Ρατζάνι Πάλμε Ντατ: «Φασισμός και Κοινωνική Επανάσταση» Κεφάλαιο IV: «Τι είναι ο φασισμός;» Το τέταρτο κεφάλαιο του έργου του Ρατζάνι Πάλμε Ντατ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία για την...

Πλήρες Κείμενο:

Ρατζάνι Πάλμε Ντατ: «Φασισμός και Κοινωνική Επανάσταση» Κεφάλαιο IV: «Τι είναι ο φασισμός;» Το τέταρτο κεφάλαιο του έργου του Ρατζάνι Πάλμε Ντατ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία για την κατανόηση του φασισμού ως ιστορικού και κοινωνικού φαινομένου. Ο Ντατ δεν αντιμετωπίζει τον φασισμό απλώς ως μια αυταρχική ιδεολογία, ως την πολιτική δράση ενός δικτάτορα ή ως μια παθολογική εκτροπή της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.

Το θεμελιώδες ερώτημά του είναι βαθύτερο: Ποιες κοινωνικές και οικονομικές αντιφάσεις γεννούν τον φασισμό, ποιες ταξικές δυνάμεις τον στηρίζουν και ποια ιστορική λειτουργία επιτελεί μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία; Από αυτό το ερώτημα μπορούμε να αρχίσουμε τη σκιαγράφηση, διακρίνοντας την ιστορική ανάλυση του Ντατ από τη δική μας περαιτέρω θεωρητική επεξεργασία. 1.Ο φασισμός δεν είναι ανεξάρτητος από τις κοινωνικές σχέσεις Η πρώτη ουσιαστική θέση της μαρξιστικής προσέγγισης είναι ότι καμία πολιτική μορφή εξουσίας δεν μπορεί να ερμηνευθεί αποκομμένη από τις υλικές συνθήκες που τη γεννούν.

Ο φασισμός εμφανίζεται μέσα σε μια κοινωνία όπου κυριαρχεί η καπιταλιστική ιδιοκτησία των μέσων παραγωγής, η μισθωτή εργασία και η ταξική αντίθεση κεφαλαίου και εργασίας.

Επομένως, δεν αρκεί να εξετάσουμε τι διακηρύσσουν οι φασίστες.

Πρέπει να εξετάσουμε τι κάνουν όταν αποκτούν εξουσία, ποιες κοινωνικές σχέσεις διατηρούν, ποιες καταστρέφουν και ποιοι ωφελούνται.

Αυτή η διάκριση ανάμεσα στην ιδεολογική εμφάνιση και την κοινωνική ουσία είναι θεμελιώδης.

Ο φασισμός μπορεί να χρησιμοποιεί αντικαπιταλιστική φρασεολογία, να καταγγέλλει τους τραπεζίτες, να υπόσχεται κοινωνική δικαιοσύνη και να επικαλείται τον εργαζόμενο λαό.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι επιδιώκει την κατάργηση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Η ταξική φύση ενός πολιτικού κινήματος δεν προσδιορίζεται μόνο από όσα υπόσχεται, αλλά κυρίως από τις κοινωνικές σχέσεις που αναπαράγει και την εξουσία που οργανώνει. 2. Η αντίφαση ανάμεσα στη μαζική βάση και την ταξική λειτουργία Εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αναδεικνύει η ανάλυση του Ντατ.

Ο φασισμός δεν εμφανίστηκε ιστορικά μόνο ως μια συνωμοσία μεγάλων καπιταλιστών.

Κατόρθωσε να συγκροτήσει μαζικά κινήματα, προσελκύοντας μικροαστικά στρώματα, απογοητευμένους πολεμιστές, ανέργους και τμήματα της εργατικής τάξης.

Πώς όμως ένα κίνημα που στρατολογεί ανθρώπους από κοινωνικά στρώματα τα οποία πλήττονται από την καπιταλιστική κρίση μπορεί τελικά να λειτουργήσει προς όφελος της διατήρησης της καπιταλιστικής εξουσίας; Η απάντηση βρίσκεται στη διάκριση ανάμεσα στην κοινωνική σύνθεση ενός κινήματος και στον ταξικό προσανατολισμό της πολιτικής του.

Η μαζική δυσαρέσκεια δεν οδηγεί αυτομάτως σε επαναστατική συνείδηση.

Μπορεί να μετασχηματιστεί σε εθνικισμό, αντικομμουνισμό, ρατσισμό και επιθετικότητα απέναντι σε κατασκευασμένους εσωτερικούς εχθρούς.

Έτσι, πραγματικές κοινωνικές αντιθέσεις αποκτούν μια παραμορφωμένη πολιτική έκφραση. 3. Ο φασισμός ως μορφή αντεπανάστασης Στη συλλογιστική του Ντατ, ο φασισμός συνδέεται με την ανάγκη καταστολής του επαναστατικού εργατικού κινήματος και διατήρησης της αστικής κυριαρχίας σε συνθήκες οξυμένης κρίσης.

Η καταστολή δεν περιορίζεται στις εκλογικές οργανώσεις της εργατικής τάξης.

Στρέφεται εναντίον των συνδικάτων, των εργατικών συλλογικοτήτων, της ανεξάρτητης πολιτικής οργάνωσης και της δυνατότητας των εργαζομένων να δρουν ως αυτοτελής κοινωνική δύναμη.

Η ιστορική εμπειρία της φασιστικής Ιταλίας και της ναζιστικής Γερμανίας δείχνει τη σημασία αυτής της λειτουργίας.

Αλλά χρειάζεται μια σημαντική επιστημονική διάκριση: ο αντικομμουνισμός και η βίαιη καταστολή δεν αρκούν από μόνα τους για να χαρακτηριστεί κάθε αυταρχικό καθεστώς φασιστικό.

Χρειάζεται να εξεταστούν επίσης η μαζική κινητοποίηση, η ιδεολογία, οι οργανωτικές δομές, η σχέση με το κράτος και οι ιδιαίτερες ιστορικές συνθήκες. 4. Οι επτά βασικές τάσεις που επισημαίνει ο Ντατ Στην αρχή του τέταρτου κεφαλαίου ο Ντατ διατυπώνει επτά χαρακτηριστικά που θεωρεί κοινές τάσεις του καπιταλισμού της εποχής του και του φασισμού, με διαφορετικό βαθμό ανάπτυξης. * Διατήρηση του καπιταλισμού απέναντι στην απειλή της κοινωνικής επανάστασης. * Ενίσχυση της δικτατορίας του κεφαλαίου. * Περιορισμός και καταστολή του ανεξάρτητου εργατικού κινήματος, με ταυτόχρονη επιβολή οργανωμένης ταξικής συνεργασίας. * Υπονόμευση και υπέρβαση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. * Επέκταση της κρατικομονοπωλιακής οργάνωσης της βιομηχανίας και των χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων. * Στενότερη οικονομική και πολιτική ενοποίηση των ιμπεριαλιστικών συνασπισμών. * Πορεία προς τον πόλεμο εξαιτίας της όξυνσης των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών.

Εδώ χρειάζεται προσοχή: ο Ντατ δεν ισχυρίζεται ότι κάθε καπιταλιστικό κράτος είναι ήδη φασιστικό.

Διακρίνει τις γενικότερες τάσεις από την ολοκληρωμένη φασιστική δικτατορία, η οποία συγκροτεί έναν ιδιαίτερο πολιτικό και κατασταλτικό μηχανισμό. 5. Οι τέσσερις ενότητες του τέταρτου κεφαλαίου Το ίδιο το κεφάλαιο οργανώνεται σε τέσσερις ενότητες: | Ενότητα ΙΒασικό θεωρητικό ερώτημα | 1. Το ταξικό περιεχόμενο του φασισμού | Ποια τάξη υπηρετεί η φασιστική εξουσία; | 2. Μικροαστική επανάσταση ή δικτατορία του χρηματιστικού κεφαλαίου; | Ποια είναι η σχέση της μαζικής βάσης με την οικονομική εξουσία; | 3. Η μεσαία τάξη και το προλεταριάτο | Γιατί ο φασισμός προσελκύει κοινωνικά στρώματα που πλήττονται από την κρίση; | 4. Ο ορισμός του φασισμού | Πώς συντίθενται τα παραπάνω σε έναν ενιαίο ταξικό και πολιτικό προσδιορισμό; | 6. Η πρώτη διαλεκτική σύνθεση Με βάση την ανάλυση του Ντατ μπορούμε να διατυπώσουμε μια αρχική θέση για τη δική μας έρευνα: Ο φασισμός αποτελεί ιδιαίτερη μορφή πολιτικής οργάνωσης της αστικής κυριαρχίας, στην οποία η κοινωνική δυσαρέσκεια μετατρέπεται, μέσω εθνικιστικής και αντικομμουνιστικής κινητοποίησης, σε δύναμη καταστροφής της ανεξάρτητης οργάνωσης της εργατικής τάξης. σε αντεπαναστατική πολιτική δύναμη.

Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους