ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου, σ’ ένα λύκειο της Αθήνας, μία μαθήτρια άρχισε λίγα δευτερόλεπτα πριν τις 12 να μετράει αντίστροφα, και όταν το ρολόι έδειξε ακριβώς, η πλειοψηφία της...
ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου, σ’ ένα λύκειο της Αθήνας, μία μαθήτρια άρχισε λίγα δευτερόλεπτα πριν τις 12 να μετράει αντίστροφα, και όταν το ρολόι έδειξε ακριβώς, η πλειοψηφία της τάξης ξέσπασε σε χειροκροτήματα.
Γιόρταζαν την αποφυλάκιση του Κασιδιάρη.
Επιστρατεύοντας ό,τι επιχείρημα υπήρχε για την ηθική υπεράσπιση της δημοκρατίας, ο έκπληκτος καθηγητής τους προσπάθησε να τους μιλήσει, αλλά οι μαθητές και οι μαθήτριες που είχε απέναντί του δεν είχαν «παρασυρθεί», όπως ίσως θα έσπευδαν να τους δικαιολογήσουν οι γονείς τους, ήταν απολύτως συνειδητοί ακροδεξιοί: οι «λάθρο» είναι βιαστές και δολοφόνοι που μας παίρνουν τις δουλειές, οι εβραίοι «τοκογλύφοι» (το Ολοκαύτωμα είναι μύθος), οι μαύροι «μαϊμούδες», οι τσιγγάνοι αμόρφωτοι κλέφτες, οι ομοφυλόφιλοι «άρρωστοι» που θα πρέπει να εξαλειφθούν, όλοι οι κοινοί τόποι του ρατσιστικού λεξιλογίου περί «ανθρωπίνων αποβλήτων» ξεστομίζονταν αβίαστα και με περισσή αυτοπεποίθηση απ’ τα χείλη τους.
Οι μαθητές αυτοί πολύ σύντομα, στα δεκαεπτά τους, θα ψηφίζουν.
Τι έχει πάει στραβά σε όλη την Ευρώπη και επελαύνει η ακροδεξιά; Φταίει το διαζύγιο εξουσίας και πολιτικής, και η συνειδητοποίηση ότι εφόσον δεν μπορούμε να επιτύχουμε κάποια μορφή κοινωνικής δικαιοσύνης ικανοποιούμαστε με μια πρόφαση ασφάλειας; Φταίει η εισβολή χιλιάδων μεταναστών από χώρες πολιτισμικά και αξιακά διαφορετικές, δηλαδή ανθρώπων με δυσκολία στην ενσωμάτωση και σκοπίμως αποκλεισμένων απ’ τα πολιτικά δικαιώματα – γεγονός που τους καθιστά μία εν δυνάμει «επικίνδυνη τάξη» για τους Ευρωπαίους; Φταίει ότι δεν υπάρχει στον ορίζοντα πειστική αντιπρόταση στον καπιταλιστικό ρεαλισμό, άρα η επαναπολιτικοποίηση της δυσφορίας απαιτεί έναν βολονταρισμό και μια συναφή εκδικητική ηθικολογία που δεν παρουσιάζουν τα μετριοπαθή κόμματα του λεγόμενου «δημοκρατικού τόξου»; Σ’ έναν κόσμο με ακυρωμένο ήδη το μέλλον – για να θυμηθούμε τον Μαρκ Φίσερ – η αντίδραση των νέων είναι εύλογη, δείχνει ότι δεν έχουν συμβιβαστεί με τη θαλπωρή της παραίτησης, αλλά αναζητούν τρόπους αυτοπροσδιορισμού, αυτή την αγωνιστική διάθεση, όμως, χρειάζεται επειγόντως να την αναπροσανατολίσουμε.
Κι αυτό θα πρέπει να γίνει αφήνοντας στην άκρη τη δημαγωγική ευκολία του μεταπολιτευτικού προοδευτικού λόγου.
Η δημοκρατία είναι πρώτα απ’ όλα μια κριτική διαδικασία, μια προδιάθεση ήθους, όχι απλώς ένα σύνολο θεσμικών διαδικασιών. Ο Φρεντερίκ Γκρο στην Ανυπακοή τα λέει σωστά: «Παρότι οφείλει να είναι και αυτό, η δημοκρατία δηλώνει επίσης μια ηθική ένταση μέσα στον καθένα μας, την ανάγκη επανεξέτασης της πολιτικής, της δημόσιας δράσης, της πορείας του κόσμου, με αφετηρία έναν πολιτικό εαυτό ο οποίος περιέχει μια αρχή οικουμενικής δικαιοσύνης και που σίγουρα δεν είναι απλώς η “δημόσια εικόνα” του εαυτού σε αντίθεση με ένα εσωτερικό εγώ». Το ζήτημα, λοιπόν, είναι να αποσπάσουμε τα παιδιά από την περιχαράκωση στην εχθροπάθεια και την επιρροή του υπόκοσμου.
Να τους δείξουμε ότι απέναντι στην αυστηρή επίκληση της τάξης που εκπροσωπεί ο Κρέοντας, αντιτάσσεται το θυσιαστικό ήθος της συνομήλικής τους Αντιγόνης.
Δεν ξέρω αν το έχετε καταλάβει, αλλά το σχολείο όπως το ξέραμε έχει πεθάνει.
Αν θέλουμε καλούς καγαθούς πολίτες θα πρέπει επειγόντως να μεταμορφωθεί.
Στην εποχή της εύκολης πληροφορίας, πάνω απ’ όλα μας χρειάζεται η κριτική σκέψη, η ψυχική ανθεκτικότητα, ο προσανατολισμός στο καλό.
Πώς αντιμετωπίζεται η ακροδεξιά επιρροή; Με διάλογο στη βάση συγκεκριμένων σεναρίων ηθικού προβληματισμού.
Με επιμονή στην ανοιχτή ερμηνεία των αρχαίων κειμένων και λιγότερο στη γραμματικοσυντακτική τους ανάλυση που τα αφοπλίζει – ας αναρωτηθούμε: πόσο ανθρωπιστικές και πόσο αναχρονιστικά σχολαστικές σπουδές είναι τα φιλολογικά μας μαθήματα; Με περισσότερη σύγχρονη ιστορία, που να πιάνει και τον αμερικανικό εμφύλιο και το Ολοκαύτωμα και τον Ψυχρό Πόλεμο αλλά και τον δικό μας Εμφύλιο, έστω θέτοντας ερωτήματα και όχι τελεσίδικες απαντήσεις.
Με διαδικασίες διαμεσολάβησης για την επίλυση των διενέξεων.
Με δράσεις ενεργού πολίτη που θα πραγματοποιούνται και δεν θα φορτώνουν απλώς τους εκπαιδευτικούς με περιττή γραφειοκρατία.
Με ανοίγματα στην τέχνη και προβολές ταινιών όπως τα Μαθήματα αμερικανικής ιστορίας (Τόνι Κέι, 1998) ή το Δεν είμαι ο νέγρος σου (Ραούλ Πεκ, 2016). Η δημοκρατία δεν είναι ανοχύρωτη αλλά, σε αντίθεση με ό,τι αυτάρεσκα υποστηρίζαμε παλιότερα, έχει αδιέξοδα.
Η επιλογή των posts/links γίνεται με ένα στατιστικό μοντέλο και μπορεί να μην απεικονίζει επακριβώς τη σειρά δημοτικότητάς τους