Διακρίθηκε για την τόλμη του, ιδίως στη πολύνεκρη μάχη του Λαχανά (1913). • Βορειοηπειρωτικός Αγώνας, Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος & Εκστρατεία στην Ουκρανία (1919). • Μικρασιατική Εκστρατεία Ως διοικητής του θρυλικού 5/42 Συντάγματος Ευζώνων, ενέπνευσε δέος στους αντιπάλους. Οι Τούρκοι τον αποκαλούσαν «Καρά-Πιπέρ» (μαύρο πιπέρι) εξαιτίας της σκουρόχρωμης επιδερμίδας του και των ταχέων, ελιγμών του.
Κατά τη δραματική κατάρρευση του μετώπου το 1922, συγκρότησε τις δυνάμεις του και κάλυψε την υποχώρηση, διασώζοντας δεκάδες χιλιάδες στρατιώτες και Μικρασιάτες πρόσφυγες. 2. Το Προσωπικό Ήθος και η Υποδειγματική Ανιδιοτέλεια Η προσωπική στάση του Πλαστήρα απέναντι στα δημόσια αγαθά αποτελεί διαχρονικό μέτρο σύγκρισης για την πολιτική ζωή. • Η επίσκεψη της Βασίλισσας Φρειδερίκης (1953) Λίγο πριν τον θάνατό του, η βασίλισσα Φρειδερίκη επισκέφθηκε τον 69χρονο πρώην Πρωθυπουργό στην ενοικιαζόμενη κατοικία του.
Τον αντίκρισε καταβεβλημένο από τη φυματίωση, ξαπλωμένο πάνω σε ένα στρατιωτικό ράντζο.
Στην απορία της, ο Πλαστήρας απάντησε: «Μεγαλειοτάτη, το ράντζο αυτό το έχω από τον στρατό, δεν το αποχωρίζομαι». • Άρνηση προνομίων και δανείων Όταν ο φίλος του Γιάννης Μοάτσος προσπάθησε να του εξασφαλίσει τραπεζικό δάνειο για την αγορά σπιτιού, ο Πλαστήρας έσχισε τα έγγραφα λέγοντας «Με τι μούτρα θα βγω στο δρόμο, αν μαθευτεί πως εγώ πήρα δάνειο για σπίτι;». Παράλληλα, αρνήθηκε την τοποθέτηση τηλεφώνου στο σπίτι του στο Μετς, δηλώνοντας «Η Ελλάδα πένεται κι εμένα θα μου βάλετε τηλέφωνο;». • Στάση κατά της οικογενειοκρατίας Απαγόρευσε στον άνεργο αδελφό του να αποδεχθεί διορισμό στη ζυθοποιία «ΦΙΞ», θεωρώντας ότι ευνοήθηκε λόγω συγγένειας, προτείνοντάς του να μοιράζονται το ίδιο λιτό φαγητό. • Κοινωνική προσφορά Προσέφερε τον μισθό του σε άπορους και ορφανά, ενώ είχε υιοθετήσει συνολικά 7 ορφανά Ελληνόπουλα από τα μέτωπα των πολέμων. • Ο θάνατος Απεβίωσε στις 26 Ιουλίου 1953.
Στην κατοχή του βρέθηκαν μόλις 216 δραχμές και 10 δολάρια, τα οποία άφησε στη Μικρασιάτισσα ψυχοκόρη του, μαζί με την προφορική εντολή «Όλα για την Ελλάδα!». Το νεκρικό του κοστούμι αγοράστηκε από τον φίλο του Διονύσιο Καρρέρ.
Ο θεράπων ιατρός μέτρησε στο σώμα του 27 σπαθιές και 9 τραύματα από βλήματα. 3. Τα Στρατιωτικά και Πολιτικά Σφάλματα Η ιστορική αλήθεια απαιτεί την καταγραφή των λαθών που σημαδέψαν τη διαδρομή του, τα οποία πήγαζαν κυρίως από τη στρατιωτική του νοοτροπία, την έλλειψη πολιτικής διπλωματίας και τον οξύ πατριωτικό του δογματισμό. • Ο Κομματισμός στο Στράτευμα & η Δίκη των Έξι (1922) Ως επικεφαλής της Επαναστατικής Επιτροπής του 1922, φέρει κύρια ευθύνη για τη «Δίκη των Έξι» και τις εκτελέσεις των πολιτικών και στρατιωτικών ηγετών.
Παρά τη λαϊκή οργή της εποχής, η ενέργεια αυτή βάθυνε τον Εθνικό Διχασμό, κληρονομώντας μίσος δεκαετιών στη χώρα.
Και ο ίδιος πάντως, φέρεται να μετάνιωσε αργότερα σύμφωνα με μαρτυρία φίλου του. • Τα Κινήματα του 1933 και 1935 Η στροφή του σε εξωκοινοβουλευτικές ενέργειες και εκδηλώσεις πραξικοπημάτων απέναντι στις εκλογικές επικρατήσεις της αντιβενιζελικής παράταξης αποσταθεροποίησε τη Δεύτερη Ελληνική Δημοκρατία.
Απέτυχαν πολιτικώς, οδήγησαν τον ίδιο σε αυτοεξορία στη Γαλλία και διευκόλυναν την μεταγενέστερη εγκαθίδρυση του Μεταξά ( 4η Αυγούστου ). • Έλλειψη Διπλωματικής Ελαστικότητας Ως πολιτικός διακρινόταν από αψύτητα.
Χαρακτηριστική υπήρξε η φράση του «Κάθισε κάτω, ζαγάρι!» προς τον Γιώργο Σιάντο του ΚΚΕ κατά τις συζητήσεις των Δεκεμβριανών (1944), όπου αμφισβήτησε ανοικτά την προσφορά του ΕΛΑΣ κάνοντας λόγο για ακρότητες.
Παρόμοια οξεία στάση είχε και απέναντι σε εκπροσώπους του ΕΔΕΣ. • Η Εκτέλεση Μπελογιάννη (1952) Κατά την τελευταία πρωθυπουργία του (1951–1952), παρά τις προσωπικές του επιφυλάξεις και τις προσπάθειες κατευνασμού, η κυβέρνησή του φέρει την πολιτική ευθύνη για την εκτέλεση του Νίκου Μπελογιάννη και των συντρόφων του, γεγονός που τραυμάτισε την προσπάθεια εθνικής συμφιλίωσης. 4. Συμπέρασμα και Εθνικό Δίδαγμα Ο Νικόλαος Πλαστήρας δεν υπήρξε ένας αλάνθαστος πολιτικός, ούτε ένας διορατικός διπλωμάτης.
Υπήρξε ένας αυθεντικός στρατιώτης της πατρίδος, του οποίου τα λάθη προήλθαν από την άκαμπτη αντίληψη του καθήκοντος και την εμπλοκή του στη δίνη των εθνικών διχασμών.
Ωστόσο, το ανεπίληπτο ήθος του, η απόλυτη αποχή του από τη διαφθορά και η παράδοση όλων των δυνάμεών του στο έθνος παραμένουν αδιαμφισβήτητη παρακαταθήκη.
Η μελέτη του βίου του διδάσκει ότι η ανιδιοτέλεια είναι απαραίτητη θεμελιώδης αρετή για την ηγεσία, αλλά ταυτόχρονα υπογραμμίζει την ανάγκη για πολιτική σύνεση, δημοκρατικό σεβασμό και εθνική ομοψυχία μακριά από διχασμούς. 📚📖 Βιβλιογραφία και πηγές: 1. Αναστασάκος, Σ., «Ο ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ» (ΤΡΙΤΟΜΟ), εκδ. Επικαιρότητα 2. Δέδε, Κ., «Ο «ΜΑΎΡΟΣ ΚΑΒΑΛΑΡΗΣ» ΟΙ ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΎ ΝΙΚΟΛΑΟΎ ΠΛΑΣΤΗΡΑ», https://helios.eie.gr/helios/bitstream/10442/18217/1/Mavros_Kavalaris.pdf 📸 Εικόνα: Διαδίκτυον
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους